аат.
1. Сирэй ойоҕос, хаптаҕай өттө (иҥ уҥуоҕуттан аллараа сыҥаахха диэри). ☉ Щека
Хачыгыр сирэйинэн умса баран, уҥа иэдэһин бүтэйдик ибили түһэн, өр таалан сытта. Эрилик Эристиин
Кыыс ытыстарын холбооттоон, иэдэһин анныгар туттунан, утуйардыы оҥостуммут. Амма Аччыгыйа
Маша киирэн кэлэн, кэргэнин аттыгар олордо, нарын чараас ытыһынан доҕорун иэдэһин имэрийдэ. М. Доҕордуурап
Атаҕын төбөтүгэр дыгыйан кэллэ да, субу иэдэспиттэн чоп гына уураан ылла. А. Сыромятникова
2. Туох эмэ ойоҕос хаптаҕай, кэтит өттө (тардыы ф-гар турар). ☉ Боковая плоская часть чего-л. (обычно употр. в ф. принадлежности)
[Оҕонньор] быспыт отун иккистээн хотуурун иэдэһинэн туора хаһыйар. Амма Аччыгыйа
Хайа биир сырыынньа иэдэһинэн өрө дабайан истэхтэринэ, үөһэ арҕаска утуу-субуу саа тыаһа тоһурҕаата. Болот Боотур
Оһох аҥаар иэдэһэ көҥүрүттэн түспүт. И. Гоголев
Сыап кормушка уҥа иэдэһигэр сыбааркаланар. «Кыым»
♦ Иэдэс биэрэр (туттар) - сөбүлээбэккэ, кэлэйэн киэр хайыһар. ☉ Отворачивать лицо, отворачиваться (выражая недовольство кем-чем-л. - соотв. воротить нос)
Инньэтэх хайыста, Иэдэс биэрдэ, Күлүү гынардыы Көхсүн этиттэ. А. Софронов
Бористыын ити алтан иилээх бүнүөкүлтэн сылтаан иирсэн, былырыын саас көрүстэхтэринэ иэдэс бэрсэ сылдьыбыттара. Н. Лугинов
Кини арыт иэдэс туттар. Р. Баҕатаайыскай
- Хата, солко ырбаахыгар саах умньаммыт, онтукаҕын ыраастан! [Ити тыллартан] Таня дьигис гына түстэ, хапсан ылыан баҕаран баран, кэлэйэн иэдэс биэрдэ. М. Доҕордуурап. Иэдэһинэн оонньуур - киэбирэн, үтүөмсүйэн иэдэһин араастаан туттар. ☉ Важничать, зазнаваться; кокетничать (соотв. задирать нос; букв. играть щеками)
Эт ыаллара, эрдэ турар, Иэнин ититэр, Иэдэһинэн оонньуур Эмэн дьахтар баара. Өксөкүлээх Өлөксөй
«Мин, эн эбитим буоллар, олоруом этэ. Эрдээххин дии, ииттинаһаттын... Өссө эриҥ министиэристибэ үлэһитэ», - дии-дии, иэдэһинэн оонньоото. М. Доҕордуурап