интересоваться, заинтересоваться кем-чем-л.; кини политиканы интэриэһиргиир он интересуется политикой; бу ыстатыйаны олус интэриэһиргээн аахтым я прочитал эту статью с большим интересом.

туохт. Кимиэхэ-туохха эмэ болҕомтоҕун хатаа, сэҥээр, тартар. ☉ Интересоваться, заинтересоваться кем-чем-л.
Улуу суруйааччы саха норуотун үгүс үйэлэр усталарыгар сайыннарбыт тылынан уус-уран айымньытын эмиэ бэркэ интэриэһиргиирэ. Софр. Данилов
Сережа, эйигин кыргыттар олус интэриэһиргииллэр ээ. Н. Лугинов
[Булат:] Куттаныма, сэлиэдэбэтэл эйигинэн өссө интэриэһиргии илик. И. Гоголев

туохт. Болҕомтоҕун уур, интэриэһиргээ, болҕомтолоохтук, интэриэһиргээбиттии көр-иһит. ☉ Обращать внимание, интересоваться; слушать с интересом, вниманием, внимать
Ити кэмҥэ маҥан баттахтаах Курбууһун оҕонньор акыйан туран кэллэ. Бары сэргэҕэлээн ах баран хааллылар. Амма Аччыгыйа
Хаарчаан сүрдүк сэргэҕэлээн иһиттэ, өссө олуйсан ыйыталаста уонна киһитэ эппитин кытта сөбүлэстэ. Болот Боотур
Никитин аны оҕонньор туһунан сэргэҕэлээн ыйыталаспыта. Д. Таас

сыһ. Сэргэхтик туттанхаптан, көхтөөхтүк. ☉ Оживленно, живо и весело
Дьон санаалара көнө охсон, күө-дьаа кэпсэтэ истилэр. Н. Лугинов
Тугу да билбэккэ сылдьар Сүөкүлэ күөдьаа эппиэттии турар. Р. Кулаковскай
Уолаттар үҥкүүттэн-оонньууттан субу аҕай кэлбиттэр быһыылааҕа, күөдьаа кэпсэтэллэрэ-күлсэллэрэ. «ХС»
♦ Күө-дьаа буол — үөрбүт-көппүт, элбэх саҥалаах-иҥэлээх буол, тугу эмэ күүскэ сэргээ. ☉ Вести себя весело и шумно, оживленно разговаривать, живо интересоваться чем-л.
Дьиэ иһэ соҕотохто сэргэхсийэ, күө-дьаа буола түстэ. Болот Боотур
Сааһыттартан сатыылаан соҕотоҕун хаалбыт чөркөйү тутан, дьонум күө-дьаа буолбуттар. Далан
Саарбалаах эмээхситтэрэ бары да күө-дьаа буолбуттара. Н. Босиков

туохт.
1. Олус сирийэн, сыныйан, өр болҕойон (батыһа) көр. ☉ Пристально смотреть, рассматривать кого-что-л., всматриваться во что-л. Тонолуппакка одуулаа.
□ Тараҕай [оҕонньор аата] оргууй туран, уол сэбэрэтин өөр да өр одуулаан турбахтаата. Н. Лугинов
Маша айылҕа араас дьиктилэрин, саҥа көрбүт курдук, кэрэхсээн одуулаата. М. Доҕордуурап
Били киһи эмискэччи тохтоон, миигин бэркэ болҕойон одуулаата. А. Бэрияк
2. кэпс. Сиилээн саҥар, сиилээ-хоһулаа. ☉ Осуждать, порицать
Эн сааһыҥ тухары киһи бөҕөнү сиилээтиҥ, одуулаатыҥ да, онтон дьэрэкээннээх саҕынньах кэппитиҥ көстүбэт. М. Доҕордуурап
— Үчүгэй аҕай, дьон одуулуоҕа манна туох баар үһүө. В. Яковлев
Маҥнай Мавра киһини барытын сирэрин, одуулуурун дьиктиргии санаабытым. Э. Соколов
ср. др.-тюрк. адухла ‘любопытствовать, интересоваться’, куманд. адула ‘наблюдать’, адуула ‘почитать, оказывать почтение; наблюдать’

туохт. Тугунан эмэ улаханнык баҕаран, үлүһүйэн туран дьарыгыр. ☉ Интересоваться, увлекаться чем-л., отдаваться занятию чем-л.
Кырдьык, кини успуортунан умсугуйан туран дьарыктанара. Э. Соколов
[Миимээн — Батенчукка:] Оҕолорум уонна сиэннэрим мотуорга умсугуйдулар. Сотору саанан сатаан ыппат дьон буолалларыгар тиийдилэр. И. Данилов
Булка олус умсугуйбутум. Дьиэбэр хайаан да илии тутуурдаах тиийиэхпин баҕарбытым. В. Санги (тылб.)
△ Кими, тугу эмэ сөбүлүү көр, таптаа. ☉ Проявлять интерес к кому-л., увлекаться кемчем-л., влюбляться в кого-л.
Яков дьүһүнүн сирийэ көрбүтэ, били кини төбөтө холоруктуу сылдьан умсугуйбут Танятыттан ыраах атын эбит. Н. Заболоцкай
Биһиги Ленабытыгар кэлбитбарбыт эрэ умсугуйар, улуутун-модунун сөҕөр, кэпсээҥҥэ киирэр кэрэтиттэн үөрэр-көтөр. П. Аввакумов
Туох ааттаах тапталыгар умсугуйдаххыный! М. Шолохов (тылб.)
ср. др.-тюрк. умду ‘желание; алчность, жадность’