несов. см. исполниться.

сое. 1. см. миновать 1, 3; 2. (исполниться) туол, буол; мне скоро минет пятнадцать лет сотору уон биэһим туолар, уон биэспин туолабын.

с. 1. (по гл. исполнить) толоруу; приступить к исполнению обязанностей эбээ-һинэскин толорууга киир; исполнение песен ырыа толоруу; 2. (по гл. исполниться) туолуу; исполнение желания баҕа туолуута; # во исполнение чего-либо тугу эмэ толорорго; привести в исполнение толор, олоххо киллэр.

сов. 1. кого-что, чем и без доп. оҕус, сырбат; стукнуть кулаком по столу сутуруккунан остуолу оҕус; 2. (о сердце) тэп, мөҕүс; сердце стучит сүрэҕим тэбэр; 3. (ударить в дверь, окно и т. п.) тоҥсуй; стукнуть в окно түннүгүнэн тоҥсуй; 4. (издать стук) тыаһаа; 5. кому безл. разг. (исполниться —о летах) туол; ему стукнуло сорок лет кини түөрт уонун туолла.

сыһ., поэт. Уһуннук, өр кэмҥэ. ☉ Долго, в течение долгого времени
Дугуй Саарын уонна Айбаҥса удаҕан Үс хонукка тэпсэн туран аҥаарыйа кыргыстылар. ПЭК ОНЛЯ II
Арай хонтуруол дьоно Антонина мандолинатын тыаһыгар Аҥаарыйа уйарҕаабакка, Адьас баарын ырытталлар, Атын дьон өттүгэр Абыралы аҕалыах этилэр. Р. Баҕатаайыскай
Алаас-алаас ахсын Аламай күн уота Аҥаарыйа тыкта, Адаар силис анныттан Араҕас илгэ Айыллан таҕыста. С. Зверев
♦ Аҥаарыйа кырый — улаханнык кырдьыаххар диэри олор, уһуннук олор. ☉ Жить долго, жить до глубокой старости
Сүрдээх үчүгэйдик Аҥаарыйа кырдьан Аҕа баһын тосту олоруҥ. Болот Боотур
Аҥаарыйа кырдьан, Аҕа баһын тосту олорон, Аан ийэ дайдыттан Арахсар күҥҥүтүгэр Алгыс курдугунан аттанаарыҥ. Өксөкүлээх Өлөксөй
Чэ, оччоҕо мин аҥаарыйа кырдьыахпар диэри олоруом, баҕар, саас-үйэ тухары олоруом. М. Шолохов (тылб.)
Аҥаарыйан тахсан кэл көр аҥаарыйа ойон таҕыс. Араҕас маҥан халлааным Архыыбатын анныттан Алтан Биһилэх саҕа Аламай маҥан күнүм арыллан-тэлэллэн Аҥаарыйан тахсан кэллэ. Саха нар. ыр. III. Аҥаарыйа ойон таҕыс фольк. — сири-дойдуну сырдатан, саҕахтан аа-дьуо тахсан кэл (күн туһунан). ☉ Величаво взойти из-за горизонта, озарив все окрестное (о солнце)
Адаар хара тыа Алын кырыытыттан Аламай маҥан күн, Алта былас от түгэҕин саҕа буолан, Аҥаарыйа ойон тахсар. Саха фольк. Улуу муус ууллан, Хонуу уута холбоһон, Өлүөнэ өрүс хотуҥҥа Үмүөрүһэллэрин саҕана, Аламай маҥан күн Аҥаарыйа ойон тахсыбытыгар, Саха киһи Чуо бааччы туһаайбытынан кэлэн, Кэрдэн киирэн барда. Саха нар. ыр. II. Аҥаарыйа туол — толору сит, томточчу туол (кырдьаҕас киһи сааһын туһунан). ☉ Исполниться, достигнуть (о возрасте старого человека). Аҕыс уон сааспын аҥаарыйа туоламмын, Атаҕым уҥуоҕа Адарайдыы таҥхайан, Өлөр күнүм бүрүүкээн, Олордоҕум үһү, оҕолоор! Саха фольк.