итэҕэйис диэнтэн хай
аата. Сэбиэскэй ураты бэлиэлэринэн хардарыта көмөлөсүһүү уонна өйөһүү сыһыаннаһыылара, коллективизм, таптаһыы итиэннэ доҕордоһуу, ытыктаһыы итиэннэ итэҕэйсии буолаллар. СГПТ

туохт.
1. Эппиттэрин, кэпсээбиттэрин кырдьыктан, чахчы буолбутун курдук санаа. ☉ Принимать за правду, за истину что-л. увиденное или услышанное, верить
Уон алта саастаахпын диэбитин итэҕэйэн, Кыһыл Аармыйата кэккэтигэр ылбыта. Софр. Данилов
[Ньургуһун Ньукулай:] Омук омуктан табаар арааһын аҕалан тоҕо тардан биэриэм диир, ону барытын итэҕэйэллэр. Күндэ
2. Кимиэхэ, туохха эмэ бигэтик эрэн. ☉ Быть убежденным в чем-л., уверенным в ком-л., верить
Сүөдэр, мин эйигин бэркэ таптыыр, итэҕэйэр уолум этиҥ. Н. Неустроев
[Марина:] Эйигин бэйэҕин көрдөхпүнэ, эрэйбин, кыбыстыбыппын төрүт умнан кэбиһэбин, сүрдээхтик итэҕэйэбин, албыннаабат дии саныыбын. П. Ойуунускай
Итэҕэй - туолуоҕа ырабыт, Мин сиэним, эн ону итэҕэй. С. Данилов
[Дуня:] Итэҕэйэбин: эн хайаан даҕаны сорудаҕы толорон кэлиэҥ! С. Ефремов
3. Туох эмэ улахан суолталааҕы, ыарахан сыаналааҕы (хол., харчыны) эрэнэн туран кимиэхэ эмэ туттар, биэр. ☉ Полагаться на кого-что-л., доверять кому-л., верить
Кини харчытын итэҕэйдэ.  Баранаак баара, былырыын отут солкуобайдааҕы иэс көрдөөбүппүн итэҕэйбэтэҕэ. М. Доҕордуурап
[Ньукулай оҕонньор:] Босхо диэбэппин, булан төлүөм, иэс итэҕэйиҥ диибин. Күндэ
Табаары иэс итэҕэйэн (кирэдииккэ) атыылааһыҥҥа туспа быраабыла баар. СГПТ
4. Көрөн, кэпсэтэн чахчытын бил. ☉ Убедиться в чем-л. воочию, в личной беседе, поверить
[Сынаҕы Баай:] Эйигин тыллыын-өстүүн ураты киһи Үөскээн эрэр диэн аартык аайы Айдааран кэпсэтэллэр, ону бэйэм Илэ кэпсэтэн итэҕэйээри кэллим. И. Гоголев
Дьон ууга түспүттэрин букатын да сымыйаргыах киһи, таҥастара илийбитэ бэрдиттэн итэҕэйдэ. Н. Заболоцкай
Дьон, уол тугу гынарын көрөн итэҕэйээри, саһан тиийэн ыраахтан дьоно хайдах быһыылаахтык олороллорун сирэй бэйэтинэн көрөн итэҕэйэргэ сорунна. Л. Толстой (тылб.)
5. Таҥараны, абааһыны, иччини баар дии санаа. ☉ Быть убежденным в существовании бога, злого духа и т. д., верить
Урут итэҕэйэр баар эрдэҕинэ: «Тыый! Саҥарсымаҥ, ааттаамаҥ, айыы абааһы буолбут тойон», - диэн сытар сиринээҕэр буолуох, аатын да ааттаппат, кэпсээбэт буолаллара. Саха фольк. «Таҥараны итэҕэйэҕин дуо?» - диэн аккыырай ыйытта. П. Ойуунускай
Абааһыны, айыыны, Иччилэри итэҕэйэр - Иэдэйбит да дьоҥҥут! - диэн Үөрэхтэммит, сайдыбыт, Үксү билбит-көрбүт киһи - Кыыспыт Ымыы мөҕүө диэн, Кыраҕыйа саныыра. Күннүк Уурастыырап
Тукаам, эн миигин ойууну итэҕэйэр эбит диэн киртитэ сылдьыма. Н. Заболоцкай
п.-монг. итеге

аат. Кими, тугу эмэ саарабыла суох ылын. ☉ Твёрдо верить кому-чему-л.
Эрэнэбин-итэҕэйэбин икки атахтаах Эрэйэ-буруйа өлөрүн, Өлөртөн өлбөт өйүн, Өйүнэн өлбөт бэйэтин. П. Ойуунускай
Чыычаах [киһи аата] сонно тута ити дьикти киһини эрэнэ-итэҕэйэ санаабыта, кистээн өттүккэ имнэнээт, туора ыҥыран таһаарбыта уонна сибис гыммыта. И. Гоголев
Кини сороҕор аҥаардастыы дьону эрэ сөхтөрөр сыалтан бэйэтэ эрэнэн-итэҕэйэн сылдьар санаатын утарыан эмиэ сөп. Н. Лугинов

1) верить во что-л., кому-чему-л.; кини тылын итэҕэйдим я поверил его словам; 2) полагаться на кого-л., доверять кому-л.; кини харчытын миэхэ итэҕэйдэ он доверил мне свой деньги; ср. эрэн =.

v. to believe, have faith; итэҕэл n. belief