Якутские буквы:

Якутский → Русский

итэҕэйээччи

1) верящий; 2) верующий; таҥараны итэҕэйээччилэр верующие.

итэҕэй=

1) верить во что-л., кому-чему-л.; кини тылын итэҕэйдим я поверил его словам; 2) полагаться на кого-л., доверять кому-л.; кини харчытын миэхэ итэҕэйдэ он доверил мне свой деньги; ср. эрэн =.

Якутский → Якутский

итэҕэйээччи

аат.
1. Тугу эмэ кырдьыктанар, туохха эмэ эрэнэр киһи. Тот, кто верит во что-л., комучему-л.
Сымыйаны итэҕэйээччилэр да сыр-мыр көстөн истилэр. У. Нуолур
Биһиги ким биһиги кыайарбытыгар итэҕэйээччини эрэ кэннибититтэн батыһарга ыҥырабыт. М. Горькай (тылб.)
2. Таҥараны, абааһыны итэҕэйэр киһи. Верующий (в бога, злого духа и т. д.)
Байбал Сэмэнэп, Арамаан Дьөгүөрэп оргуйан турдулар: «Итэҕэйээччилэр кэлэктииптэрэ көҥүллээбэт [чочуобунаны кулууп гынары], сибэтиэй сытар эбит дии онно». Амма Аччыгыйа
Абааһыны, таҥараны итэҕэйээччи оҕонньоттор, эмээхситтэр Ой Бэс туһунан өрдөөҕүтэ ити курдук сибигинэһэн кэпсэтэллэрэ. Дьүөгэ Ааныстыырап
Ким тойон таҥараны итэҕэйээччи, ким күн ыраахтааҕыны ытыктааччы хайаан да сиэртибэ сурутуох тустаах. Ордук күндү түүлээҕи. М. Доҕордуурап

итэҕэй

туохт.
1. Эппиттэрин, кэпсээбиттэрин кырдьыктан, чахчы буолбутун курдук санаа. Принимать за правду, за истину что-л. увиденное или услышанное, верить
Уон алта саастаахпын диэбитин итэҕэйэн, Кыһыл Аармыйата кэккэтигэр ылбыта. Софр. Данилов
[Ньургуһун Ньукулай:] Омук омуктан табаар арааһын аҕалан тоҕо тардан биэриэм диир, ону барытын итэҕэйэллэр. Күндэ
2. Кимиэхэ, туохха эмэ бигэтик эрэн. Быть убежденным в чем-л., уверенным в ком-л., верить
Сүөдэр, мин эйигин бэркэ таптыыр, итэҕэйэр уолум этиҥ. Н. Неустроев
[Марина:] Эйигин бэйэҕин көрдөхпүнэ, эрэйбин, кыбыстыбыппын төрүт умнан кэбиһэбин, сүрдээхтик итэҕэйэбин, албыннаабат дии саныыбын. П. Ойуунускай
Итэҕэй - туолуоҕа ырабыт, Мин сиэним, эн ону итэҕэй. С. Данилов
[Дуня:] Итэҕэйэбин: эн хайаан даҕаны сорудаҕы толорон кэлиэҥ! С. Ефремов
3. Туох эмэ улахан суолталааҕы, ыарахан сыаналааҕы (хол., харчыны) эрэнэн туран кимиэхэ эмэ туттар, биэр. Полагаться на кого-что-л., доверять кому-л., верить
Кини харчытын итэҕэйдэ.  Баранаак баара, былырыын отут солкуобайдааҕы иэс көрдөөбүппүн итэҕэйбэтэҕэ. М. Доҕордуурап
[Ньукулай оҕонньор:] Босхо диэбэппин, булан төлүөм, иэс итэҕэйиҥ диибин. Күндэ
Табаары иэс итэҕэйэн (кирэдииккэ) атыылааһыҥҥа туспа быраабыла баар. СГПТ
4. Көрөн, кэпсэтэн чахчытын бил. Убедиться в чем-л. воочию, в личной беседе, поверить
[Сынаҕы Баай:] Эйигин тыллыын-өстүүн ураты киһи Үөскээн эрэр диэн аартык аайы Айдааран кэпсэтэллэр, ону бэйэм Илэ кэпсэтэн итэҕэйээри кэллим. И. Гоголев
Дьон ууга түспүттэрин букатын да сымыйаргыах киһи, таҥастара илийбитэ бэрдиттэн итэҕэйдэ. Н. Заболоцкай
Дьон, уол тугу гынарын көрөн итэҕэйээри, саһан тиийэн ыраахтан дьоно хайдах быһыылаахтык олороллорун сирэй бэйэтинэн көрөн итэҕэйэргэ сорунна. Л. Толстой (тылб.)
5. Таҥараны, абааһыны, иччини баар дии санаа. Быть убежденным в существовании бога, злого духа и т. д., верить
Урут итэҕэйэр баар эрдэҕинэ: «Тыый! Саҥарсымаҥ, ааттаамаҥ, айыы абааһы буолбут тойон», - диэн сытар сиринээҕэр буолуох, аатын да ааттаппат, кэпсээбэт буолаллара. Саха фольк. «Таҥараны итэҕэйэҕин дуо?» - диэн аккыырай ыйытта. П. Ойуунускай
Абааһыны, айыыны, Иччилэри итэҕэйэр - Иэдэйбит да дьоҥҥут! - диэн Үөрэхтэммит, сайдыбыт, Үксү билбит-көрбүт киһи - Кыыспыт Ымыы мөҕүө диэн, Кыраҕыйа саныыра. Күннүк Уурастыырап
Тукаам, эн миигин ойууну итэҕэйэр эбит диэн киртитэ сылдьыма. Н. Заболоцкай
п.-монг. итеге

эрэн-итэҕэй

аат. Кими, тугу эмэ саарабыла суох ылын. Твёрдо верить кому-чему-л.
Эрэнэбин-итэҕэйэбин икки атахтаах Эрэйэ-буруйа өлөрүн, Өлөртөн өлбөт өйүн, Өйүнэн өлбөт бэйэтин. П. Ойуунускай
Чыычаах [киһи аата] сонно тута ити дьикти киһини эрэнэ-итэҕэйэ санаабыта, кистээн өттүккэ имнэнээт, туора ыҥыран таһаарбыта уонна сибис гыммыта. И. Гоголев
Кини сороҕор аҥаардастыы дьону эрэ сөхтөрөр сыалтан бэйэтэ эрэнэн-итэҕэйэн сылдьар санаатын утарыан эмиэ сөп. Н. Лугинов

Якутский → Английский

итэҕэй=

v. to believe, have faith; итэҕэл n. belief


Еще переводы:

лютеранин

лютеранин (Русский → Якутский)

м. лютеранин (лютеранствоны итэҕэйээччи).

католик

католик (Русский → Якутский)

м. католик (католицизмы итэҕэйээччи).

суеверный

суеверный (Русский → Якутский)

прил
абааһыны-таҥараны, араас бити итэҕэйээччи

верующий

верующий (Русский → Якутский)

  1. прич. от веровать; 2. в знач. сущ. м. итэҕэйээччи, таҥараһыт.
омовение

омовение (Русский → Якутский)

с. уст. ыраастаныы, суунан ыраастаныы (итэҕэйээччилэр айыы ыраастанар дуомнара).

сибэтиинньэ

сибэтиинньэ (Якутский → Якутский)

аат. Итэҕэл өйдөбүлүнэн, дьон сибэтиэй диэн сүгүрүйэр туох эмэ маллара эбэтэр сирдэрэ. Предмет или место религиозного почитания у верующих, святыня
Дьонтон харчыны албыннаан ылаары таҥара дьиэтин үлэһиттэрэ храмнарга уонна манастыырдарга, «сибэтиэй» диэн ааттаан, эҥин арааһы уураллара: «Иисус Христос баттаҕын», бэл «көлөһүнүн таммаҕын», — Ол «сибэтиинньэлэри» тутан көрбүт (биллэн турар, төлөөн баран!) ыарыһахтар үтүөрэн хаалаллар диэн итэҕэйээччилэри өйдөрүн сынньаллара. АЕВ ОҮИ

сыр-мыр

сыр-мыр (Якутский → Якутский)

  1. даҕ. Симик, уота-күөһэ суох. Тихий, спокойный, лишенный страсти
    Бурҕаллай …… сыр-мыр ырыалаах …… баран испит. П. Тобуруокап
    Сыр-мыр кэпсэтии буола турдаҕына, …… дьарамай киһи …… киирэн кэлбитэ. ЯАМ ҮүСС
  2. сыһ. суолт. Симиктик, уота-күөһэ суохтук, кыралаан. Потихоньку, медленно, понемногу
    Тимир оһохторугар укпут мастара сыр-мыр умайа таһыгырыыр. Н. Якутскай
    Сымыйаны итэҕэйээччилэр да сыр-мыр көстөн истилэр. У. Нуолур
аттакы

аттакы (Якутский → Якутский)

аат., эргэр. Аттаммыт, оҕолонор кыаҕа суох буолбут киһи (18-с үйэ 70-с сылларыгар православнай таҥара дьиэтин итэҕэйээччилэр истэригэр үөскээбит бөлөх. Сокуон аттааһыны боборо, аттакылары Саха сиригэр сыылкаҕа ыытара.). Скопец
Бурдук тардар дьиҥнээх таас суорунаны Чолбон Ньукулай Марха аттакыларыгар көрөн тахсан, Соҕуолаах ууска оҥорторбута. Күннүк Уурастыырап
Липа, аттакылар тустарынан киһи дьиктиргиэҕин бэрт элбэҕи истибит буолан, күлбүтэ. П. Филиппов
Аттакы дэриэбинэтэ эргэр. — аттакы дьон олорор дэриэбинэлэрэ. Скопческая деревня (куда высылались члены изуверской скопческой секты).— Оччоҕо Балысылаап диэн судаарыскай табаарыстаахпын, онно үөрэттэриэххэ сөп Ньургуну
— Аттакылар дэриэбинэлэригэр олорор судаарыскайы этэҕин дуо? Болот Боотур
Мантан алтасэттэ биэрэстэ кэриҥэ сири барбытыҥ кэннэ Марха диэн аттакылар олорор дэриэбинэлэрэ кэлиэҕэ. Н. Якутскай

бүрүкүөт

бүрүкүөт (Якутский → Якутский)

аат., итэҕ. Биир православнай таҥара дьиэтигэр сылдьар итэҕэйээччилэр, лөчүөктэр, саалтыырдьыттар, тэрэпиэһинньиктэр о. д. а. Приход (православной церкви)
Маны (52 бууттаах куолакалы) бүрүкүөт мунньаҕар биэс нэһилиэк баайдара мунньустан, бэйэ-бэйэлэригэр сэлээннэһэ сатыы олорбуттар. «ХС»
Таҥара дьиэлэрин бүрүкүөттэрин чилиэннэрэ бэйэлэрин үрүҥ саабаннарынан сирэйдэрин сабынан аастылар. Э. Войнич (тылб.)
Бүрүкүөт аах — таҥара дьиэтигэр мустубут дьоҥҥо, атын да сиргэ мустубут бэйэтин бүрүкүөт дьонугар мэлииппэ аах (аҕабыыт туһунан). Читать молитвы, провести службу прихожанам
Охоноос этэринэн буоллаҕына: «Аҕабыыт сымыйанан бүрүкүөт ааҕар, сэрииттэн ыраахтааҕылар уонна баайдар үптэрэ халыҥыыр үһү». Амма Аччыгыйа

ыстаарыһа

ыстаарыһа (Якутский → Якутский)

аат.
1. эргэр. Саха сиригэр өрөбөлүүссүйэ иннинэ: кулуба көмөлөһөөччүтэ биитэр таҥара дьиэтин көрөр-истэр, дьаһал биэрэр киһи. В царское время в Якутии: помощник главы улуса или церковный староста
Олорор сирбититтэн балтараа көһү бардахпына Көлүһүөп диэн таҥара дьиэтин ыстаарыһата баара. Тоҥ Суорун
Саһааннаах Баһылай быйыл саас таҥараны итэҕэйээччилэр кэлэктииптэрин уопсай мунньаҕынан талыллан, церковнай ыстаарыһа буолбута. Эрилик Эристиин
Тойонуом, эн дайыымпа чааһынан саныыр буоллаххына, ыстаарыһаны кырдьыктаныма. «Чолбон»
2
ыстаарыста диэн курдук. Куурсугар дьиссипилиинэни мөлтөппөтүн туһугар биһиги бу ыстаарыһаны тута түһүөхпүт. Амма Аччыгыйа
Ыстаарыһа былаан туолуутун хонтуруоллуур, сорудахтары биэртэлиир, куруһуок дьарыктарын биллэрэр. ННН СТМО
Кылаас ыстаарыһата — чаҕылыйбыт кыракый уолчаан. ЧКС АК