I уст. 1) металлические подвески к серьгам; серьги; 2) подвески на шаманском костюме.
II хайыһар иэмэҕэ изгиб лыжи; киэҥ халлаан хайыһар иэмэҕин курдук таҥнары санньылыйан түһүүтүгэр фольк. там, где широкое нёбо, как изгиб лыжи, вниз ниспадает; иэмэх мас податливое, легко гнущееся дерево; иэмэх мас курдук эргитэ тутан барда фольк. стал он (богатырь) вертеть-крутить его, как легко гнущееся дерево.
Якутский → Русский
иэмэх
Якутский → Якутский
иэмэх
- аат., эргэр.
- Тиэрбэстии иэҕэн оҥоһуулаах ытарҕа. ☉ Кольцеобразные серьги
Күн уота көмүс иэмэх аалыытын курдук күлүмнүү тохто турар дойдута [эбит]. ПЭК ОНЛЯ I
Иилэҕэс көмүс иэмэҕин Икки тэргэн кулгааҕар Илибирэччи иилинэн кэбистэ. П. Ядрихинскай - Ытарҕа аллараа өттүгэр ыйана сылдьар уһуллар киэргэл. ☉ Съемные подвески к серьгам
Тэллэҕэ тэлээрэн, Иэмэҕэ эргичийэн, иэдэһэ килбэчийэн, Тиҥилэҕэ тилигирээн Хаалта үһү кыыс оҕо... Өксөкүлээх Өлөксөй
Илбиргэстээх сырайдаах, эрийии көмүс иэмэхтээх ытарҕатын иилиммит. С. Зверев
Маша кыһыл көмүс ытарҕатын иэмэҕэ ыраас иэдэһигэр күлүмнүүр. М. Доҕордуурап - Ойуун таҥаһыгар иилиллэр тимир. ☉ Подвески на шаманском костюме.
- Туох эмэ иэҕиитэ, өҕүлүннэриитэ. ☉ Искривление чего-л., изгиб
Хайыһар иэмэҕэ. Киэҥ халлаан, хайыһар иэмэҕин курдук, таҥнары санньылыйан түһүүтүгэр. Саха фольк. Ый иэмэҕэ түүн үөһэ халлааҥҥа Дьиктитик сырдыырын курдук, Ол очуос ыраах акыйааҥҥа Көмүс чыпчааллара сырдык. Таллан Бүрэ - даҕ. суолт. Имиллэҕэс, чэпчэкитик иэҕиллэр, өҕүллэр. ☉ Легко гнущийся, податливый
Иэмэх мас. Иэмэх талах. [Тыал] Хатыҥ иэмэх таһаатын Күүһүнэн кууһа сатыыр, Көмүскэнэр лабаатын Кум-хам тутан бүк баттыыр. С. Данилов
Иэмэх солко Симэх окко Ыҥырыалар Ылластылар. И. Эртюков
♦ Иэмэх <талах> курдук эрийсэллэр (иэхсэллэр) - унньуктаахтык тэбис-тэҥҥэ, ылбат-биэрбэт киирсэллэр (хол., тустууга). ☉ Упорно бороться, состязаться совершенно на равных, наравне с кем-чем-л. «Һоо! Үлүгэрим эбит..
Иэмэх талах курдук эрийсиэм хааллаҕа... П. Ойуунускай
Түптэ бурҕаллыар диэри Түһэн кэбистэҕэ, Иэмэх талах курдук Иэхсибитинэн бардылар. П. Ойуунускай
Хайалара кыайара биллибэт, иэмэх талах курдук тэҥҥэ эрийсэллэр. И. Федосеев
Тустуу саалатыгар тэниччи тардыллыбыт икки көбүөргэ кыракый уолаттар тустан иэмэх курдук эрийсэллэр. «ББ»
Иэмэх талахтыы (мастыы) эрийсэллэр көр иэмэх <талах> курдук эрийсэллэр (иэхсэллэр). Кинилэр аан дойду ааттаахтарын хабыр хапсыһыыларын, иэмэх мастыы эрийсиилэрин бэркэ сыныйан көрбүттэрэ. И. Федосеев
Биһиги саамай күүстээхпит Федор Павлов учууталбытын кытта киирсэн, иэмэх мастыы эриһэрин тыыммакка да олорон кэтэһэрбит. «Кыым»
ср. др.-тюрк. егмэ 'арка, свод дома'
иэмэх-аамах
сыһ., кэпс. Араастаан мунньаҥныы, иэҕиллэ, эриллэ (хаамп, тутун). ☉ Всячески извиваясь, изгибаясь, кривляясь (держаться, ходить)
Соноҕоһун курдук, суол икки өттүнэн иэмэх-аамах үктэнэн, тэмтэрийэ сылдьар. С. Никифоров
Старшина уоһун сиргэммиттии иэмэх-аамах туттар. «ХС»
Еще переводы: