Якутские буквы:

Якутский → Якутский

иэччэхтээ

туохт.
1. Туохха эмэ иэччэх оҥор, олорт. Приделывать, крепить шарнир, петлю (напр., к двери, к ящику). Дьааһыккын иэччэхтээтэххинэ үчүгэй буолсу. Тэпилииссэҥ аанын иэччэхтээ
2. Хаарыҥ ууллан хараар (от-мас төрдүн туһунан). Таять, растаять (о снеге вокруг деревьев), очищаться от снега (об основании дерева, месте вокруг дерева)
Тиит иэччэхтиитэ эдэр дьахтар иэнэ ирэр, сэбирдэх тэлиитэ эмэн дьахтар иэнэ ирэр (өс хоһ.). Саас буолан, ньургуһун атан, от-мас иэччэхтээн барар буоллаҕа дии. Суорун Омоллоон
Тиит, талах аннылара, бэрт өр иэччэхтээн, томтор сирдэр, халдьаайы быардарын хаардара улам хаптайан, сүтэн, сир, элбэх абырах түспүт халадаай ырбаахы өҥүн курдук, эриэннээх, хараара сатаан эрэр. Н. Заболоцкай
Аттынааҕы үрүйэҕэ уу сүүрүгүн тыаһа кулдьугуруур, кылдьыгырыыр, иэччэхтээн эрэр талахтар, ойуурдар быыстарыгар чыычаахтар чыбыгыраһаллар. Р. Кулаковскай

Якутский → Русский

иэччэхтээ=

приделывать шарнир, петлю (напр. к двери, ящику).


Еще переводы:

ундаар

ундаар (Якутский → Якутский)

аат.
1. Туох эмэ чугаһаабытын бэлиэтэ, чинчитэ. Признак приближения чего-л., примета
Константин Спиридонович кэлэр кэм уунар ундаарын урут көрөр уратылаах киһи. К. Уткин
Көмнөх түһэн, от-мас төрдө иэччэхтээн, саас ундаара биллэн эрэр. «ХС»
2. Ыраахтан эҥэлдьийэн көстөр киэҥ сир. Неясные очертания чего-л. обширного. Күөл ундаара көһүннэ
Тииттэр быыстарынан алаас ундаара эҥэлдьийэн көһүннэ. В. Протодьяконов

иэччэх

иэччэх (Якутский → Якутский)

аат.
1. Киһи уллугун уҥуоҕун үөһээ баһа өттүк уҥуоҕун оҥхойугар тиксиһэн эргийэр сирэ. Подвижный конец бедренной кости, входящий в чашку таза и служащий местом прикрепления мышц, вертлюг
Тобуктарын сүһүөхтэрэ кыайан хаамтарбат буола мастыйбыттара, иэччэхтэрэ кыайан хардыылаппат буолбуттара. Н. Якутскай
Оҕонньор ат үрдүгэр өр олорон дэлби сылайда. Көхсө саалынна, икки иэччэҕэ, синньигэс биилэ хамсаппат гына көһүйэн, ыалдьар. П. Аввакумов. Ааппын-суолбун суулларбыт улуу эбэҕэ эргийэр күннээх буоллахпына иэччэҕим эмти бардын! Хайыһар күннээх буоллахпына хаалдьыгым уҥуоҕа хайа ыстаннын! Саха сэһ
1977. 2. Тугу-эмэ туохха-эмэ иҥиннэрэн сабарга, аһарга аналлаах оҥоһук; туох эмэ туохха эмэ эргийэн хамсыыр курдук олоруута. Шарнир, петля (напр., двери, ящика)
Луха, халҕаны иэччэҕиттэн араара сыһан, таһырдьа ыстанна. Амма Аччыгыйа
Киирэр аан аппайбытыгар эмискэ уулусса диэки түннүк иэччэҕэ тэлэллэ түстэ. Софр. Данилов
Аттар иннилэригэр сүүрэн тиийэн, иэччэҕинэн эргичийэн аһыллар боруотаны аһан биэрдим. Эрилик Эристиин
Иэччэхтии эргит - тиэрэ эргитэн таһаар, уларыта тутан кэбис. Перевертывать, переворачивать, вывернуть
Орто дойду төлкөтүн иэччэхтии эргиппит. П. Тобуруокап. Эргийэр (эргичийэр) иэччэҕэ - туох эмэ наадалаах, тирэнэр, кинитэ суох сатаммат сирэ. То, что служит главной, центральной частью, опорой, стрежнем чего-л.
Бассабыык баартыйа ячейката уонна кини иккис сүһүөҕэ, эргийэр иэччэҕэ, эдэр ыччата, хомсомуол сойууһун аллараа салаата улуус учууталларын кытта мунньахтыы олороллор эбит. П. Ойуунускай
Аан маҥнайгы холкуос тэбэр сүрэҕэ, эргичийэр иэччэҕэ бу алаас оҕото эбит. С. Федотов

эргит

эргит (Якутский → Якутский)

  1. эргий диэнтэн дьаһ. туһ. Ордьоох куйуурун эргиппитинэн барда. Амма Аччыгыйа
    Аттар кулугуруу эргийэллэр, аарыма көлөһөнү эргитэллэр. С. Васильев
    Наһаар эмискэ атын эргитэ тардан, ойуур диэки тахсан барда. Суорун Омоллоон
    Уолаттара Ураалтан мыраамар таас пааматынньыгы аҕаланнар уҥуоҕун эргиппиттэр. Саха сэһ. II
  2. Туох эмэ табаары, аһы-үөлү атыылаа, туохха эмэ мэнэйдэс, атастас. Обменивать какой-л. товар или продовольствие на что-л. [Мэхээлэ оҕонньор:] Элбэх табаары ылан эргиттиҥ дии, доҕоор, быһыыта? Күндэ
    Аны тугу оҥорбутун арыыга, эккэ эргитэр буолбута. И. Федосеев
    Түүлээхтэрин, биир эмэ атыыһыт кэллэҕинэ, малга эргитэллэрэ. АНТ ДьҮС
  3. көсп. Кими эмэ талбыккынан тут, төбөлөрүн сүүй. Управлять чьими-л. поступками по своему усмотрению, вертеть, крутить кем-л.
    Гоша өй-санаа өттүнэн кими баҕарар эргитиэн, сирибуору харбатыан сөп. Н. Лугинов
    Илииҥ иһигэр эргит көр илии
    Баайдар ити биһиги иннилэрин-кэннилэрин билбэт хараҥа, дьадаҥы аҕаларбытын, ийэлэрбитин илиилэрин иһигэр эргитэннэр арааһынай суоллары оҥортууллар ээт. Күндэ
    Иэччэхтии эргит көр иэччэх. Орто дойду төлкөтүн Иэччэхтии эргиппит Улууттан улуу киһибит [Лениммит]. П. Тобуруокап
    Муораны түгэҕинэн тургутар, халлааны ырааҕынан эргитэр көр муора. Дьэллик муораны түгэҕинэн тургутар, халлааны ырааҕынан эргитэр киһи буолан турбат дуо? Н. Якутскай. Төбөтүн эргит — кими эмэ хайҕаан, киһиргэтэн, дэбдэтэн бэйэтин үрдүктүк сананарыгар тиэрт. соотв. кружить голову кому-л.
    Туоскуну кыайыы-хотуу, хайҕабыл үөһэ кыыраччы анньыыта төбөтүн эргиппитэ. «ХС»
    Эрбэх үрдүгэр эргит көр эрбэх. «Кэҕитэн ырыаһыт да оҕо, уолаттары эрбэҕин үрдүгэр сэттэтэ эргитиэх барахсан сылдьар!» — диидии аана эмиэ күлэн саһыгырыы олороро буолуо. М. Доҕордуурап
    Ааллаах Аппанаас ханнык баҕарар омугу эрбэҕин үрдүгэр сүүстэ эргитиэҕэ. Куорсуннаах
    Эргитэн ыһыы т.-х. — бааһынаҕа сыл ахсын тус-туспа култуураны солбуһуннаран ыһыы. В сельском хозяйстве: последовательная смена культур (злаков, трав и т. д.), севооборот
    Эргитэн ыһыыны сөпкө туһаныахха. Эргитэ санаа көр санаа I. Суолга тохтоон, үөһэ тыына, Эргитэ саныам олохпун. С. Данилов
    [Захар:] Тоҕойум оҕото, Сибиэтэ, мин эйиэхэ бэйэм тапталбын биллэриэм иннинэ элбэхтик эргитэ санаан, толкуйдаан көөртүм. С. Ефремов