Якутские буквы:

Якутский → Якутский

иҥиэтин

дьүһ. туохт.
1. Бүтүн бэйэҕинэн аргыый аҕай ыараханнык хамсан (үксүгэр тугу эрэ сөбүлээбэккэ). ☉ Делать медленно, весьма многозначительно небольшой поворот всем корпусом, повести корпусом (в знак недовольства, несогласия с чем-л. и т. п.)
Кырдьаҕас ойуун, кинини хоһулуур сураҕы истээт, иҥиэттэн кэбистэ. И. Гоголев
Инньэ диэн баран, оҕонньор иҥиэттэн, көхсүн этитэн кэбистэ. Н. Заболоцкай
Лука кыыһырда, иҥиэтиннэ: «Бэрт дьон баалларына» - диэт, олорон кэбистэ. М. Доҕордуурап
«Доҕоор, эдэрдэрбит ырааппыттар дии, быһыыта»,- эр киһи дьахтарын диэки иҥиэтиннэ. А. Данилов
2. Саҥата суох сөҥүөр; дьиппиний, кытаанахтык тутун, олор. ☉ Погрузиться в тяжелое, напряженное молчание; замыкаться в себе; принять напряженную позу, выражающую недовольство
Өр соҕус ол курдук иҥиэттэн олорбохтоон баран, судьуйа эмискэ күргүйдээн тоҕо барар. Н. Якутскай
Чаччыына иҥиэттэн, ороно Хааҕырҕаан хайыта уһуйда. Эрилик Эристиин
△ Киһи кутун-сүрүн баттыах курдук иһийэн, сабардаан тур. ☉ Воцариться (о мертвой тишине)
Тула өттүбэр Эркин хайалар иҥиэттэллэр, Төбөлөрүн Тоҥ былыттарга кистииллэр. С. Данилов
Дьиэ иһэ чуумпу, иһиллээбит курдук, иҥиэттэн турбута. Н. Заболоцкай
3. Ыраахтан сыыйа чугаһаан улаатан, улуутуйан эҥсилгэннээхтик тыаһаа. ☉ Протяжно гудеть с постепенно нарастающим звуком, гулом
Ол кэрэхтээх тииттэр тыаллаах күн суостаахтык ыҥыраналлар, ынчыктыыллар, иҥиэттэллэр. И. Гоголев
Онуоха Байҕал ыдьыга барыта Барылыы оргуйа түстэ. Ыйыстаҕастык ыйылаабытыгар, Идэмэрдээхтик иҥиэттибитигэр Сир ийэ Иҥнэстиэр диэри ньиргийдэ. С. Зверев
Сир-халлаан өрө титирэстээбитэ. Бүлүмүөттэр татыгырыыллар, буускалар иҥиэттэллэр. И. Федосеев
△ Иһиҥ түгэҕиттэн ыган таһаарар курдук иэрийэ сөҥүдүй. ☉ Выдавливать из самого нутра протяжный гул, шум; говорить густым, низким голосом
Аан холуодатыгар өйөнөн туран, утуу-субуу хаста да иһин түгэҕиттэн иҥиэттэн саҥа таһаарда, дириҥник уһуутаан түүҥҥү сөрүүн салгыны эҕирийбэхтээтэ. Софр. Данилов

Якутский → Русский

иҥиэтин=

образн. делать тяжёлые, медлительные движения корпусом (в внак недовольства, несогласия с чем-л. и т. п.).

Еще переводы:

иҥиэттэҥнээ=

иҥиэттэҥнээ= (Якутский → Русский)

равн.-кратн. от иҥиэтин=

куйбараҥнат

куйбараҥнат (Якутский → Якутский)

куйбараҥнаа диэнтэн дьаһ
туһ. [Борохуот аал] Иҥсэлээхтик иҥиэтиннэ, Ынырыктык ынчыктаата, Тумсун тупсарынна, Кутуругун куйбараҥнатта. Өксөкүлээх Өлөксөй
Кутуругун куйбараҥнатта, Кынатын кыһынна. В. Сивцев

ийэтэх

ийэтэх (Якутский → Якутский)

ийэтэх иҥиэтин эргэр. - сөбүлээбэттик, кыыһырбыттык киэр хайыһан кэбис. ☉ Сердито, злобно отворачивать лицо в другую сторону
Эбэтэ эмээхсин буоллаҕына [Муустаах муора] Эймэнэ-эҕэрдэлии барбата, Ийэтэх иҥиэттэн баран Иһиллээн иһийэ сытта. Өксөкүлээх Өлөксөй. Тэҥн. иэдэс биэр эр (туттар)

иҥиэттэҥнээ

иҥиэттэҥнээ (Якутский → Якутский)

иҥиэтин диэнтэн б
тэҥ. көстүү. Бэрт ыараханнык түөһүллэн икки өттүнэн иҥиэттэҥнээн хоонньун хаһынна. Амма Аччыгыйа
Арамаан, уйан убайын сиилээн, иҥиэттэҥнээн кэбистэ. Амма Аччыгыйа. Дарыбыан, чапчык гына-гына, иҥиэттэҥнээн кэбистэ. А. Федоров

иэдэт

иэдэт (Якутский → Якутский)

иэдэй диэнтэн дьаһ
туһ. Хомуоһабы хаһаарымаҕа ылбаккалар иэдэттилэр. Амма Аччыгыйа
[Үчүгээйэп:] Ити барыта сайдыы суоҕуттан. Кириитикэттэн өһүргэнэр идэм иэдэттэ. С. Ефремов
Дьылбыт олус хатаата. Муус тоҥот сылгыны иэдэтэр буолла. И. Федосеев
Итэҕэл тылыгар Иэдэтэн туран Эҥээр диэки Иҥсэлээхтик иҥиэтиннэ. Күн Дьирибинэ

дьэбин

дьэбин (Якутский → Якутский)

  1. аат.
  2. Тимир салгыҥҥа оҕустаран, сииккэ ылларан буорту буоларыттан тахсар араҕастыҥы-кыһыл, кытархай, кирпииччэ, чаҕылхай халлаан күөхтүҥү, от күөҕэ (хол., алтаҥҥа) дьүһүннээх көлбөх, хох. ☉ Ржавчина
    Дьэбиҥҥэ ылларбыт. Дьэбин быһа сиэбит. Дьэбинин ыраастаа.  Алтан, көмүс дьэбинэ туох да сүрдээх күүстээх дьаат буолар куолута. А. Софронов
    Тимири дьэбин кэбирэтэр, киһини санаа алларытар. Күннүк Уурастыырап
    Сахалыы тыл баарын тухары, Эн тылыҥ дьэбиҥҥэ сиэппэтин. Эллэй
  3. көсп. Санаа-майгы сүлүһүнэ, хоһоҕо, куһаҕана. ☉ Ехидство, злопамятность
    Сууйуом-тарыам Дьэбиҥҥит, ньоҕоххут килбэйиэр диэри, Өйгүт-сүрэххит ырааһырыар диэри. И. Алексеев
  4. даҕ. суолт. Дьэбин курдук (араҕастыҥы-кыһыл, кытархай, кирпииччэ, чаҕылхай халлаан күөхтүҥү, от күөҕэ) өҥнөөх. ☉ Рыжий, цвета ржавчины (желтоватый, желто-красный, красно-бурый)
    Соххор содуома буолла, ый быыһа дьэбин кугас хараҥа тиксиһэ түһэн кэбистэ. ПЭК ОНЛЯ I
    [Кытай Бахсылааны уус] Аҕыс анньыыны Адаарыччы аспыт курдук, Дьэбин күөх тиҥсири хара тиистэрэ Дьэбидийэн атыгыр гына түстүлэр. П. Ойуунускай. Күөх от араас өҥө - сырдык изумруд таас өҥүттэн оливковайга диэри, чаҕылхай күөхтэн дьэбин курдук араҕаска уонна күрэҥҥэ диэри - сүҥкэн хартыынаҕа курдук улахан куччугуй толбон буолан дэлэйэн сыталлар. ДСН Т
    ♦ Дьэбин амтаннаммыт - айаҕын амтана кубулуйбут, куһаҕан, хабархай амтаннаммыт (ыалдьан, арыгылаан). ☉ Ощущение неприятного, горьковатого вкуса во рту (у человека нездорового или накануне много выпившего алкоголя)
    [Яков] төбөтө дыҥ курдук, …… Айаҕа дьэбин курдук амтаннаммыт. Бэлэһэ кууран хаалбыт - утаппыта олус. Н. Заболоцкай. Дьэбин дьиэһий көр дьэбин уоһуй (уос)
  5. Улуу Кудаҥса обургу …… дьэ, эбии дьэбин дьиэһийдэ, дьэ, эбии тыйыс дьүһүннэннэ. П. Ойуунускай. Дьэбин сирэй үөхс. - күлбэтүөрбэт, хаана кэйбэт, тымныы, дьэбидийбит сирэйдээх киһи. ☉ букв. ржавая рожа (о человеке с бесцветным или холодным, суровым лицом)
    Дьэ, хотуой, Дьэс иэдэс, Дьэбин сирэй, Хобуох эмэһэ, Хойуос тумус - Эппит тылбын умуннаргын эрэ Эккиттэнхааҥҥыттан иэстиэм буолуо. П. Ойуунускай
    «Аҕам өстөөх хаххата Буолла, сууттааҥ!» диэбитэ. Ити иһин Павелы Кини өстөөх эһэтэ - дьэбин сирэй Сергей, Өлөрөөрү - кынчаалы Түүнү быһа биилээтэ. Эллэй. Дьэбин уоһуй (уос) - 1) сөбүлээбэккэ кыыһыран, күлүгүр, тыйыһыр (сирэй туһунан). ☉ Потемнеть (от злости, гнева), помрачнеть (о лице)
    [Сэдьүк оҕонньор] дьэбин уоһуйа түһээт, Уйбаанча диэки сүр хатыылаах баҕайытык көрбөхтөөбүтэ. Н. Якутскай
    △ Иҥиэтин, уорастый, тыйыһыр (хаан-сиин, киһи көрүҥэ бүтүннүүтэ). ☉ Иметь угрюмый, неприступный, мрачный вид
    Бадаайкын хаана-сиинэ быһытталанан, уруккутунааҕар өссө ордук дьэбин уоһуйбут этэ. Д. Таас
    Валерий быһыыта-майгыта биллэ уларыйда. Күлбэт-оонньообот, биир кэм дьэбин уоһуйан сылдьар. Софр. Данилов
    Мин эйигин кууспут күммэр Иккиһин төрөөбүтүм. Урукку дьэбин уоспут Дуолан Хара оннугар Ыраас халлаан боотура, өттүк баттанан Күлэн күлүмнүү турара. И. Гоголев; 2) дьиппиэн, дьэки-курус буол, курас, тымныы көрүҥнэн (үксүгэр айылҕа көстүүлэрин этэргэ). ☉ Становиться хмурым, мрачным, пасмурным (обычно о погоде, дне, небе и т. д.); приобретать неуютный, холодный вид
    Былыт ордук хойуннаҕына, халлаан дьэбин уоһуйан, ыгыллан кэлитэлиир. Амма Аччыгыйа
    Саҥардыыҥыта аҕай үөрэ-көтө, тигинии-таҕыныы олорбут сайылыктар иччитэхсийэн, чуумпуран, дьэбин уоһан хаалбыттара. Н. Заболоцкай
    Хара тыа дьэбин уоһуйан иччилээхтик хараара барыйан турар. П. Филиппов
    ◊ Дьэбин уутун курдук - боруҥуй, кытарымтыйар, боруор (өҥнөөх). ☉ Темный, красно-бурый (цвет)
    Кини дьэбин уутун курдук боруҥуй харахтаах, орто уҥуохтаах, түөрт уончатын ааһан эрэр киһи. М. Доҕордуурап