прил. каникул, сынньалаҥ; каникулярное время каникул кэмэ.

сущ
(ед. ч. нет)
каникул, уһун өрөбүл

сущ.
уһун өрөбүл, каникул

только мн. каникул, уһун өрөбүл, сынньалаҥ.

предл
I (д. п.)
1) по старости - кырдьан, кырдьаҕаһыттан, кырдьаҕаһын быһыытынан; по незнанию - билбэтиттэн, билбэт буолан
2) устун (по дороге - суол устун, суолунан)
I (пр. п.)
бүппүтүн, ааспытын кэннэ (по окончании каникул - каникул ааспытын кэннэ, по окончании учебного года - үөрэх дьыла бүппүтүн кэннэ)

предл.
по дороге - суол устун
по плану - былаанынан
по почте - почтанан
по ошибке - алҕаһаан
по рублю - солкуобайдым

м. тарҕатыы, ыһыы; роспуск учащихся на каникулы оҕолору каникулга тарҕатыы.

аат. Үөрэх оҕолоро судаарыстыба суотугар аһаан-таҥнан, көрүллэн-харайыллан олорор уопсай дьиэлэрэ. ☉ Общежитие при учебных заведениях, в котором учащиеся живут, воспитываются на государственном обеспечении, интернат
Техникум интернатыгар А.И. Софронов салайар саха маҥнайгы театральнай труппатыгар оонньуур, эбэтэр онно оонньонор оруоллары устар оҕолор бааллар. Амма Аччыгыйа
Оччоҕо күөрчэх оҥорон биэрэбин дуо? Төрөөбүт аскын ахтыбытыҥ буолуо. Оройуоҥҥа интернаккытыгар ол баҕас суох ини. Л. Попов
Кыһыҥҥы каникулга оҕолору дьонноро кэлэн дьиэлэригэр илдьэ бараллара. Сорохтор интернакка хаалаллара. П. Аввакумов

аат., кэпс.
1. Элбэх буолан туох эмэ туһунан дьиҥин арыйардыы иҥэн-тоҥон кэпсэтии, быһаарсыы. ☉ Свободный разговор о какой-л. проблеме, каком-л. событии, происшествии или о чьём-л. поступке с целью разобраться в сути, обсуждение
Куоракка бу күннэргэ наар ол [саҥа] маҕаһыын сахсаана. Багдарыын Сүлбэ
Мавра төлөпүөнүн туруупкатын уураат, дьүөгэлэрин кытта аны сон, саҕа туһунан сахсааны саҕалаата. В. Ойуурускай
Эһиги үс тускутунан сахсааны эрдэттэн истибитиҥ буоллар өйдүөҥ этэ. Дьүөгэ Ааныстыырап
2. Туохтан эмэ айманыы-сайманыы, сүпсүгүрүү. ☉ Суета, суматоха
Сыбаайба сахсаана ааста. Э. Соколов
Каникул дьэ кэлэн, саҥа дьыл сахсаана ааһаатын кытта, Уля дэриэбинэтигэр аттанным. П. Чуукаар
Өрөмүөн буолла да, саппаас чаас тиийбэккэ сахсаан бөҕө буолар. «Кыым»

в разн. знач. четверть; чэй чиэппэрэ четвертушка чая; бастакы чиэппэр а) первая фаза (луны); б) первый квартал (года); чиэппэр бутэн, үөрэнээччилэр каникулга тарҕастылар кончилась четверть, и учащиеся разошлись на каникулы # чиэппэр күүстээх он с силой в четверть (говорится о том, кто может поднять большую тяжесть).