и. д. от киксэр= подстрекательство, науськивание.
Якутский → Русский
киксэрии
киксэр=
побуд. от кигис= подстрекать, науськивать (обычно животных); ыты киксэр= науськать собаку.
Якутский → Якутский
киксэрии
- киксэр диэнтэн хай. аата. Бэйэҕит төрүөт биэрбэтэххит буоллар, эһиги ким да киксэриитигэр киирэн биэриэ суох этигит. Н. Лугинов
Аты кымньыылааһын, чупчуруйуу, киксэрии …… быһыыга-майгыга сөп түбэһиннэрэн оҥоһуллуохтаах. И. Федосеев - т.-х. Сыыс оту утары охсуһуу ньымата — сыыс оту соруйан үүннэрэн баран, бытыгыраан таҕыстаҕына суох оҥоруу. ☉ Уничтожение сорняков после их прорастания (метод провокации)
Хонууттан сыыс от сиэмэлэрин ыраастааһын сүрүн ньыматынан, ол сиэмэлэр үүнэллэригэр үчүгэй усулуобуйаны үөскэтэн баран, онтон кинилэр бытыгырааһыннарын суох оҥоруу буолар. Почва сыыһырбытын утары итинник охсуһууну «киксэрии» ньымата дииллэр. СОТ
киксэр
туохт.
1. Кими эмэ тэптэрэн биэр, көҕүлээ (үксүгэр охсуһууга, этиһиигэ, мөккүөргэ); кимиэхэ эмэ утары туруоран иирсээни тэрий. ☉ Подстрекать, подзадоривать; настроить против кого-л.
Акаарыны киксэрдэххэ өлөрүө да буоллаҕа дии. Амма Аччыгыйа
Ойуумсуйар иирээки киксэрдэҕин ахсын хабарҕаларыгар түсүһэр дьон ити төһө өргө иллэстилэр? Н. Лугинов
Саала иһиттэн Ыстапааны киксэрэр саҥалар онтон-мантан иһилиннилэр. И. Федосеев
2. Көлө айанын саҥаҕынан түргэтэтэн биэр, тиэтэт. ☉ Понукать, погонять
«Кытаат! Түһэн биэр!» — аппын киксэрэн туох баарбынан үөгүлүүбүн да, саҥам иһиллибэт курдук. И. Семенов. Пураама …… ньуоҕутун эһэ охсон ылаат, табаларын киксэрэн үөгүлээт, наартатыгар лап гына олорунан кэбистэ. С. Курилов (тылб.)
△ Ыты киһиэхэ эбэтэр кыылга, көтөргө түһэр курдук соруй, көҕүт. ☉ Науськивать, натравливать собак на кого-л.
Бөтөһү киксэриэх эрэ кэрэх — оннооҕор эһэни көмүллүүр ыт Хасхаан эрэйдээҕи тулутуо дуо? Далан
[Булчуттар] маҥан ыты уһун быаҕа баайаллар, ол кэннэ хаастарга киксэрэллэр. И. Федосеев
Кэмниэ-кэнэҕэс ытын дьэ сүөрэн киксэрэ-киксэрэ саарба куоппут сирин диэки тэбиннэ. Сэмээр Баһылай
3. түөлбэ. Уоту күөдьүт, уокка маста бырах. ☉ Раздуть огонь, поддать жару
Тукаам, Баһылаай, оҕонньор сотору кэлиэҕэ, оһох төрдүттэн хардаҕаста ылан уоккун киксэрэн биэр. Айталын
△ Кымыһы көөнньөр, аһыт. ☉ Заквасить, заводить кумыс
[Маҥан илгэни] Сөҥ сүөгэй аннын уутунан Кимиэлинэн киксэрэн, Ала ынах араҕас арыытынан Амтанын тупсарбыта. Саха нар. ыр. II
Еще переводы: