эб.
1. Наһаа күүркэтиилээх ыйытыы көмөтүнэн этиллэр хайааһыны (буоларын-буолбатын утары өттүнэн) бигэргэтиини көрдөрөр. ☉ Употребляясь в конструкции риторического вопроса, выражает утверждение противоположного (отрицательного или положительного) смысла названного действия
Миигин ким таптаабыта баарай? Күндэ. Киһиаймах олоҕун былаһыгар үлэһит дьон хаһан дэлэй аска-таҥаска олорбуттара баарай? А. Федоров. Сүрэх барахсан хаһан сымыйалаабыта, хаһан алҕаһаабыта баарай? С. Федоров
△ Ыйытар дэгэтин сүтэрэн, ордук ылыннарыылаах дэгэттэнэр. ☉ Может употребляться и не в вопросительной конструкции, приобретая оттенок убедительности
«Ону ким көрөн турбута баарай», – диэтэ киһим бөрүкү кыһаллыбатах намыын куолаһынан. Софр. Данилов
Урукку кэмҥэ соҕотох булчут сордоох хайаан ити курдук тэрийиэ, оҥоруо баарай. Н. Якутскай
Ону ким билиэ баарай. Н. Заболоцкай
Кини тугу-тугу оҥорботоҕо баарай. Г. Колесов
△ Күүһүрдэр интонацияланан ордук иэйиилээх дэгэттэнэр. ☉ С восклицательной интонацией приобретает более яркий эмоциональный оттенок
Хаһан биһиги атыттары сирбэккэ эрэ кими хайҕаабыппыт баарай! Амма Аччыгыйа
Оо, кыыс оҕо килбик-кэмчиэ муҥутаан, уолу таптыырын-сөбүлүүрүн хаһан билиммитэ баарай! Н. Якутскай
Сир ийэ барахсантан хайа эгэлгэ, минньигэс быйаҥы киһи сатаан ылан туһамматаҕа баарай! Суорун Омоллоон
△ Сорох этиилэргэ алы гыныы, көмүскэнии дэгэттэнэр. ☉ В отдельных контекстах приобретает оттенок смягчения, оправдания
Туох айдаанай, үүт сиргэ тохтубута баарай, торбос аһаатаҕа дии. С. Ефремов
Күүппүт киһитэ суоҕун хайыахпыт баарай. А. Сыромятникова
2. Кэлэр кэмнээх туохтуурдары кытта туттуллан, саҥарааччы иэйии дэгэттээх баҕарыытын көрдөрөр. ☉ Употребляясь с глаголами будущего времени, выражает желание говорящего с эмоциональным оттенком
Оо, кимнээх буоламмын, тыыннаах ордон, Сахам сиригэр тиийиэм баарай! Амма Аччыгыйа
Алтан түөстээх Далбарайдарын кытта хаамсан, Көрүлүөм-көччүйүөм, Көҥүлбүнэн тыыныам баарай! С. Зверев
3. Саҥарааччы абаланыытын, муҥатыйыытын көрдөрөр. ☉ Выражает сетование, негодование говорящего
Буос бээгэй, эйигиттэн туох иэстэһиэ баарай! Амма Аччыгыйа
Көстүбэт уолун Тумсун тууһун Туох истиэ баарай?!! Адьарай уолун Айаҕын абатын Туох көрүө баарай?!! П. Ойуунускай
Муҥнаах оҕо төрөөн Муҥнаан эрэҕин ээ, тугу этиэм баарай! Н. Неустроев