туохт., кэпс. Баахсанан биһэн ыраастаа, килбэчит (атах таҥаһын). ☉ Чистить, начищать ваксой. Бачыыҥканы баахсалаа

көр чалбааттаа
Уһун таҥас кокууккам Сууллубакка киртийбит, Уһааччыкка чалбаатаан Сууйан-сотон килбэчит. ХОКИО
Мин сыҥалыылларын кытта аһаан-сиэн чалбаатаа да чалбаатаа буолбутум. «ХС»

килбэчитэр пааста (дэтээл ньуурун килбэчигэс гына кылааккайдыырга аналлаах пааста.)

аат.
1. Тугу эмэ бүрүйэ сотон килбэчитэргэ, дьэбинтэн харыстыырга, бөҕөргөтөргө аналлаах суурадаһын. ☉ Раствор, которым покрывают поверхность чего-л. для придания блеска, предохранения от ржавчины и другой порчи, лак. Муоста лааҕа. Бачыыҥка лааҕа
△ Туох эмэ оннук суурадаһынынан сотуллубута, бүрүллүбүтэ. ☉ Слой лака. Остуол лааҕа быһыта барбыт
2. Тимир оҥоһуктар (хол., миискэ) эмаль бүрүөлэрэ, таастара. ☉ Э ма л ь, эм алевое покрытие металлических изделий
Көстүрүүлэ лааҕа а лдьаммыт.  Уокка турар чаанньыктан лааҕа хоҥнуталаан түһүтэлээбит …… тимир куруускаҕа лабыкта көөнньүбүт күөх өһөх уутун куттан, буруолаппытынан сылбырхайдыы иһэн сыпсырыйда. Болот Боотур
3. Бүрүчүөскэни килбэчитэр, ыһыллыбат оҥорор суурадаһын. ☉ Лак для волос
Мин даҕаны хаһан эрэ хаһыҥы билбэтэх хара лаахтаах баттахтааҕым. С. Васильев

аат. Атах таҥаһын ыраастыыр килбэчитэр маас. ☉ Мазь для чистки кожаной обуви, вакса
Күнүс баһаар иннигэр Уһанар биир саппыкыһыт, Иһиирбэхтии баахсанан биһэр, саҥа сунуур тиһэр – Эн бачыыҥкаҥ килбэчийэр. И. Гоголев
Киэҥ мыраамар кирилиэһинэн баахсанан килбэчиллибит яловай саппыкылаах саллааттар тыастаахтык хаамсаллара. Ю. Чернов (тылб.)
Хос иһэ кып-кыараҕаһа уонна тоҕо эрэ баахса сытынан аҥылыйара. М. Горькай (тылб.)

аат., кэпс. Туох эмэ кылабачыйан, күлүмүрдээн көстүүтэ (хол., күн уотуттан, ый сырдыгыттан). ☉ Мишура
Сарсыардааҥҥы күн уота тыкпыт сиригэр хаһыҥ кырыата көмүс мөһүүрэ курдук күлүмүрдүүр. Н. Якутскай
Хайа өрүһэ, модун уоҕун билиммиттии, күҥҥэ күлүмүрдүүр көмүс мөһүүрэлэринэн халыһыйа сүүрүгүрдэр. П. Аввакумов
Ы й с а р д а ҥ а т а ү р д ү к ч ы пчаалларга мөһүүрэ симэҕи килбэчитэ анньар. А. Фёдоров

килбэчитии (оҥоһук, матырыйаал ньуурун сиэркилэ курдук буолуор дылы аалар, дэхсилиир үлэ.)

аат.
1. Сирэйи, эти-сиини, тириини соттунар, тупсарынар аналлаах маас, оҕунуох. ☉ Крем (косметическая мазь)
Илиини …… кириэминэн оҕунуохтанан баран, массаастанар. ЗЛГ ҮүЫА
[Тилэх тириитин] кириэминэн соттуохха наада. ФВН ТС
Кириэмнэр хиимийэ көмөтүнэн оҥоһуллубуттара. ЮГ КХЭДьС
2. Ытыллыбыт арыыттан, чөчөгөйтөн о. д. а. оҥоһуллубут минньигэс ас. ☉ Крем из взбитых сливок (кофейный, ванильный и т. п.). Түмүктүүр үһүс бүлүүдэҕэ кисиэл, …… кириэм үчүгэй
△ Туорка, пирожнайга туттуллар чөчөгөйтөн, арыыттан, ытыллыбыт сымыыттан, сироптан о. д. а. оҥоһуллубут минньигэс маасса. ☉ Крем кондитерский. Туорт кириэмэ минньигэс баҕайы эбит
3. Саппыкы, атах таҥаһын ыраастыыр, килбэчитэр үрдүк хаачыстыбалаах маас, оҕунуох. ☉ Крем для обуви. Атах кириэмин бааҥката саайбаланан оонньуубутун ууратабыт. И. Семенов

лаппингалааһын (оҥоһуллубут дэтээллэр уонна инструменнар үлэлиир ньуурдарын ыраастаан, хатыытын аалан, харахха көстүбэт очурдарын-чочурдарын тэнилээн ирдэниллэр кэриҥнэригэр диэри массыына көмөтүнэн, араас аналлаах паасталары уонна наһаа мэлии килбэчитэр атын матырыйааллары туттан ситэрэн, ту пса ран биэрии.)