Якутские буквы:

Якутский → Якутский

килэди

алтан килэди —килэйэн көстөр алтан. ☉ Блестящий медной гладью
Алтан килэди сэргэҕэ атын аҕалан баайан кэбистэ. — Аҕыс кырыылаах алтан килэди хаһаа …… күөрчэхтии ытылла турара буолуо. П. Ядрихинскай; киэҥ килэди — килэйэн көстөр киэҥ. ☉ Блестящая широкая гладь (дороги)
Киэҥ килэди суолунан айаннатан истилэр. — Киэҥ килэди да аартыгар Мин кынаттаах атым Туйаҕын төгүрүк суола көстөр. И. Гоголев; таас килэди — килэйэн көстөр таас. ☉ Блестящая гладкая поверхность из камня или стекла
Таас килэди киһи килэс гына түстэ. — Бүтүннүү таас килэди таҥастаах …… Уол оҕо урсуннааҕа Дибилийэн тиийэн кэллэ. К. Туйаарыскай; тимир килэди — килэйэн көстөр тимир. ☉ Блестящая гладь металла
Тимир килэди хайаҕа кэлэн иҥнэ түстэ. — Аҕыс кырыылаах тимир килэди Илэ дэриэтинньик Дьиэһийэн-дьиэгэнийэн иһэр. П. Ядрихинскай

Еще переводы:

килэчи

килэчи (Якутский → Якутский)

көр килэди
Туох да таба тирэммэт муус килэчитэ буолбута. Саха сэһ. II

буугунаа

буугунаа (Якутский → Якутский)

тыаһы үт. туохт.
1. Муннугунан уһуннук тыастаахтык тыын. ☉ Глубоко, с шумом дышать носом
Ынахтара муннунан буугунаан, орулаан, хараҕа суох иччитин диэки көрөн кэбиһэн баран, өлөн барбыта. Эрилик Эристиин
Буордаах дулҕа курдук Буугунаабыт боллоруттаҕас муруннаах, Аҕыс кырыылаах тимир килэди, Илэ дэриэтинньик Дьиэһийэн-дьиэгэнийэн иһэрин көрөөт, Дьырыбына Дьырылыатта обургу Кытаанахтык кыыһырда. П. Ядрихинскай
Ийэм эмээхсин Мунна буугунаан утуйда. Л. Попов
2. көсп. Таска таһаарбакка, бүтэйдии кыыһыр, кыйахан. ☉ Раздражаться, сердиться без внешних бурных проявлений
Аам-саам аһыыр, Үөл-дьүөл үктэнэр, Буоһата суохтан Буугунаан буллайар буолла. А. Софронов
Харытыана эрэйдээх ол ахсын абаланан, сирэйэ дыҥ курдук буолан, букатын бүтэйдии буугунаан куутуйаланан иһэр. П. Ойуунускай
Бу мунньахтан хаарыллыбыт Соня хоһугар киирэн, оронугар буугунуу сытта. Кини Таняҕа улаханнык кыыһырда. М. Доҕордуурап

кудулуй

кудулуй (Якутский → Якутский)

туохт.
1. Кэҥээн, улаатан көһүн. ☉ Казаться безгранично широким, обширным
[Кыыс Тыгына эбэкэм] Аан Тараҕана сайылыктыын Арыаллаһан, Кудулуйа унаарар Хотугулуур улаҕатынан Дьампа үрэҕэ эбэлиин …… үөскээбит, доҕоттор. П. Ядрихинскай
Субу мантан тус соҕуруу Туналҕаннаах добун байҕал «Кулу» диир кудумньулаах Кудулуйар куулатыгар, …… Алтан килэди хаһаа …… Күөрчэхтии ытылла турара буолуо. П. Ядрихинскай
2. Күүскэ, тохтоло суох уһун, сүүрүгүр (хол., өрүс). ☉ Течь, струиться быстро, стремительно, беспрепятственно (напр., река)
Быһыт үөһээ өттүнэн, сыыр кэдээнинэн саһаан холобурдаах дириҥ хоруу кудулуйан бара турар. Амма Аччыгыйа
Дьэ бу иһэн көрдөхтөрүнэ, Кудулуйа, балкыйа устар Күндү Өлүөнэ барахсаным, …… Үчүгэй да эбиккин. Н. Габышев
3. фольк. Тугу эмэ оботтоохтук, иҥсэлээхтик сиэ, симин. ☉ Жадно глотать, поглощать пищу
[Кулун Куллустуур абааһы киһиэхэ:] Анаарбыккын эрэ айаххар аһыыргын саныыгын, туһаайбыккын эрэ кудулуйаргын толкуйдуугун. ПЭК ОНЛЯ III