үлбүрүй диэнтэн дьаһ
туһ. Петроградка бары табаарыстар болҕомтолорун тарпыт уонна күүстэрин үлбүрүппүт кириисис мэһэйдээн, биһиги бырайыагы кыайан көннөрбөтөхпүт. В. Ленин (тылб.)

оһор диэнтэн атын
туһ. Сэрии, оһол уота умуллан, ойбон бааспыт оһоруллан, Илиилэрин ньыппарынан, Үлэ дьонноро турдулар. Эллэй
Онон бөлүүтүнэй кириисис оһоруллубат баастаах ыарыыга кубулуйда. «ББ»
Наадалаах түгэни мүччү тутуу үлэ бүтэһиктээх түмүгэр кыайан оһоруллубат охсууну оҥоруон сөп. «Кыым»

ыскайдаа диэнтэн хай
аата. Билигин бу баайы-малы үчүгэйдик ааҕан тутан, ордук-хоһу ыскайдааһыны таһаарбат гына дьаһаныахха. Н. Лугинов
Кириисистэр үлэни ыскайдааһыны, оҥоһуллубут материальнай сыаннастары үлтүрүтүүгэ, производственнай кыахтары толору туһаммат буолууга тиэрдэллэр. ЭБТ
Баар балаһыанньаларынан, сокуоннарынан көрөн уопсастыбаннай үбү итинник аһара ыскайдааһыны таһаарбыт эппиэттээх үлэһиттэргэ сөптөөх миэрэлэр ылылыннылар. «Кыым»

1. улугур диэнтэн хай. аата. Онтуҥ да үгүс өрүттээх. Сорох уопут — көннөрү хал буолуу, улугуруу. Н. Лугинов
   [Түүлгэ] эргэ матасыыкыл үлэҕэ-хамнаска улугуруу тахсыбытын биллэрэр. БРИ ТТ
   Улугуруу ыар баттыгын олорон эрэ үлэлиир дьон эттэринэн-хааннарынан билэллэр. «ХС»
2. истор. Экэнэмиичэскэй, социальнай эйгэҕэ сайдыбакка, иннин диэки барбакка бытааран, тохтоон туруу, төттөрү түһүү кэмин ааттааһын. ☉ Время пассивного, вялого состояния общественной жизни, мысли, застой
   Улугуруу кэмигэр үгүс киин хаһыаттар атыыга аанньа тахсыбат этилэрэ. «Кыым»
   Улугуруу сылларыгар Саха сирин тыатын хаһаайыстыбатын хаалыыта экэнэмиичэскэй кириисистэн тутулуктаах этэ. «Чолбон»

1. даҕ.
2. Түгэх өттө аллара ыраахха диэри тиийэр, аллара иһирдьэ киирэр. ☉ Имеющий большую глубину, глубокий
   Дириҥ күөл. Дириҥ хаспах. Бандьыыттар өрүс дириҥ көҥүһүнэн тахсар айан суолунан тоһуйбуттар эбит. Амма Аччыгыйа
   Түгэҕэ көстүбэт дириҥ хороон айаҕа кыра соҕус кырыалааҕа. Эрилик Эристиин
   Бу хотун үрэх дириҥ чүөмпэтин түгэҕэр, күный сардаҥата тиийбэт дириҥэр …… ыас хара баҕа үөскүүр үһү. Н. Павлов
   △ Бэйэтигэр ханыылыы предметтэргэ холоотоххо ордук иһирдьэ киирбит, тимирчи түгэхтээх. ☉ Имеющий значительную глубину по сравнению с другими подобными предметами, глубокий
   Дириҥ тэриэлкэ. Быыкаа дэхси сүүһүгэр дириҥ курбуулар түһэн ааһаллар. Л. Попов
   Дириҥ баҕайы уһаакка үөһэттэн уу кутар курдук, тигинэс бүтэй тыас иһиллэр. Т. Сметанин
3. Сиргэ эбэтэр туох эмэ иһигэр ыраахха диэри киирэр. ☉ Находящийся далеко от поверхности, проникающий на значительную глубину, глубокий
   Дириҥ силистээх мас. Дириҥ баас. Сир дириҥ киппэ түгэҕиттэн Мин маннык нүһэр саҥаны иһиттим. С. Данилов
   Мохсоҕол дириҥ хаары иһинэн тэлэн, кинини [бөрөнү] ойоҕолуу сүүрбүтэ. Н. Заболоцкай
4. Иһирдьэттэн, ис түгэҕиттэн тахсар (тыыныы, ынчык о. д. а. тустарынан). ☉ Исходящий из глубины, глубокий (о дыхании, вздохах)
   Туох эрэ дириҥ ынчык курдук тыастар иһиллэллэр. Суорун Омоллоон
   Оҕонньор, дириҥ баҕайытык үөһэ тыынан баран өр түннүгү одуулаан турда. Эрилик Эристиин
   Үрэх диэкиттэн бэрт дириҥ, иҥсэлээх мөҥүрээһин сири түгэҕиттэн ньириһийэн иһилиннэ. Далан
5. Харах дала ылбат киэҥ, куйаар. ☉ Уходящий вдаль, не имеющий видимого предела, глубокий (о небе)
   Түгэҕэ биллибэт дириҥ халлаан күөх ыстаал куйаҕа кытара, сандаара кыыһар. А. Бэрияк
   Оо, Улуу Куосумас! Иилиир сиксиккинэн эргийтэлиэх, Дириҥҥинэн-үрдүккүнэн тэлэһийтэлиэх. П. Тулааһынап
6. көсп. Тугу эмэ ыраахтан эргитэ аҕалан, төрдүттэн түөрэ өйдүүр, көрөр, быһаарар. ☉ Глубоко проникающий в суть чего-л., глубоко мыслящий, основательный, глубокий
   Эрэйдээх-буруйдаах киһи санаата дириҥ, киэҥ буолааччы (өс хоһ.). Өндөрөй оҕонньор дириҥ санаалаах, кини, ити Баһылай Киппээнэп курдук, көтө-көтө түспэт киһи. П. Ойуунускай
   Ким баҕарар тугу да оҥороругар дьон дириҥ өйүгэр, үтүө үгэһигэр, олоҕун илгэтигэр тирэҕирэр. Н. Якутскай
   △ Олохтоохтук, үчүгэйдик толкуйдаммыт. ☉ Значительный, фундаментальный, всесторонний, хорошо продуманный, глубокий
   Кини билигин дириҥ былааны төгүрүччү сыаналаабыта үстүөрт хонно. П. Ойуунускай
   Дириҥ хабааннаах научнай үлэ ааптара. Н. Лугинов. «Дьыл кэлиитин ырыата», «Сут дьыл» туһунан тойук дириҥ ис хоһоонноохтор. Саха фольк.
7. көсп. Ис сүрэхтэн тахсар, киһиэхэ ордук күүстээхтик тиийэр, ордук истиҥ иэйиилээх. ☉ Обладающий глубиной, сердечный, исходящий от души, задушевный, сильный (о чувстве, состоянии)
   Дириҥ таптал. Дириҥ махтал. Ыраас тапталынан, истиҥ умсугуйуунан, дириҥ ытыктабылынан Тогойкин сүрэҕэ сылыйа сытта. Амма Аччыгыйа
   «Ис сүрэхтэн дириҥ таптала, дириҥ санаата суох быстах быһыы кыыс оҕону, сирэйин уот харааччы салыырын курдук, куттуохтаах», - дии саныыра Оксана. Суорун Омоллоон
   Быстах өстөһүүнү дириҥ доҕордоһуу кыайар. Амма Аччыгыйа
8. көсп. Киһи санаатыгар ордук ыарахан, ыар. ☉ Проникнутый печалью, тяжелый, скорбный, глубокий
   Ийэ-аҕа оҕолорун иинин үрдүгэр кыайан ытаабат да, ынчыктаабат да гына дириҥ кутурҕаҥҥа тумнастан турбат буолбуттар. Амма Аччыгыйа
   Лоокуут Ньургуһун өлүөҕүттэн ыла өссө дириҥ ыар санааҕа ылларбыта. Дьүөгэ Ааныстыырап
9. көсп. Туох эмэ төрүт өттүгэр тиийэр, төрүт өттүн хабар. ☉ Глубоко коренящийся, достигший полноты своего проявления, глубокий
   Дириҥ мөккүөр. Дириҥ кириисис. «Атын сиргэ баран оттооһун хараҕа суох дириҥ ороскуот», - диэтэ Яков. М. Доҕордуурап
   [А.В. Косарев аатынан саахта кэлэктиибэ] Алдан кыһыл көмүһүн бырамыысыланнаһын дириҥ тохтууттан таһаарарга …… быһаарыылаах күүс буолбута. «ЭК»
10. көсп. Ким да билбэтин курдук кичэйиллэр, бобуулаах. ☉ Недоступный, тщательно скрываемый, глубокий
    Кулуба күтүөтү сирбит төрүөтүн дириҥ кистэлэҥ сураҕа букатын хойут биллибит. Амма Аччыгыйа
    Ол дириҥ кистэлэҥ кылааты Уонунан мөлүйүөн сыл анараатыгар Ийэ буор сир барахсан …… Дойду үрдүнэн ыспыт эбит. С. Зверев
11. аат суолт.
12. Туох эмэ үөһээ өттүттэн аллара түгэҕэр диэри тиийэр кэриҥэ, уһуна. ☉ Расстояние от края, поверхности чего-л. до дна, глубина
    Сиэмэни көмүү дириҥэ сүнньүнэн сир сиигиттэн уонна састаабыттан тутулуктаах. ХКА
    [Айанньыттар көлүйэни] аал оҥостон ортотугар киирэн дириҥин кэмнээтилэр. Дириҥэ биэс-алта миэтэрэ. «ХС»
13. Туох эмэ түгэҕэ, аллара ыраахха сытар өттө. ☉ Дно водоема, большого углубления, глубь, глубина
    Балык уу дириҥин былдьаһар, киһи күн үтүөтүн батыһар (өс хоһ.). Антон …… ханна эрэ сир түгэҕэр бэрт дириҥтэн, ким эрэ хаһыытыырын дуу, ытыырын дуу иһиттэ. Т. Сметанин
    [Ат] эмпэрэ аннынааҕы дириҥҥэ мөхсүбүтэ уонна уу анныгар тыынын былдьаспыта. Л. Попов
    △ Уу кытылыттан, кытыытыттан иһирдьэ баар, тэйиччи ыраах өттө. ☉ Пространство какого-л. водоема, расположенное на большом расстоянии от поверхности, берега, глубина
    Сөтүөлүүргүтүгэр дириҥҥэ киирбэккит. Инньэ гынан киһиргээн Клим дириҥҥэ киирбит. Суорун Омоллоон
14. көсп. Туох эмэ түгэх ис дьиҥэ, төрдө-төбөтө. ☉ Суть чего-л., глубина
    [Г. Григорян Саха сиригэр хаалбыта] мин санаабар, кини ырааҕы, дириҥи көрөр киһи буолан, маны оҥордо. Суорун Омоллоон
    Уолаттар бүгүҥҥү мөккүөрдэрэ Миша: «Киһи …… киһи дьикти даҕаны!» - диэн, дириҥи толкуйдаабыт бөлөһүөктүү, саҥа аллайбытыттан саҕаланна. Н. Лугинов
    ♦ Дириҥ харахтаах (хараҕа дириҥ) - кыраҕа астыммат, ордук элбэҕи эрэйэр, ордук иҥсэлээх. ☉ Не удовлетворяющийся малым, падкий на что-л., жадный
    Байар киһи хараҕа дириҥ (өс хоһ.). Күһүнүгэр Константин Пиронсков диэн бэрт дириҥ харахтаах киһи бириинчиктээн быалаабыта - сэттэ уон алта сэнтиниэр от буолбут сурахтааҕа. Ф. Софронов
    ◊ Дириҥ (чөҥөрө) далай - дириҥ уу, чүөмпэ. ☉ Глубокий водоем, омут
    Уол оҕо барахсан долгуннаах дириҥ далай үөһүнэн туос тыынан элээрдэн иһэр. И. Гоголев
    [Чупчуруйдаан Чурумчукуну] Чөҥөрө далай диэки Дьулуруппутунан барда. Эллэй. Улуу кулуһуҥҥа да умайбат, дириҥ далайга да тимирбэт Дьоллоох олох туругурбута. Саха фольк. Дириҥ далай түһүлгэ үрд. - элбэх дьонноох-сэргэлээх, дэлэй астаах-үөллээх түһүлгэ (хол., ыһыахха). ☉ Место, обширное поле, где проводится богатое и торжественное угощение с приглашением многочисленных гостей, многолюдный пир (напр., на национальном празднике лета - Ысыах)
    Чөҥөрө чүөмпэ саҕа Дириҥ далай түһүлгэтэ тэрийээр. П. Ойуунускай. Бу аан ийэ дойдум …… Уйгу-быйаҥ үктэллэммит эбит, Дириҥ далай түһүлгэлээх эбит. Саха фольк. Дириҥ дойду дьилбинэ (дьирбинэ, дьиккэрэ, дьибилгэтэ) фольк., миф. - Аллараа дойду түөкүнэ. ☉ Оборотень Нижнего, подземного мира, обиталища злых духов
    Дириҥ дойду дьилбиннээхтэрин кытта тилэх тэпсэн, анараа дойду албыннарын кытта аат былдьаһан, күөн көрсөн, күрэс былдьаһан, орой охсуһан [олордохпут буоллун]. П. Ойуунускай. Дириҥ дойду дьилбинин, хаһааҥҥыттан бииргэ холборуспут киһитин кытта арахсыбакка сырыттаҕай да, оҕоккобут? Саха фольк.
    тюрк. тэриҥ

аат.
1. Хараҕы ким, туох эмэ диэки туһаайыы, хараххынан кими, тугу эмэ одуулааһын. ☉ Взгляд
Кини кими барытын биир көрсүө көрүүтүнэн кутун-сүрүн тутара. Суорун Омоллоон
Килбиктик көрбүтэ Эдэр кыыс көрүүтэ. Эллэй
Миигин көрө түспүтүҥ Абылыыр көрүүгүнэн. И. Эртюков
2. Тугу эмэ кытта көрөн билсиһии. ☉ Просмотр, обозрение, зрительное восприятие
Кинигэ ааҕыы, тыйаатырга сылдьыы, киинэ көрүү билиҥҥи киһи олоҕун сүнньэ буоллулар. Н. Лугинов
Көрүүгэ турбут иһит этэ. А. Сыромятникова
Күн аайы сонун сири-уоту көрүү, куруук айылҕа ортотугар сылдьыы …… киһини угуйар, умсугутар күүстээх. Тумарча
3. Кыайыылааҕы быһаарарга аналлаах күрэхтэһии. ☉ Смотр, смотр-конкурс (напр., коллективов художественной самодеятельности)
Бүтүн Арассыыйатааҕы көрүү түмүктүүр кэнсиэрин бырагыраамата лауреаттар уонна дипломаннар нүөмэрдэриттэн сүүмэрдэммитэ. АҮ
Көрүү усулуобуйата толоруллубатаҕын быһыытынан бастакы уонна иккис миэстэлэр кимиэхэ да анамматылар. «Кыым»
4. Ким, туох эмэ туругун бэрэбиэркэлээһин. ☉ Осмотр, проверка (напр., состояния здоровья)
Уолаттар медицинскэй көрүүнү бараллар. СГПТ
Бары тэрилтэлэргэ баар транспортнай сириэстибэлэри уочараттаах техническэй көрүү ыытыллар. «Кыым»
5. Дьүүлүнэн быһаарыы. ☉ Разбирательство, рассмотрение, обсуждение
Мунньахха боппуруоһу көрүү. — Баһылай Киппээнэби сэбиэт көрүүтүгэр биэрдилэр. П. Ойуунускай
Түргэнник суут көрүүтүгэр биэриэххэ. М. Попов
6. Киһи туох эмэ туһунан өйдөбүлэ, санаата. ☉ Взгляд, мнение, точка зрения, позиция. Остуоруйаларынан норуот бэйэтин дириҥ философиятын, эстетическэй көрүүтүн этэр. Саха фольк. Туруук таас хайа иччитин уобараһыгар эбээннэр былыргы көрүүлэрэ тыктарыллан көрдөрүллэр. Эвен фольк.
7. Аһатан-сиэтэн харайыы; дьаһайыы, бэрийии. ☉ Попечение, забота; присмотр, уход
Оҕону көрүү. — Ынах көрүүтүн биригээдэтэ диэн тэрилиннэ. Күндэ
Кыра оҕолоругар патронажнай көрүү олохтонор. АНТ ДьҮС
△ Дьиэ түбүгүн толоруу, дьиэҕэ бэрээдэги тутуу. ☉ Выполнение домашних дел, работ, поддержание порядка в доме
Дьиэ ис көрүүтүттэн, ас астаныытыттан быыһаныа этилэр. Күндэ
Дьиэ көрүүтэ диэн туох кэлиэй? Аны барыта — элэктэриичэстибэ, бэлэм ититии. И. Федосеев
8. эргэр., итэҕ. Ойуун туох буолуохтааҕын эбэтэр ким туохтан ыалдьыбытын, өлбүтүн билиитэ. ☉ Видение, провидение, ясновидение в состоянии транса (о шаманах)
«Сүгүн олорумаары гыннахпыт буолуо», — диэн кутура былаан көрүүтүн кэпсээтэ. Эрилик Эристиин. Ойуун бэйэтин көрүүтүн чиҥэтэн мөккүөр туруорда. «Чолбон». Ойуун ынырык көрүүтүнэн холбоһорго анаммыт Халерхаа кыысчаан уонна Ханидуо уолчаан дьылҕалара олус уустук, эриирдээх-мускуурдаах буолан тахсыбыта. «Кыым»
♦ Көрүүгэ киирбит кэпс. — улаханнык ыалдьан, кыаммат буолан, атын киһи көрөр-харайар буолбут. ☉ Быть, находиться на руках у кого-л. (о тяжелобольном)
Ньукулай оҕонньор көрүүгэ киирбитэ нэдиэлэ буолбут. Көрүү көрөр көр көр I. Эмээхсинэ итэҕэйбэккэ, икки ойууну хардарыта кыырдаран, көрүү көрдөрбүтэ. Болот Боотур. Хайа хоту тэллэҕэр түһэн баран, дьиэ туттан хас да хоноллор. Элчээни удаҕан дьахтара инники төлкөтүн туһунан көрүү көрөр. Саха сэһ
1977
Көрүүтүн көр көр көр I. Бэйикэй! Көрүүлэрин көрөрүм буолуо. Түөкүттэри ситистэрбин үчүгэй этэ. А. Софронов
Харах көрүүтүгэр көр харах. Аарыма хочуол харах көрүүтүгэр да быдан эрэбил, халыҥ-киппэ көрүҥнэнэн истэ. У. Нуолур
Үөһээҥҥи этээс көрүдүөрүн уһуга холлорооннонон бара турар. Ити, харах көрүүтүгэр чугас эрээри, Сиэҥкэҕэ ыраах сир. Кустук
◊ Кэрийэн көрүү эмп. — быраас балыыһаҕа балааталарынан сылдьан ыарыһахтар туруктарын бэрэбиэркэлээһинэ. ☉ Врачебный обход
Сарсыардааҥҥы кэрийэн көрүүгэ быраастар кини балаататыгар киирбэтилэр. Н. Якутскай. Кэтээн көрүү — туох эмэ хайдах буоларын, уһун кэм устата, кэтэбил оҥорон, анаан үөрэтии, чинчийии. ☉ Внимательное, долгое изучение, исследование чего-л., наблюдение за чем-л.
Оччотооҕу киһи айылҕаны кэтээн көрүүлэрэ кыраҕытын, мындырын сөҕөн кэбиһэҕин. Эрчимэн
Араас установкаларынан ыытыллар кэтээн көрүүлэр. В. Яковлев. Намтата көрүү — тугу эмэ дьиҥнээҕинээҕэр соруйан тиийбэт гына сыаналааһын. ☉ Принизить, сознательно умалить значение кого-чего-л.
Ааспыттар, быһыыта, ол күннэр: Аһара кыраттан үөрүүлэр, Аһара түһүүлээх үөҕүүлэр, Аһара омуннаах сөҕүүлэр, Аһара намтата көрүүлэр... С. Тарасов. Оҕо көрүүтэ — дьиэҕэ-уокка оҕону харайыы, иитии. ☉ Уход за ребенком, воспитание ребенка (дома)
Ити оҕо көрүүтэ икки, дьиэ ис тэрээһинэ, ас астаныыта икки баар. Сити иккиттэн босхолоноро буоллар, дьахтар көстө-биллэ көҥүллэниэ этэ. Күндэ. Оҥорон көрүү — өйгө ыралааһын, санааҕа бу баар курдук ойуулааһын. ☉ Мысленное представление, созданное воображением, фантазия (творческая)
Сэргэлээхтэн эйиэхэ наар ыра, оҥорон көрүү көмөтүнэн олох дьиҥ баарыттан адьас атыннык киэркэйэн көстөрө. Н. Лугинов
Экэниэмикэ ханнык эрэ «кириисиһин» туһунан холуннарыылаах өйтөн оҥорон көрүүлэрин ылар буоллахха, олору олох бэйэтэ киэр илгэр. «Кыым». Өтө көрүү — инники буолуохтааҕы билии; чуолкайдык өйдөөһүн. ☉ Предвидение; прозорливость, проницательность
Бу улууканнаах өтө көрүү …… ордук чуолаан биһиги дойдубутугар олоххо киирбитэ. «Кыым»
Баартыйа ситиитэ-хотуута, ырааҕы өтө көрүүтэ …… кинини тула норуот маассатын өссө ордук ыга түмнүлэр. Л. Брежнев (тылб.)
Санаан көрүү — оҥорон көрүү диэн курдук. Фиолетовай эпэлсиини, кутуругун төбөтүгэр турар куосканы …… биһиги өйбүтүгэр көрөрбүтүн ким да мэһэйдээбэт. [Бу барыта] санаан көрүү буолан тахсар. ДИМ
Поэт субу баар курдук санаан көрүүтэ, ол кини дьоҕура буолар. «ХС». Сүөһү көрүүтэ — сүөһүнү аһатыы, харайыы. ☉ Уход за скотом
Сүөһү көрүүтүгэр, түптэҕэ, окко даҕаны эмээхсиниҥ Марыына, оҕолоруҥ көмөлөһүөхтэрэ. Н. Заболоцкай
Олохтоох эмчиттэр бобусталлар да, саҥа тэриллибит сопхуоска үлэлээн, сүөһү көрүүтүгэр кыһанан, дьону көтөҕөн, көҕүлээн испитэ баара. Н. Габышев. Сэрэйэн көрүү — туох буоларын барыллаан сабаҕалааһын, тойоннооһун. ☉ Предположение. Сэрэйэн көрүүгэ олоҕуран үлэлиир сатаммат. Тургутан көрүү — кими эмэ тугу эмэ гынарга төһө кыахтааҕын, кыаҕа суоҕун, сөптөөҕүн, сөбө суоҕун бэрэбиэркэлээһин. ☉ Испытание, проверка кого-л. на что-л. (напр., на компетентность)
Сэбиэскэй норуот кэлэр да өттүгэр хаттаан тургутан көрүүгэ түбэһиэн сөптөөҕүн биһиги хаһан да умнуо суохтаахпыт. Л. Брежнев (тылб.). Тэҥнээн көрүү — туохтары эмэ холуу тутан атылыыларын, уратыларын быһаарыы. ☉ Сопоставление кого-чего-л. для установления сходства или различия
Теоретическай чааһа, ордук үөрэтии икки систиэмэтин тэҥнээн көрүү, үрдүк таһымнаахтык суруллубутун бэлиэтээбитэ. Н. Лугинов
Сороҕор билигин баар араас харамайдар оҥоһууларын тэҥнээн көрүү көмөлөһөр. ББЕ З. Үрдүттэн көрүү — тугу эмэ ис дьиҥэр иҥэн-тоҥон киирбэккэ, тус уратытын араарбакка, көтүмэхтик сыаналааһын. ☉ Поверхностная оценка кого-чего-л.
Ити алҕас устудьуоннары биирдиилээн билбэт буолууттан, барыларын биир хааһахха хаалаан, биир арсыынынан мээрэйдээн, үрдүттэн көрүү түмүгэр тахсар. Н. Лугинов. Холонон көрүү — тугу эмэ оҥорорго, ситиһэргэ, олоххо киллэрэргэ сорунуу. ☉ Попытка осуществить что-л., добиться чего-л. на практике
Эдэр ыччаты ускуустуба кыһатыгар иитэн-үөрэтэн таһаарыыга холонон көрүү — бу улахан кэрэхсэбиллээх уонна кэскиллээх саҕалааһын. АҮ. Ыараҥнатан көрүү — тугу эмэ үчүгэйин-куһаҕанын бары өттүнэн ырытан сыаналааһын. ☉ Всестороннее обдумывание, взвешивание, оценка чего-л.
Кэлбитэ икки ыйа туолуута үгүстүк толкуйдааһын, бары өттүнэн ыараҥнатан көрүү кэнниттэн, кини чахчы кытаанах быһаарыыны ылынан, дириэктэр хоһугар көтөн түспүтэ. Н. Лугинов