- киэптээ 1 диэнтэн хай. аата. Хас биирдии булчут тириини сүлүү, сыатын ыраастааһын, киэптээһин уонна хатарыы ымпыктарын-чымпыктарын …… баһылыах тустаах. ТСКБ
- Туох эмэ (хол., үлэ) ыарахана, элбэх күүһү-күдэҕи эрэйэрэ. ☉ Тяжесть, избыточная нагрузка (напр., работы)
Үлэлэрэ ыарахана, киэптээһинэ бэрт буолан, күүстэрэ-кыахтара наһаа быһынна. Г. Колесов
Биирдии хамбаайыҥҥа түбэһэр үлэ соччо киэптээһинэ суох. «Кыым»
Якутский → Якутский
киэптээһин
киэптээ
туохт.
1. Туохха эмэ ханнык эмэ быһыыны, пуорманы биэр, халыыптаа. ☉ Придать чему-л. какую-л. форму, вид
Тириини киэптээ. — Ийэтэ эмээхсин... уол сытыйбыт этэрбэһин устубутун ылан, отунан киэптээн, сэбиргэнэҕэ куурда ууран кэбистэ. Н. Павлов
2. Тугу эмэ (хол., кыараҕас таҥаһы, атах таҥаһын) тиирэ кэт. ☉ Напялить, натянуть что-л. с трудом (напр., одежду, обувь)
Иилинэ кэтэн, Санныгар киэптээн Сарас гыммыта. П. Ойуунускай
Кирпииччэ саҕа уллуҥнаах киппэ бачыыҥкатын киэптээн, …… олорор. Л. Попов
Яков …… олус кыараҕас таҥаһы сэрэнэн, тиирэ киэптээн кэппитэ, холуокка курдук, кэдэрги ылан кэбистэ. Н. Заболоцкай
3. Тугу эмэ толору, тилэри, бүтүннүү сап, сабардаа, бүрүй, бүөлээ, хаххалаа. ☉ Заполнять что-л. собою полностью, целиком
Уулуссаны толору киэптээн, күргүөмүнэн күлсэ-күлсэ …… баай астаах остуоллаах дьиэҕэ тоҕо анньан тиийдилэр. Н. Лугинов
Икки киһи сытар кырабаатыгар толору киэптээн сытан кэбистэ. М. Доҕордуурап
Туох баары барытын өрүс бэйэтин сырдык модун киэлитинэн киэптээбит. Н. Габышев
Аммаҕа уу кэлэн, толору киэптээтэ. М. Доҕордуурап
△ Туох эмэ (хол., дьиэ, саала) иһигэр ыга симилин, муһун. ☉ Набиваться плотно во что-л., куда-л. Дьон хоһу киэптээтилэр
— Аҥаалытта диэн алааска, ат эккирэтэр балаҕаҥҥа, Киэптиир гына симиллэн киһи бөҕө муһунна. Болот Боотур
Кулууп саалатын киэптиир толору элбэх киһи мустубут этэ. «Чолбон»
4. көсп. Киэҥ сиринэн тарҕан, сатараа, дьиэрэһий, дуораһый (тыас-уус туһунан). ☉ Раздаваться, отдаваться, разноситься, заполнять все пространство (о звуке)
Оркестр уйуһуйан, Киэптиир сири, халлааны. С. Тарасов
Сүгэ табырҕас тыаһа, эрбии аалыҥныыра киэһэлээх сарсыардааҥҥы тоҥ салгыны киэптээн кэбиспитэ. М. Доҕордуурап
5. көсп. Киэбир, чабылан, киэмсий. ☉ Заноситься, задаваться
Кини бүтүн Саха губерниятын баһылыга буолуом диэн чабыланар кэмигэр киэптээн, чынайан-ханайан мин эрэ дэммит бэйэлээх. Д. Васильев
Итирдэхтэринэ …… Борисов охсуһуу көрдүү сатааччы. Киэптиир да киэптиир. Э. Соколов
△ көсп. Атыттартан туох эмэ уратылаах буол, чорбой. ☉ Отличаться чем-л. от других, быть заметным, выделяться
Куорат хаба ортотугар биир таас дьиэ …… түөрт муннуктуу түһэн киэптээн турара. П. Филиппов
Кинилэр биһигини киэптииллэрэ. Арай ахсааҥҥа, химияҕа, физикаҕа наһаа баһыйбат этилэр. Баал Хабырыыс
Якутский → Русский
киэптээ=
1) напяливать что-л., натягивать на что-л.; тириини киэптээ = распялить шкурку (на дощечке); киэптии кэт = надевать тесную одежду, надевать одежду в обтяжку; 2) заполнять полностью, целиком; набиваться во что-л., куда-л.; дьон хоһу киэптээтилэр люди целиком заполнили комнату.
Еще переводы: