и. д. л. от холуннар= хулитель; клеветник.

доносчик, ябедник; клеветник; сплетник; хобуоччу дьахтар сплетница; ср. тыллааччы.

туохт. Илин-кэлин түс, ньылаҥнаа-хаптаҥнаа. ☉ Подхалимничать, угодничать, холопствовать. Мээнэ куомсуйума, ньылаҥнаама
ср. осм. комзу ‘клеветник’

прил. 1. (злобный, злой) өһүөннээх; злостное намерение өһүөннээх санаа; 2. (недобросовестный) соруйан; злостный неплательщик соруйан төлөөмөөччү; 3. (закоренелый) идэтийбит; злостный клеветник идэтийбит хобуоччу.

аат. Кими эмэ холуннаран, киртитэн көрдөрөр, хараардар киһи. ☉ Очернитель, клеветник, кляузник
Ким холуннарааччы, киһини хараардаачы бэйэтин сүрэҕэр хара мэҥнээх. М. Попов

аат.
1. Тугу эмэ киртитэр ким, туох эмэ. ☉ То, что загрязняет что-л. Европа дойдуларыгар тулалыыр эйгэни киртитээччилэри утары охсуһар хамсааһын күүскэ сайдыбыт. Салгыны киртитээччилэринэн үксүгэр собуоттар уонна баабырыкалар буолаллар
2. көсп. Кими эмэ холуннарар, хараардар киһи. ☉ Клеветник, очернитель
Хомойуох иһин, киһи чиэһин, суобаһын киртитээччилэр көстөн ааһаллар. — Бырастыы гыныма эн Киһи аатын киртитээччилэри. И. Гоголев

аат., сөбүлээб. Хобулаан, үҥсэн биэрэр, кими, тугу эмэ холуннарар киһи. ☉ Доносчик, ябедник, клеветник
Хобуоччу тыла уһун буолааччы, онно сөрөнөн хааллахха, сүөрүнэр кытаанах буолар дииллэр. М. Доҕордуурап
Саха дьоно хобуоччуну сөбүлээбэттэр. А. Сыромятникова
Хобороонньо — хобуоччу. Кини чугас эргиннээҕилэрин кэрийэ сылдьан хобусиби тарҕатар. «ХС»
♦ Хобуоччу хобордоох, сарыы таҥалай көр таҥалай I
[Манчаары:] Сахалар барылара хобуоччу хобордоох, сарыы таҥалай буолбатахтар! И. Гоголев

аат.
1. Суукка үҥсүүнэн дьарыктанар киһи. ☉ Жалобщик, сутяга
Былыр даҕаны улахан ньоҕой, үҥсүүк дьоннор бааллара эбитэ үһү. Далан
«Үҥсүүк» дэһэллэр. Чэ, диэтиннэр. Итэҕэһи-быһаҕаһы көрө сылдьан тыллыа суохтаах үһү дуо? М. Ефимов
«Чоочо баҕарбыт баҕата Тоҕус төгүл туолбута!» — Үҥсүүктэри оччолорго Өйүүр этилэр ураты. М. Тимофеев
2. Ким эмэ туһунан тугу эмэ билбитин, истибитин кэпсээн биэрэр киһи, хобуоччу. ☉ Ябедник, клеветник, наушник
Ханна эрэ суол төрдүгэр, Хаһыс сыллааҕын билбэтим, Көрсүһэ түһээт үөрдүлэр Хобуоччу-үҥсүүк, подхалим. И. Эртюков
Ордук кыыс оҕоттон саллар: таҥаһа-саба, эҥин дьикти хаппырыыһа, ытанньаҕа, үҥсүүгэ, атааҕа, айабын да. И. Попова

1) смачивать, увлажнять; үүтүнэн аҕаа = омочить молоком (напр. губы ребёнку); 2) мазать, пачкать чём-л.; күлүнэн аҕаа = потереть золой (напр. посуду, чтобы вычистить); кураанах маска хаан аҕыыр погов. сухое дерево пачкает кровью (о клеветнике).