1) мелкие гады; 2) перен. происки, козни; пакости.

только мн., разг. 1. (козни) уодаһын-нааһын, оҥоһуу; 2. (любовные интриги) тап-таһыы.

1. (происки, козни) интрига, иирсээн (туох эмэ сыалы ситиһэргэ кистээн иирээни, бутууру тэрийии); вести интригу против кого-л. кими эмэ утары интригата иит; 2. интрига (литературной айымньыга ураты уустук сайдыылаах сюжетнай линия).

аат.
1. Үөн-көйүүр уонна кинилэр ыамалара. ☉ Насекомые, мелкие гады, гусеницы
Үөн-көйүүр, сүөһү-сүөл, — Курдьаҕалар тустарынан Хоһоонноргутунан, Үөскүүр ыччаты Үөрэтээри гынаҕыт. К. Туйаарыскай
[Химия] буортулаах адьырҕа кыыллары, үөнү, курдьаҕаны суох оҥорор. ЮГ КХЭДьС
2. көсп. Албыннаан, түөкэйдээн соччо биһирэммэт сыалы, соругу ситиһэ сатааһын, ситиһии. ☉ Происки, козни, пакости
[Далбардаах:] Ким буолуой — оттон ити Микииһэ. Итинтиҥ таһа талба, курдьаҕа ээ иһэ. М. Ефимов
Эн курдук үөнү-курдьаҕаны сатаабаппын, сатыахпын да, баҕарбаппын. Д. Таас
ср. осм. куртчыҕаз ‘маленький червь’, уйг. курт ‘червь’

туохт.
1. Курдьаҕаны (үөнү-көйүүрү) булан сиэ (туруйа о. д. а. көтөрдөр тустарынан). ☉ Питаться насекомыми, мелкими гадами (о журавлях и др. птицах)
Кураанах мастан курдьаҕалаан сиэбит (өс хоһ.). Толооҥҥо саас туруйа ыһыытыыр, Мэлдьи дуодаҥныыр, мэлдьи баҕалыыр. Хотоолу хоруйан Курдьаҕалыыр, Ас буллаҕына — үөрэн ыҥырбахтыыр. Таллан Бүрэ
2. көсп. Албыннаан-түөкэйдээн тугу эмэ ситиһэ сатаа. ☉ Плести козни, пакостить
Ким албын кулубаны көҥүл курдьаҕалыыр. Н. Неустроев
Элбэҕи эгэлгэлээмэҥ, Үксү курдьаҕалаамаҥ. С. Васильев

аат.
1. Сүөһүнү тэйиччиттэн иилэ быраҕан тутарга аналлаах, ураҕаска баайыллыбыт уһун быа (төбөтө бобо тардыллар гына туһахтыы баайыллыбыт буолар). ☉ Шест с верёвочной петлёй на конце, аркан
Дьон хоһууттара мустаннар тохтотоору баһыгар оҕуур быраҕаллар, ону быаларын быһыта көтөн иһэр. Саха фольк. Бу оҕууру кэнниттэн үөмэн тиийэҥҥин иилэ бырах уонна ыһыктыма. Далан
Бытыктаах бэкир киһи бүтэй үрдүгэр ыттан туран оҕуур быатын быраҕан күөрэппитэ. ИН КК
2. көсп. Өйү, сүрэҕи сүүйэр оҕуруктаах санаа күүһэ, угаайы. ☉ Хитрость, уловка, козни
[Айаан] миигин өссө күүскэ таптыа уонна тапталын оҕууругар улам сөллүбэттик кэлгиллэн иһиэ. Софр. Данилов
Оҕотук, өс киирбэх буолан Ол оҕуруктаах оҕуурга Көхсө кыараан киирэн биэрдэҕэ. И. Баишев
Харытыана билбэт сиригэр баай оҕууругар хаптаран баран, үҥсэн кырдьыгын булунар. ФЕВ УТУ
ср. др.-тюрк. аҕ ‘силок, ловушка’, тув. урук ‘шест с петлёй для поимки лошадей’