айбардаа диэнтэн дьаһ
туһ. Колхуос сайдарыгар кыһаллыбат дьону бас-баттах ыытымыаҕыҥ, көҥүл айбардатымыаҕыҥ. С. Федотов

сыһ.
1. Алдьаммат, сөллүбэт гына кытаанахтык, бигэтик. ☉ Так крепко, чтобы не теряло свою цельность, исправность; крепко, прочно, твердо. Бөҕөтүк оҥор. Бөҕөтүк тик
□ Билэҕит мин маһы туттарбын, Уус өйүм, мындырым оҕото! Ол дьиэбин бөҕөтүк туттарбын, Олоруо мин оҕом оҕото. «ЭК»
Антон …… тимир турбаны, төһө бөҕөтүк иҥнэн турар эбитий диэбиттии, хаадьаҥнатан көрдө. Н. Габышев
2. көсп. Ыһыллыбат, сатарыйбат курдук олохтоохтук. ☉ Без признаков неустойчивости, несогласия; прочно, основательно
Чөркөөххө партийнай ячейка бөҕөтүк тэрилиннэ. Бэс Дьарааһын
Көрүллэр кэм [20-с сыллар] кэлин уһугун диэки уус-уран кэпсээн жанра бөҕөтүк олоҕурбута уонна бастакы сэһэннэр бэчээттэммиттэрэ. ССЛИО
3. көсп. Халбаҥа, саарбаҕа суох бигэтик, кытаанах туруктаахтык. ☉ Без сомнений, без признаков изменчивости и шаткости; прочно, крепко (напр., убеждаться в чем-л. или устанавливаться)
Билигин Таня колхуос үрдүнэн ытыктанар биллиилээх ыанньыксыт буола үүннэ. Кини колхуос суолугар бөҕөтүк үктэннэ. М. Доҕордуурап
[Максимов:] Саха дойдутугар үлэлээн иитинээччилэр эмиэ хайаан да кыайыахтара диэн бөҕөтүк эрэнэбин. Амма Аччыгыйа
Эйэни охсуһан, кыайан ыллахха уонна бүөбэйдээтэххэ, бөҕөтүк олохсуйуо. Г. Колесов
4. түөлбэ. Кытаанахтык, ирдэбиллээх куолаһынан. ☉ Строго, жестко. «Пал Палыч! — диэбитэ кини кэһиэхтээх куолаһынан бөҕөтүк. — Эн холуоһаҕын хайаатыҥ?» Н. Заболоцкай

I
туохт.
1. Маҥнайгы туруктан хамнат, саахынат, кэбирэт. ☉ Расшатывать, приводить в негодное состояние
Олоҕу олорбут кырдьаҕас киһи эрээригин [Мөрүөн] биир миэлиҥсэни кыайан туппакка, айгыратан эрэҕин! Д. Таас
2. Мөлтөт-ахсат, өлүөр туругуттан таһаар (доруобуйа туһунан). ☉ Расшатать, подорвать (о здоровье)
Мэйиитигэр хатаммыт буулдьа Айталина доруобуйатын улаханнык айгыраппыта. «ХС»
Тас тулалыыр эйгэҥ уонна этиҥхааныҥ мөлтөөһүнэ ньиэрбинэй систиэмэҕин айгыратар. «ХС»
3. көсп. Сатарыт, мөлтөт (уопсастыба араас көстүүлэрин тустарынан). ☉ Расстраивать, приводить в упадок (обычно об общественных, социальных явлениях)
Сэрии алдьархайын кытары тэҥҥэ мэҥэстибит кураан дьыллар колхуос олоҕун айгыраппыттара. «Кыым»
Олунньу ыйдааҕы өрөбөлүүссүйэ кэнниттэн Бириэмэннэй бырабыыталыстыба дойду олоҕун тупсарарын оннугар, ордук айгыраппыта, мөлтөппүтэ. Н. Якутскай
Кини [кинээс Багратион] колуоннатын бүтүннүү соҕотоҕун айгыраппакка салайан таһаарбыт уонна икки төгүл ордук күүстээх өстөөҕү бүтүн күнү быһа төттөрү охсон испит. Л. Толстой (тылб.)
II
айгыраа диэнтэн дьаһ
туһ. Арыы тыа курдук Араҕас чэчири айгыраттыбыт, Чөҥөрө чүөмпэ курдук Дириҥ түһүлгэни тартыбыт. Саха фольк. Алааһыгар чугаһаан Айгыратан истэҕинэ, Арай тыа саҕатыгар Силис уолу атахтаан Сирэйинэн ыыппат дуо?! Т. Сметанин
Таптыыр киһибин кытта бииргэ олорон, аал уоту оттон, алаһа дьиэни айгыратан барбыт курдук сананыам. Н. Заболоцкай