аат.
1. Ханнык эмэ усулуобуйалары туруоран, ону тутуһары, толорору модьуйуу. ☉ Требование, спрос
Үлэ былаанын оҥорон, кыраапык олохтоон, ирдэбили күүһүрдэр гына тэрийэн, дьону сүһүөҕэр туруора охсуохха наада. В. Яковлев
Үлэ тэтимигэр уонна хаачыстыбатыгар эдэр мэхэнисээтэргэ кытаанах ирдэбили туруорара. «ХС»
Кинини [учууталы] сыаналааһын, киниэхэ ирдэбил олох сайдыытын таһымыттан тутулуктанан уларыйа турар. «Кыым»
2. Ханнык эмэ дьыаланы официальнайдык быһаарарга көрдөһүү. ☉ Требование официального разъяснения по какому-л. делу, запрос
Дьокутаат бэйэтин компетенциятын иһинэн ханнык баҕарар дуоһунастаах дьоҥҥо ирдэбил оҥорор бырааба олохтонно. ФММ ДьКС
Мин соторутааҕыта биир депутатскай ирдэбили толорон, куорат детсадтарын материальнай-техническэй хааччыллыыларын бэрэбиэркэлээбитим. «ХС»
3. суут-сок. Суут буолуон иннинэ дакаастабыл буолар чахчылары хомуйуу. ☉ Предшествующее суду дознание, собирание улик. Борукуруор дьыаланы эбии ирдэбилгэ ыытта
4. суут-сок. Буруйу оҥорон баран күрээбит, саспыт киһини көрдөөһүн. ☉ Розыск, выслеживание преступников
Ирдэбилгэ сылдьар киһини булбуттар. Эһиги кинилэри тыллаан туттарбатаххына, кинилэр эр ылан, өссө ордук алдьархайы тардыахтара. Онон доҕордуулар күн сарсын ирдэбилгэ турунуох буоллулар. Н. Заболоцкай