несов. см. коптить 1.

сов. что 1. (рыбу и т. п.) ыыһаа; 2. (стекло и т. п.) тордоо; 3. (начать коптить) тордохтонон бар, буруолаан бар.

туохт. Дьуухалата оҥор. ☉ Делать (вялить, коптить), заготовлять юколу
Үксүн саамай бастыҥ балыгы: чыыры, тууччаҕы дьуухалалыыллар. Лухааскы бу Халымныы күөлүгэр балыктыыр сурахтааҕа. Хайа аны, дьорохойун дьуухалалаабыта буолаарай? Р. Кулаковскай

туохт. Сылгы самыытын тириитин, түү өттүн сүлэн, ис эрэ өттүн хаалларан, хоруотаан таҥастаа. ☉ Коптить и выделывать кожу с нижнего слоя шкуры с крупа лошади. Сылгы тириитин саарылаа

сов. 1. что (загрязнить копотью) тордоо, хоруотаа, тордоҕурт; 2. что (копчением приготовить) ыыһаа, ситэ ыыһаа; прокоптить окорок сибиинньэ мүһэтин ситэ ыыһаа; 3. (коптить какое-то время) буруолаан таҕыс, ыыһаан такыс.

коптить; туоһунан тордоон бэчээт уурара он, бывало, ставил печать, закоптив её берёстой (горящей); тор суолгун тордооботоҕум твой остывший след я не грязнил (старинная просьба-заклинание, обращенная к медведю при встрече).

1) коптить (напр. кожу при обработке, рыбу); 2) жарить; арыыга ыһаар = жарить на масле; 3) перен. разг. поносить кого-л.; киһини суоҕар ыһаарыма нельзя поносить человека в его отсутствие.

туохт., эргэр.
1. Төлөҥҥө, буруоҕа тугу эмэ (хол., бэчээти) хараарт. ☉ Закоптить что-л. (напр., печать) на пламени, в дыму
[Аахха] туос буруотугар тордоон, бэчээт баттаатылар. Амма Аччыгыйа
[Баһай Бардыыкап] Туоһу уматан, эрбэҕин тордоон баран, илии баттаан дьабахтаата. В. Протодьяконов
Былыр Силип оҕонньор …… илии баттыырын оннугар түөрт муннуктаах бэчээтин туоһунан тордоон баран, балтаччы баттаан кэбиһэрэ үһү. А. Бэрияк
2. Туос уматан, ол ыаһынан сыбаа (хол., тыыны). ☉ Высмолить берёзовой смолой (напр., лодку)
Ураныкаан оҕонньор туос тыытын тордоон-тордоон баран, биир сарсыарда үрэҕэр кылбатан киирэн барбыт. ПЭК ОНЛЯ II
ср. бур. тортоглохо ‘коптить’

туохт.
1. Ууну өтүппэт гына бөҕөргөтөн, тириини буруоҕа тутан ыһаар. ☉ Пропитать кожу едким дымом, чадом для прочности, защищая от влаги, сырости
Бу тириини ыыһаатахха эрэ таһыгар уу сыстыбат, сиигинэн уу өппөт буолар. Хомус Уйбаан
Ийэм дьоҥҥо иистэнэрэ: буруоҕа ыыһаан, уу өтөн киирбэт этэрбэс арааһын, уостаах үтүлүк, бэргэһэ тигэрэ. С. Маисов
Өлөксөй салалтатынан ыыһаабыт тириилэриттэн тигиллибит саары этэрбэстэрин кэппиттэрэ. «Чолбон»
2. Эт аһы, балыгы буруоҕа тутан, ыыс сытын иҥэрэн буһар, ыһаар. ☉ Коптить мясопродукты, рыбу
Тоотугу көмөлөһүннэрэн, балык ыыһыыр тимир буочукалары сөргүттэ, бэлэмнээтэ. «ХС»
Аны туран, мантыгын ыыһыахтааххын, оччоҕо минньигэс буолар баҕайыта. «Чолбон»
Биһиги кэммитигэр таас хотону туттарбыппыт, эти ыыһыыр собуот баар буолбута. «Кыым»

I
туохт.
1. Суолгар көрсөр баары барытын тыастаахтык тоҕо солоо. ☉ Ломать, крушить с шумом и треском все, что встречается на пути
Тогойкин хомурахха батары түһэ-түһэ, сыбары үлтү барчалаан, тоҥ хаптаҕаһы тоноон сиэтэ. Амма Аччыгыйа
Уот тахсан тыаны сиэн барчалаан эрэр. Суорун Омоллоон
Өр-өтөр буолбата, былыргы айан суолунан бырысыаптаах тыраахтар барчалаан кэллэ. И. Гоголев
2. көсп., кэпс. Күүскэ хамсанан харса суох үлэлээ. ☉ Работать в быстром темпе, энергично
Дарыбыанаба мас мастаан барчалыыр, көлөһүннэммит малаҕар сирэйин харытынан халты сотуталаан кэбиһэр. Л. Попов
Тимофей Нилыч тустаах үлэтигэр өрө барчалаан, ойоҕоһуттан көрдөххө, үлэни-хамнаһы сүрдээх тэтимнээхтик ыытар эрчимнээх салайааччы. П. Аввакумов
Сайынын оту бэркэ оттоон кулуһуннуур бэрт оччут киһибин, кыһынын маһы бэркэ мастаан барчалыыр киһибин. ПЭК ОНЛЯ I
II
туохт., эргэр. Буспут балыгы хатаран баран бытарытан барчата оҥор. ☉ Вялить или коптить вареную рыбу, растирая затем ее в порошок (заготавливить барчу)
Үс хонукка ол курдук тото аһаатылар, балачча балыгы үөлэн, барчалаан бэлэмнээтилэр. Амма Аччыгыйа