аат.
1. Кими, тугу эмэ киэргэтэр, тупсарар оҥоһук, мал, симэх. ☉ Украшение, наряд, убранство
Таас киэргэл. Дьиэ киэргэлэ. — Быйыл харыйа оонньуура элбээбит. Ордук …… кылабачыгас киэргэллэр дэлэйбиттэр. Н. Лугинов
Кини кыһыл, үрүҥ көмүстэн кутан, уулларан араас киэргэллэри оҥороро. ИЕВ СУу
Убайым миэхэ остуол, ыскаап киэргэллэрин оҥорор этэ. ОАП ОДьТС
△ Туох эмэ (хол., олох, сирдойду, айылҕа о. д. а.) көрүҥүн, киэбин тупсарар ким, туох эмэ. ☉ Украшение, краса, гордость (жизни, природы и т. п.)
[Василий Петров:] Сир олоҕун киэргэлэ, аан дойду алгыһа дьахтар баар. П. Ойуунускай
Киһи диэн бу аан дойду киэргэлэ буолуох тустаах. Суорун Омоллоон
Саас буолан, от-мас көҕөрөн, ийэ сир кэрэ солко киэргэлин кэтэн …… турар кэмэ этэ. Эрилик Эристиин
2. көсп. Ким, туох эмэ киэн туттуута. ☉ Предмет гордости
Көмүлүөк оһох, дьиэ бастыҥ киэргэлэ мин буолабын ээ диэбиттии …… нэлэйэн турар. Р. Кулаковскай
Таас дьиэлээх аҕыс кылаастаах оскуола — сырдык бөһүөлэк киэргэлэ. Н. Габышев
[Киирик:] Эн биһикки Тамарабыт, оҕобут бүтүн нэһилиэк, холкуос киэргэлэ буолар. С. Ефремов

1. даҕ. Кэрэ, үчүгэй дьүһүннээх, кыраһыабай. ☉ Красивый, прекрасный
   Куо сардаана. Куо чороон. Куо тумул. — Онуоха айыы бухатыыра аҕаһа биэрбит Айыы куо далбар кымньыытын үс төгүл эрийэ оҕуста. Ньургун Боотур
   Күөгү тимир элээннээх, Үс сиринэн эргийэр, Сэттэ сиринэн дьэргэйэр Тимир дүрбүү куо-куйах, Ытык дылбыҥса таҥастаах. П. Ойуунускай
2. аат суолт. Кэрэ дьүһүннээх дьахтар, кырасаабысса (норуот поэзия — тыгар, олоҥхоҕо кыргыттар, дьахталлар ааттарыгар эбиллэр тыл). ☉ Красавица, краса (используется как приставка к именам героинь олонхо)
   Мин аны кыыспын аҕыс былас суһуохтаах Айталы Куону бэйэм сир курдук симээтэҕим, Ой курдук оҥордоҕум эбээт. Ньургун Боотур
   Тураҕас дьоруо аттаах Туналҕаннаах ньуурдаах Туйаарыма Куо барахсан. П. Ойуунускай
   ср. п.-монг. гуа, халх., орд. гоо, алт. коо, телеут. ко ‘прекрасный, красивый, изящный’