прил. кремль; Кремлёвские башни Кремль башнялара.

только мн. кураннар (башняҕа музыкалаах чапы); Кремлёвские куранты Кремль кураннара.

находящийся в кремле, кремлёвский.

аат. Москубаҕа Кыһыл болуоссакка турар, дойду үрдүкү былааһа үлэлиир дьиэлэрдээх кириэппэстиҥи кыһыл кирпииччэ истиэнэнэн бүтэйдэммит сирэ. ☉ Московский Кремль
Түөрт чааска Кириэмилтэн Москуба куорат түгэҕэр-төрдүгэр диэри Хара дьураалаах кыһыл былаахтар өрө күүрэн тахсаннар умсары сабырыйдылар. П. Ойуунускай

аат. Түннүк сабыыта, түннүк быыһа. ☉ Штора
Уҥа түннүктэрэ остуоранан сабыллыбыт …… хос иһигэр киирэн кэлбитэ. Эрилик Эристиин
[Хос] түннүгэ остуора сабыылаах. Н. Туобулаахап
Кремль курааннарын тыаһынан Күүрээннээх күнүм саҕаланна, Сандаарар сардаҥа сарыалынан Түннүк остуората арылынна. «ХС»

ж. 1. истиэнэ, эркин; капитальная стена капитальнай истиэнэ, хаппытаанай; 2. (высокая ограда) истиэнэ; кремлёвская стена Кремль истиэнэтэ; 3. перен. (сомкнутый строй людей) истиэнэ; в бой шли стеной кыргыһыыга истиэнэ курдук киирэн испиттэрэ; 4. перен. (тесный ряд чего-л.) истиэнэ, эркин; # в стенах чего-л. иһигэр; в четырёх стенах түөрт эркинҥэ хаайтаран; как на каменную стену положиться таас эркин курдук эрэн.

гранит
Мин өрүү саныыбын Кыһыл болуоссат таһаатын, Кырдьаҕас Кремль эркинин, Кыраньыыт Мавзолей килбиэнин. С. Тарасов
Нева кыраньыыт таас кытыллара, бөдөҥ собуоттар, араас дойдулар хараабыллара — барылара уол хараҕын халтарыппыттара. П. Филиппов
Кыраньыыт бэрдин ыламмын Кыһанан, аалан бардарбын — Чолбон да суһумун истиэх Чуор кулгааҕа чэрэйиэ. С. Дадаскинов

даҕ. Олус бытархай уонна төгүрүк (хол., таҥас ойуута, буукубалары бэйэ-бэйэлэрин кытта олус ситимнээбэккэ эрэ суруллубут бытархай буочар о. д. а. тустарынан). ☉ Очень мелкий и круглый (напр., о рисунке горошком на ткани, о буквах — «бисером» и т. п.)
Микиитэ бытархай быдьыгына суруктарга саба түһэн буукубаттан буукубаны холботолоон ааҕан барда. Амма Аччыгыйа
Тумурова кы-ра быдьыгына буочарынан суруллубут илиис кумааҕылары арыйталаан көрдө. А. Федоров. Хабыс-хараҥа. Кремль быдьыгына курдук элбэх чаҕылхай уот сулустарынан оонньуур. ЛБС

туохт. Тулалаа, курдаа, эркиннии кэккэлээ. ☉ Окаймлять, окружать; стоять плотной стеной, зубчатым частоколом
Суол икки өттүнэн Суорба таас хайалар, Кирпииччэ өҥүнэн Кремль эркининии Кэрэлээн тураллар. С. Васильев
Лаглаҕар лабаалаах хойуу хатыҥ маһынан кэрэлээбит Буор бөһүөлэккэ Ньургустаана тиийдэ. В. Протодьяконов
Уҥа өттүгэр сүөһү бүөрүн курдук быллаардаах улахан сыыр күөлү субуруччу кэрэлээн сытар. В. Яковлев
△ Кэккэнэн баар буол, өрө үтэн кэккэлээн таҕыс. ☉ Выступать, выстраиваться в ряд, шеренгой
Саҥа ааҕыылар, сыыппаралар үөскүүллэр уонна өлөллөр, кэлин эмиэ хос кэрэлээн тахсаллар. И. Данилов
Кэссиэ киһи кэрэлээн тэрийбитин курдук …… Мас балаҕан баар эбит. Д. Говоров

туохт., кэпс.
1. Айгыраа-сайгыраа, хамсаа, өһүлүн. ☉ Расшатываться, разбалтываться
Айгыраабат, хамсаабат, Иэҕэлдьийбэт, сиэкэнийбэт Кремль кириэппэс барахсан. С. Зверев
Силигирии сиэттиспит Силик күөх сиэллээх Сис тыабыт сиэкэнийбит. С. Зверев
2. көсп. Туохтан эмэ искэр айман, дьик-дьах буол. ☉ Тревожиться, пугаться, беспокоиться в душе из-за чего-л. [Ааптар] уһуннук отуора хамсаан өйөсанаата алдьанан сиэкэнийэн сылдьыбыт киһи бэйэтин дууһатын муннугун-ханныгын хасыһан тахсар адьынатын мындырдык арыйар. Эрчимэн
[Оҕолор] дьэлликтиир үгэһигэр үөрэнэн эрэллэр буолан баран, бу сырыыга уһуннук сүппүтүттэн лаппа сиэкэнийдилэр. Р. Баҕатаайыскай
Ити курдук түүлүттэн сиэкэнийэн син өр утуйбакка сытан баран, …… туран, таһырдьа таҕыста. ЕАИ СА