с. 1. туорах; зерно пшеницы сэлиэһинэй туораҕа; 2. собир. (хлеб) бурдук, туорах бурдук; хлеб в зерне туорах бурдук; 3. (крупица) туорах; жемчужное зерно чөмчүүк туораҕа; 4. *перен.* * *(элемент чего-л.) сиэмэ, үөскэх; рациональное зерно рациональнай үөскэх.

1. аат.
2. Туох эмэ бытархай саамай кыра өлүүскэтэ, кыра эттигэ. ☉ Отдельная частица, крупинка, крупица чего-л. мелкого, сыпучего
   Кумах биирдии кыырпаҕа силбэһэн таас хайа үөскүүр. Суорун Омоллоон
   Дьахтар уоһугар сыстыбыт от кыырпаҕын тыбыырбытынан олоро түстэ. Софр. Данилов
   Сытыы тыал кыһыырар, хаар кыырпахтарын муус устун кыйдыы охсор. А. Сыромятникова. Кини ытыһыгар хараҥатыҥы араҕас металл кыырпахтара кылбачыһаллар. И. Бочкарев
3. Биир тэҥ сырдык ньуурга көстөр кыра хараҥа эбир, мэҥ. ☉ Небольшое пятно на ровной, чистой поверхности чего-л.
   Хата кыырпаҕа суох үп-үрүҥ түү хойуу баҕайытык тахсан, [кырынаас] үүт маҥан дьүһүннэнэр. Саха фольк. Көрбөккүн дуо, куба түүтүн? Кыырпаҕа суох маҥан тунал, Номоххо да өрүүтүн Маҥан буолар айыы, аанньал. И. Гоголев
   Ханна да кыырпаҕа суох ыраас халлаан оройуттан күн уота күөх истиэп уорҕатын угуттуур. Эрилик Эристиин
4. даҕ. суолт. Олус бытархай, кыра. ☉ Состоящий из мелких частичек, очень мелкий
   Халлаан кыырпах сулустара Кыламнаһа турбуттара. Күннүк Уурастыырап
   Кыырай маҥан халлаантан Кыырпах кыраһа кыыдамныыр. С. Васильев
   Кытыл устунан иһэбин Кыырпах бырдааты кэһэммин. «ХС»
   ♦ Кыырпах да саҕа — кыра, аҕыйах (тэҥнэбил курдук тут-лар). ☉ Даже самая малость, крупица чего-л. (употр. для сравнения)
   Норуот туһугар тооромос да саҕа туһаны, кыырпах да саҕа үчүгэйи оҥорбут киһи умнуллуо суохтаах. Софр. Данилов
   Уопсай дьыалаҕа кыырпах да саҕа кэтэх, хос санаа булкуһара табыллыбат. СТЫМ
   Хата уолгутугар кыырпах да саҕа кыыкынаан иһиллэр тыҥатыгар туох да суох. Хаһан да тымныйбатах киһи курдук. «ХС»
   ср. тюрк. кырпак, кырпак кар ‘пороша, первый снег’