куос диэнтэн хай
аата. Күн уота төбө оройугар тыган, куйааһынан сырайбыта, утатан куоһуу буолбута. «ХС»

дьиэс-куос буол (тутун) - араастаан туттан сөбүлээбэккин, кэлэйбиккин биллэр. ☉ Показывать недовольство всем своим видом (выражением лица, позой)
Болот соһуйда, адьаһын тугу да билбэтэх, сымыйанан балыллан эрэр киһи курдук дьиэс-куос буолбахтаата. Н. Заболоцкай
Кыыһа Ира кэлин кинини кытта сүгүн кэпсэппэт, наар дьиэс-куос буолар. А. Федоров. Оттон бу киэһэ [Буокай оҕонньор] бэйэтин дьиҥнээх атаһа кэлбитигэр сэрэхэдийэр курдук дьиэскуос буолуталаата. А. Сыромятникова
«Кырдьыгы баран эттэххэ, куомуммутун холбоотохпутуна ынахтан үүтү сатаан ыан ылбат буолуохпут дуо?»- Аана уҥа-хаҥас, дьиэс-куос туттуммахтаан ылбыта. М. Доҕордуурап

туохт. Олус күүскэ утат, кэҥсэй. ☉ Испытывать сильную жажду, жаждать
Олус куоһа утаппыт эрэйдээх Уу көрдөөн уолбаны хаспыт. Эллэй
Оттор киэһэ, сарсыарда Кистээн кэпсэтэллэр: «Куйааһын, уута, уута!.. Куостахпытыан!» — дэһэллэр. Н. Босиков
ср. др.-тюрк. күсэ ‘желать, тосковать, мучительно переживать разлуку’, др.-уйг. көсэ ‘жаждать’

I
туохт. Утат, уу иһиэххин баҕар. ☉ Жаждать
Аһыы түс, амсай, көлөнү сатаан көрбөттөр, куоһаан сылдьаахтыыра буолуо, бу Дьөһөгөй сиэнэ! А. Сыромятникова
II
туохт.
1. Суолахтыы, куоһахтыы хас. ☉ Делать желоб, углубление
Маһы куоһаан хорууда оҥор. — Оҕонньор сынньана-сынньана сэргэтин моонньун куоһаата. И. Гоголев
Хамыйах төбөтүн ис өттүн куоһуурга эмиэ сытыы иэт быһаҕынан хаһаллар. ПСН УТС
2. Аллараа өттүнэн кэҥэтэ хас, көй. ☉ Подкапывать, расширяя книзу.
♦ Ох курдук оҥор (оҥоһун), кустук курдук куоһаа (куоһан) — тугу эмэ, кими эмэ туохха эмэ анаан, кичэйэн бэлэмнээ. ☉ Специально отделывать что-л.; подготавливать кого-что-л. для чего-л.. Бу үөһээ халлаан улуустара ох курдук оҥостон, кустук курдук куоһаан түһэрбит сурахтаахтара. Саха фольк. Ох курдук оҥорон, Кустук курдук куоһаан Киллэрбиттэрэ үһү диэн Киҥир-хаҥыр кэпсэтэр этилэр. П. Ойуунускай
ср. др.-тюрк. хоҕша ‘шлифовать, сглаживать’ < др.-тюрк. хоҕуш ‘желоб для воды’

1) делать жёлоб, углубление; маһы куоһаан хорууда оҥор = выдолбить деревянное корыто; 2) подкапывать снизу.