кран; көтөҕөр кыраан подъёмный кран; сылабаар кыраана самоварный кран; водопровод кыраана водопроводный кран.

проклинать, предавать проклятию; кырыыстаах кыраабытын курдук погов. как-будто проклял заклинатель (говорят, когда особенно не везёт или всё валится из рук).

I
аат. Убаҕас, гаас кэлэр турбатыгар эбэтэр убаҕаһы, гааһы тутар киэҥ киэлилээх иһиккэ аһыллар, сабыллар оҥоһук. ☉ Запорное устройство для перекрытия трубопровода, кран
Кырааны ас. Кырааны сап.  Кырааны баттыыры кытта Күөх төлөн күлүмнүү түһэр. М. Тимофеев
Үлэһиттэр кырааны эрийдэллэр эрэ, хоруудаларга көөнньөрбө эбэтэр уу курулуу түһэр. ПДН ТБКЭ
Итии, тымныы уулаах кырааннары аһан, хаар маҥан бааннайга оҕотун сууннарар эбээн, дьүкэгиир ийэлэрин көрүөҥ. «ХС»
II
аат. Ыарахан таһаҕаһы, тутуу матырыйаалын көтөҕөр тэрил, механизм. ☉ Механизм для подъема, перемещения тяжестей, кран
Дьэ турар ол, Дьокуускай куораппар Ыарахан илиитин ыйга уунан, Көлөһөлөөх массыынаны көтөҕөр кыраан. Л. Попов
Сүүнэ улахан кырааннар түннүктээх, ааннаах бүтүн хос эркиннэрин тэйбэччи көтөҕөн таһааран этээстэри сөҕүмэр түргэнник дьаптайан иһэллэр. Н. Лугинов

туохт. Кимиэхэ эмэ бары куһаҕаны, өлүүнү-алдьархайы ыҥыран ыар тыллары эт, кими эмэ кырыыска туруор. ☉ Предавать кого-л. проклятию, проклинать
Охоноон: «Соҕотох сорсуйан өлөргө дьылҕа кыраабыт да муҥнааҕа эбиппин», — диэн суланара. Л. Попов
Биирдэ кулуну уоран сиэбитин иһин: «Сааһыҥ тухары кулуннуу кистии-кистии собулҕаны тоҥсуйа сырыт», — диэн тойоно кыраан кээстэ үһү. Амма Аччыгыйа
Икки удаҕан Икки аҥыы кыыран — Биирдэрэ кыраан тамалыйда, Биирдэрэ алҕаан аймаһыйда. С. Васильев
△ Ыардык, хабырдык үөх. ☉ Жестоко обругать кого-л. [Уйбаан:] Арай күн тура-тура мөҕөрүҥ, кырыырыҥ эрэ баар. А. Софронов
Саҥардаҕыҥ, кыраатаҕыҥ тоҕо баҕас бэрдэй, санааҥ тоҕо ыараханай? МНН
♦ Кырыыстаах кыраабытын курдук көр кырыыстаах
тюрк. карҕан

туохт. Кими эмэ кырыыска туруоран, ыардык, хабырдык саҥар, арахсыбакка элбэхтик дьаҥсай. ☉ Проклинать, клясть (долго и упорно)
Улуу ойуун сэттээхтик кыраан-таныйан ол дойдуга көтөҕүллүбүтэ аанньа буолуо дуо?! И. Гоголев
Ити мин соҕотох оҕобун туора көрөн, кыраан-таныйан, дьолун-соргутун тоҕо этэн кэбистэ дии. Болот Боотур
Кырыыс тылынан Күтүр өстөөххүн Кыраан-таныйан эттэҕим буоллун: харах уутунан Халаанныы туолан Хампа күөҕэ кубарыйа куурдун! И. Егоров
△ Ааспаккаарахпакка кырыктаахтык мөх, үөх. ☉ Долго жестоко ругать
[Боккуо:] Киэһэ буолла, оҕолоор, бу чаанньык оргуйумаары гынна, дьэ эмиэ киирэннэр, кырыахтаныйыах бэйэлэрэ буоллаҕа. А. Софронов
Ийэм Молуой буолбут сыппах тылынан Кийиитин кырыыр-таныйар. С. Данилов