хаҥынай диэнтэн холб. туһ. [Хаас оҕолоро] Сынньанаары ийэлэриттэн Ыйыталлар ньамалаһан Онуоха ийэ, аҕа хаастар Хаҥынаһан кэбиһэллэр: «Кэбис, ол улуу Лена көстөр, Онно түһүөхпүт» — дэһэллэр. И. Эртюков
Кубалар хоҥкунас тойуктарын, оруосабай хоптолор кыыбырҕас саҥаларын, хаастар хаҥынаһалларын Черскэй дуоһуйа истэр. А. Алдан-Семёнов (тылб.)

аат. Биир – икки сэнтимиэтир кэриҥэ уһуннаах, уһун кэлин атахтарын уонна кынаттарын көмөлөрүнэн ыстаҥалаан сыҕарыйар, сүнньүнэн от аһылыктаах буортулааччы үөн-көйүүр. ☉ Кобылка (саранчовые насекомые), кузнечик
Кураан буолан, аһыҥа кыната кууран, ыраах баҕайы сырдыргыыр. Амма Аччыгыйа
Тараҕай курдук чүөччэрдии кытарбыт тэлгэһэҕэ аһыҥа кыыбыргыыр. А. Федоров. Хааһы баҕанан, чохунан, аһыҥанан, онтон даҕаны атын үөнүнэн-көйүүрүнэн итиэннэ ардах чиэрбэтинэн аһатыллыахтаах. ДьСИи
ср. тюрк. акса, аска ‘хромать’
◊ Тооппоор (тойон) аһыҥа — көтөрүгэр кыыбырҕас тыастаах күөх эбэтэр бороҥ дьүһүннээх улахан аһыҥа. ☉ Крупная кобылка
Халтай кубалай хонуу Хаппыт буорунан хаамтахха, Топпуттуолбут Тооппоор аһыҥа Толон курдук Тообугуруу тохтор. К. Туйаарыскай
Чуочас Бөтөстүүн хайыы-үйэ кэлэн, сарай күлүгэр умса түһэн сытан эрэн тооппоор аһыҥаларынан оонньууллар. Н. Лугинов
Чыычаахтар, тооппоор аһыҥалар миигин кытары тэҥҥэ көтөр курдуктар, кынаттара «ситсит-сит» диэн сырдыргыырга дылы. В. Гольдеров