кыһарыйыс диэнтэн хай
аата. Үөрэҕиҥ, үлэҥ даҕаны бэйэ-бэйэтиттэн хайдах эрэ табыллан, ситимнэһэн тахсар, онно туох да кыыһырсыы, кыһарыйсыы наадата суох буолара. «Кыым»

туохт.
1. Кими эмэ тугунан эмэ туһанан олуй; тугу эмэ оҥорорго күһэй. ☉ Настаивать на чем-л., вынуждать под тем или иным предлогом кого-л. делать что-л.; принуждать кого-л. к чему-л.
Түмэн бараан Түүн ийэлэрэ Хараҥанан хаайан, Сытарынан кыһарыйан, Утуйарынан олуйан [кэлбит]. Өксөкүлээх Өлөксөй
[Хабырыыс] Икки атахтаах адьырҕалар Сата Байбалы тугунан кыһарыйан көмүс кистэлин этитэллэрин хайдах эмэ гынан мэһэйдиэхтээх. И. Гоголев
Аҕам Мырбас Өндөрөй уолугар эргэ таҕыс диэн сүрдээхтик даҕаны кыһарыйар буолла. А. Сыромятникова
2. Туох эмэ аттынан олус чугас, таарыйан аас. ☉ Проходить мимо чего-л., вплотную касаясь
[Сэмэн] өттүгүн уҥуоҕун портсигар муннугунан кыһарыйан, хаан оҕуолуор диэри күөх баламах гына охсубут. Н. Якутскай
Өрүс уута …… биэрэги кыһарыйан ааһарыгар санаа ылбат модун дьулуур күүһэ эбиллэр. Н. Лугинов
Таастар бэйэ-бэйэлэрин кытта охсуллаллар, биэрэги кыһарыйаллар. МЛФ АҮө

туохт. Улахан кыһалҕаҕа киллэр. ☉ Причинять много бед, создавать проблемы, трудности
Кыыдааннаах кыһын үгүс ыаллар балааккаларга симсэн олорбуттара. Кыһарыйан-хабырыйан кыһалҕалаах да кыһын ааһаахтаабыта. С. Руфов

см. кыһарый =.

1) притеснять, стеснять; харчынан кыһарый = стеснить в средствах; 2) вынуждать, принуждать к чему-л., настаивать на чём-л.; барарга кыһарый = вынудить уйти.