аат.
1. анат. Харах дьэҥкир сарыыта, тас бүрүөтэ. ☉ Наружная прозрачная оболочка глаза, роговица
Уйбааскы туоһапкатын сомуогун тарпытынан кэтэһэ сатаата, тииҥэ биллибэт. Көрө сатыырыттан хараҕын дьүккэтэ аһыйда, кэтэҕэ көһүйдэ. Л. Попов
Ыалдьыбыт ньирэй айаҕын салыҥнаах бүрүөлэрэ, хараҕын дьүккэтэ хаан туруутуттан саһархай өҥнөнөр. МСИ ССНьЫаУО
Кэлин сылларга институкка харах искусственнай дьүккэтин олордуу ньымата тупсарылынна. «Кыым»
2. кэпс. Харах үрүҥэ. ☉ Белок глаза
Ынаҕа тоҕо эрэ сүгүн турбата, тэбиэлэннэ, муннун бууһурҕата-бууһурҕата, хараҕын дьүккэтинэн көрүөлээтэ. Н. Якутскай
Макаарый түүн аанньа утуйбатыттан хараҕын дьүккэтин тымырдара кытарар. А. Федоров. Даҥкыы оҕонньор соһуйан кэдэрис гынан баран, дьүккэтинэн көрдө. А. Сыромятникова
♦ Көрдөр хараҕым дьүккэтэ, көтүрдэр тииһим миилэтэ (билэтэ) - саамай харыстыыр, таптыыр оҕом. ☉ Мой любимый, единственный (обычно о детях)
Көрдөр харахпыт дьүккэтин, көтүрдэр тииспит билэтин Туналҕаннаах ньуурдаах Туйаарыма Куо балтыбын Таҥара табатын курдук Таҥыннаран намылытыҥ. П. Ойуунускай
Ийэлээх аҕата көрдөр харахтарын дьүккэтин, көтүрдэр тиистэрин миилэтин, Саатыыры, олус харыстаан ииппиттэр. Н. Якутскай. Хараҕыҥ дьүккэтин (харатын) курдук харыстаа - туох эмэ куһаҕаҥҥа түбэһиэ диэн олус сэрэн, харыстаа. ☉ соотв. беречь как зеницу ока
Инилээх балтыгын Икки хараҕыҥ дьүккэтин курдук Киэҥҥэр кистээн Кичэйэн иитээр. П. Ойуунускай
Бу [аптаах] талахпын мин хараҕым дьүккэтин курдук харыстаан уура сылдьар малым, эһиги баайгыт аҥаарыгар да биэрбэппин. Суорун Омоллоон