Якутские буквы:

Якутский → Русский

кэрискэ

окружение, окрестность || окружающий, окрестный; куорат кэрискэтэ окрестность города; кэрискэ хайалар окружающие горы # кэрискэ ахсаан аат грам. порядковые числительные.

Якутский → Якутский

кэрискэ

  1. даҕ. Бэйэ-бэйэлэриттэн чугас-чугас кэккэлии эбэтэр уһун субурҕа. Расположенный в ряд, рядами; тянущийся беспрерывной грядой
    Киэҥ кэрискэ тиитим кэтэх өттүнэн Килбиэннээх күнүм килбэйэ киирдэ. Саха нар. ыр. Өлүөнэ эбэкэм үргүөрүн үрдүгэр, Кэрискэ бырааным кэрдиитин иһигэр …… Туругуран тураҕын, Дьокуускай куоратым! И. Чаҕылҕан
    Ыраах, куорат кэтэҕэр …… кэрискэ хайалар биир тэҥник көҕөрүмтүйэн көстөллөр. П. Филиппов
  2. аат суолт. Сир-дойду киһи хараҕа ыларынан көстүүтэ. Панорама, вид местности; горизонт
    Томмот илин саҕах кэрискэтин өйдөөн көрдө. Амма Аччыгыйа
  3. сыһ. суолт., кэпс. Аҥаар уһугуттан, тиһэ үргүлдьү. Подряд, без разбору
    [Доропуун оҕонньор] түбэһиэх хаһыаттары ылан кэрискэ көрөттөөтө. Н. Заболоцкай
    Кэрискэ ахсаан аат мат. — предмет ахсаана хаһыс буоларын көрдөрөр ахсаан аат. Порядковое числительное
    Кэрискэ тыа көр кэрии. Киэҥ Чүүйэ хотун Кэрискэ тыата, Киистэтин кэтэн Киэргэнэн кээспит. Күннүк Уурастыырап
    Кэрэ киэргэллэрин кэппит кэрискэ тыалар кэлин өттүгэр сыыйыллан …… истилэр. Эрилик Эристиин
    Кэрискэ тыаларга Киэһэрэн, им сүтэр. С. Тимофеев
    ср. др.-тюрк. кериш ‘верхушка горы’

Еще переводы:

numbering

numbering (Английский → Якутский)

нүөмэрдээһин, кэрискэ

item

item (Английский → Якутский)

пуун, кэрдиис, кэрискэ

порядковый

порядковый (Русский → Якутский)

прил. бэрээдэгинэн (баран иһэр), кэрискэ; порядковый номер кэрискэ нүөмэр; # порядковое числительное гром. кэрискэ ахсаан аат.

киҥкил-силик

киҥкил-силик (Якутский → Якутский)

даҕ., поэт. Уйаара-кэйээрэ биллибэт, улахан, кэрэ. Бескрайний, необъятный, чарующий, красивый (о лесе)
Кэҕэлиирэ кыылым Киҥкил-силик тыам Кэрискэ маһыгар Кэдэллэн …… олорор. Өксөкүлээх Өлөксөй
Киҥкил-силик тыаларга Кэҕэ кэлэн кэпсээтин. Эллэй

кирбэй

кирбэй (Якутский → Якутский)

көр кирбии
[Хара киис] Киристиэбийэ өрүһүм Кирбэй хара тыатыгар Кистэнэн үөскээбит. Саха фольк. [Бурҕаллай] Киэҥ кирбэй систэр …… Кэтэх кэрискэ арҕастарын Кэрийтэлии көртөлөөтө. П. Тобуруокап
Сыыр кирбэйин анныгар хаһыллыбыт холуодьас таһыгар тохтоотум. НТГ СУоС
ср. шор. кирбэ ‘край, узкий берег, вал’

көрөттөө

көрөттөө (Якутский → Якутский)

көр диэнтэн төхт
көрүҥ. Түбэһиэх хаһыаттары ылан кэрискэ көрөттөөтө. Н. Заболоцкай
Мин кинини гражданскай сэрии сылларыгар икки-үс төгүл саамай кытаанах, эппиэттээх уонна кутталлаах сорудахтары толоро сылдьарын көрөттөөбүтүм. ЛТК

кэлимсэтик

кэлимсэтик (Якутский → Якутский)

кэлимник диэн курдук
Кэрии тыалар Кэрискэ мырааны Кэлимсэтик кэккэлээннэр, кирийдилэр. С. Дадаскинов
Улахан кэскиллээх проблемалары ылан, олору кэлимсэтик быһаарыахха наада. В. Яковлев
Үөрэтэр уонна иитэр үлэ биир кэлимсэтик ыытыллаллар. ННН СТМО
Туустуур хаппыыстаны кэлимсэтик хомуйуллар. КММ ОК

кэрдэстигэс

кэрдэстигэс (Якутский → Якутский)

даҕ. Үөһэ өттүнэн кимистибит (киһи, көтөр мунна, тумса). Вогнутый, изогнутый (о переносице)
Кэрдэстигэс кэҥэриилээх, Кээдьэгэр быһыылаах Кэҕэлиирэ кыылым Киҥкил-силик тыам Кэрискэ маһыгар Кэдэллэн олорон Кэрэ-чуор куолаһынан Кэрэ билэтик эттэ. Өксөкүлээх Өлөксөй

кирилиэс

кирилиэс (Якутский → Якутский)

аат.
1. Үөһэ тахсарга эбэтэр аллара түһэргэ аналлаах, кэрискэ үктэллэрдээх туруоруллар, көһөрүллэ сылдьар, хомуллар оҥоһук. Лестница (приставная, сборная), трап
Ампаарга өйөнөн турар кирилиэскэ ыстанна. Амма Аччыгыйа
Ампаар үрдүгэр тахсар биир соҕотох кирилиэс баар. Н. Заболоцкай
Кирилиэстэн түһэн, Лука Иванов дьиэтин диэки хаама турда. М. Доҕордуурап
2. Туохха эмэ киирэр, тахсар-түһэр кэрискэ үктэллэрдээх хамсаабат оҥоһук (хол., дьиэҕэ, этээскэ, хайаҕа о. д. а.). Крыльцо, лестница в многоэтажных зданиях, ступеньки для восхождения на какое-л. высокое место (напр., высокий берег, гору) или спуска
Кууһума таһырдьа аан кирилиэһигэр олордо. А. Софронов
Биһиги кирилиэс устун төрдүс мэндиэмэн диэки өрө хааман истибит. Амма Аччыгыйа
Мас кирилиэстэринэн түһэн, Бүлүү турук тааһын тэллэҕин дьэ буллубут. И. Гоголев
3. көсп. Туохха эмэ тахсар кэрискэ үктэл (хол., олоххо, дуоһунаска). Ступень дальнейшего роста, развития (напр., в жизни, карьере)
Билиҥҥи күннээҕи улуу соруктар …… кэлэр үйэлэргэ кирилиэс, үктэл охсоллор. П. Ойуунускай
русск. вост. крылец ‘наружный вход в доме, каменная или дощатая площадка перед домом, со ступенями’

мууһуруу

мууһуруу (Якутский → Якутский)

аат. Муус үйэтин кэмигэр сир-дойду мууһунан бүрүллүүтэ. Оледенение
Хаһан эрэ мууһуруу буолуутун саҕана, Новосибирскай арыылар диэн ааттанааччы кэрискэ арыыларга мааманнар маассабайдык өлбүттэр. «Чолбон»
Сартанскай мууһуруу иккис аҥаарыгар дьон Алдан өрүһүттэн ураты Өлүөнэҕэ, Витимҥэ, Өлүөхүмэҕэ уонна Халымаҕа тиийэн олохсуйталаабыттара. БИГ ӨҮөС
Биир мөлүйүөн кэриҥэ сыл анараа өттүгэр сир шарыгар тымныйыы буолбута. Мууһуруу саҕ а л а м м ы т а. КВА МГ