Якутские буквы:

Якутский → Якутский

кэтэмэҕэйдик

сыһ. Сэрэхтик, саараҥнаабыттыы, туохха эрэ уорбалыырдыы. ☉ Подозрительно, с недоверием (относиться)
Михаил Яковлевич биир да баттаҕы ордук-хоһу түһэрбэккэ, ынах салаабытыныы, кылбаарыччы тарааммыт дьоҥҥо кэтэмэҕэйдик сыһыаннаһар. Софр. Данилов
△ Тардына, туттуна соҕус. ☉ Сдержанно
Бу алааспын бүтэрдэхпинэ туох санаа киирэр, күүскүдэх төһө ордор, — оҕонньор кырдьаҕас киһи быһыытынан чиҥник, кэтэмэҕэйдик эттэ. КН ПБ

кэтэмэҕэй

даҕ. Олус сэрэхтээх, быһаарыныыта суох, туттунумтуо, саараҥ (киһи). ☉ Очень осторожный, нерешительный, робкий, боязливый (человек)
Иннин-кэннин Кэтиир, Кэннин-иннин кэмниир, Кэтэмэҕэй киһи Күүрээннээх үлэҕэ Күүдээх тэҥэ. А. Бродников
Хабырыыс уол кэтэмэҕэйин, сэрэҕин кытта бэйэтэ сырыттын. Э. Соколов
Сахалар, биһиги, кэрэгэйбит, кэтэмэҕэйбит бэрт. Өрө анньыһан, барсан иһиэх баара. И. Федосеев
Маршал уонна саллаат, туох да кэтэмэҕэйэ суох, хам гына куустуһа түстүлэр. ДАЛ УуУоО

Якутский → Русский

кэтэмэҕэй

1) очень осторожный, осмотрительный; 2) несговорчивый, упрямый.

Еще переводы:

буолтун да иһин

буолтун да иһин (Якутский → Якутский)

көр буолтун иһин
Арай онтуҥ эрэ көмүскээ ини эйигин... Буолтун да иһин, кыыс оҕо кэм килбик, кэтэмэҕэй соҕуһа ордук буолуо. В. Яковлев
Буолтун да иһин, дьэ сүрдээх күүс! «ХС»

үтэйис

үтэйис (Якутский → Якутский)

үтэй диэнтэн холб. туһ. Ыарахан дьылҕалаах дьоннору Ытыктыы саныыбын..
Ытыктыы саныыбын Ыраас дууһабар олору Кэрэйсэ, үтэйсэ барбакка, Кэтэмэҕэйэ суох киллэрэр буоламмын. С. Тарасов
Кыараҕас, ип-итии балаҕан. Суол салгымтыатын, сылаатын үтэйсэр күлсүү, көр-нар кэпсэтии күөдьүйэ түстэ. Н. Заболоцкай

кэтэм

кэтэм (Якутский → Якутский)

I
көр кэтимэх
Ити күн атыырдары, буураттары, сачарыылары, кэтэмнэри олох сыарҕанан сүүрдүү уонна миинэринэн (уучаҕынан) сырыһыннарыы олус хатыһыылаахтык барбыта. «ХС»
II
көр кэтэмэҕэй. Иэйиилээх көрүүнү кытта бииргэ Олеся миэхэ бүтүннүү бэйэтин үөрүүнү кытта, туох да саараҥа, кэтэмэ суох биэрэр диэн өйдөөбүтүм. Н. Куприн (тылб.)

сээбэҥ

сээбэҥ (Якутский → Якутский)

  1. аат. Сүрүн соруккуттан, дьарыккыттан туохха эмэ аралдьыйыы; тугу эмэ гынар кыаххыттан тахсан хаалыы. ☉ Отвлечение от чего-л., от какого-л. занятия; потеря способности делать что-л., заниматься чем-л.. Сэрэнии-сэрбэнии, сээбэҥ буолла. Сээбэҥ да ханна барыай
  2. даҕ. суолт.
  3. Чуолкайа, быһаарыыта суох. ☉ Неясный, неопределённый
    Төһө да сээбэҥ күннэр буоллаллар, миигин ол ааспыт кэмҥэ наар үөрүү, өрө көтөҕүллүү кууһан сылдьыбыта. Далан
  4. Мунаах, саараҥ, оҥоро сыһа-сыһа оҥорбот, кэтэмэҕэй (үксүгэр киһини этэргэ). ☉ Сомневающийся, колеблющийся в делах, очень осторожный, осмотрительный. Сээбэҥ киһи