Якутские буквы:

Якутский → Якутский

кээрэт

туохт.
1. Туох эмэ улахантан кыра-кыратык ойута охсон алдьат, кыралаан, тоһоон, көйөн ылыталаа. Отламывать, скалывать, отколупывать небольшие кусочки (от чего-л. твердого — напр., от большого цельного куска породы, каменной глыбы, мерзлой земли)
Биир дуу, икки дуу киһи тоҥ буору аат аҕай харата хойгуонан кээрэтэ сатыы тураллар эбит. Н. Заболоцкай
Атырдьахха баһыллыбакка наар илиилэринэн бүүрэ-түүрэ, [тоҥ сиилэһи] кээрэтэн, эмтэритэн сыһаҕастаһаллара. В. Яковлев
Ыһыынан ханнык баҕарар тааһы атын тааска кыһайа ууран баран, наадалаах сиринэн боруоба кээрэтэн ылаллар. ДНА СХБКК
2. көсп., кэпс. Кыралаан көҕүрэт, кыра-кыратык ороскуоттаа. Убавлять, уменьшать, расходовать что-л. (понемногу, обычно начиная с конца, края)
Бэй, тукаам, ол гынан баран, ол сиргиттэн, үлэҕиттэн кыраны-эмэни кээрэттиҥ дуу, суох дуу? П. Тобуруокап
Байанай Мэхээчээнниин, хонон тура-тура, иккилии-үстүү көһү кээрэтэн баран иһэллэр. В. Протодьяконов
Күн-дьыл күөйэ хаама сылдьан, кээрэтэн иһэриттэн куоппут диэн суох. С. Федотов
Эдэр тойонноох хотун икки өттүттэн кээрэтэн үптэрин-малларын улам чарааһатан барбыттара. Д. Таас

Якутский → Русский

кээрэт=

убавлять, уменьшать (путём постепенного отколупывания, отламывания кусочков); мууһу кээрэт = колоть лёд (с края, небольшими кусочками).


Еще переводы:

кээрэтилин=

кээрэтилин= (Якутский → Русский)

страд. от кээрэт =.

кээрэтии

кээрэтии (Якутский → Русский)

и. д. от кээрэт =.

кээрэтии

кээрэтии (Якутский → Якутский)

кээрэт диэнтэн хай
аата. Төһө да биир эрэ операция, биир тааһы атын тааһынан кээрэтии наадатын иһин, отучча эрдэттэн санаммыт үлэ көрүҥэ оҥоһуллар. ДИМ

обколоть

обколоть (Русский → Якутский)

сов. что тула кээрэт, ойута ас, кыпый; обколоть лёд со ступенек кирилиэс мууһун кыһый.

откалывает

откалывает (Русский → Якутский)

гл
кээрэтэр; логлорутар, ойутар

откалывается

откалывается (Русский → Якутский)

гл
кээрэттэр; логлоруйар; ойдор

кээрэтин

кээрэтин (Якутский → Якутский)

кээрэт диэнтэн бэй
туһ. Хаһан да хаһыллан бүтүө суох айыылаах тоҥ буор улам кээрэттэн, көҕүрээн, …… эргэ хорууну ситимниир холлороон ырааттар ыраатан истэ. Софр. Данилов
Сыыр сууллан кээрэттэ турар кытыытыгар ыкса чугаһаан кэлбитэ. С. Никифоров
Бэл тимир алдьанар, кээрэттэр, оттон саллааппыт уйуоҕа. С. Тимофеев

кимирит

кимирит (Якутский → Якутский)

дьүһ. туохт.
1. Суурайан алдьат, сиҥнэр. Разрушать, откалывать крупными кусками, размывая сильным напором воды
[Мамонт көстүбүт] аҥаархай буор муус хаспаҕын уу тыбыырар күүһүнэн тэҥҥэ тыктаран кимиритэн, кээрэтэн хастараллар. Н. Габышев
2. көсп. Күүскэ ыарыылаахтык ис диэки тимирчи сутурҕаа. Ударять, бить так сильно, чтобы остались вмятины
Ойоҕоскун кимиритэлээн биэриэм. Н. Гоголь (тылб.)
3. көсп. Иҥсэлээхтик, тугу да хаалларбаттыы, сиэ-аһаа. Поглощать все без остатка
[Мыччыыкаан:] Үс сылгы ойоҕоһун, тоҕус чороон кымыһы, сүүрбэ биэс анды сымыытын кимиритэн турабын. И. Гоголев

тоорой

тоорой (Якутский → Якутский)

туохт.
1. Кыра-кыратык кээрэт, чокуй. Крошить что-л., понемногу откалывать от чего-л. «Үгүс көмүһү да булбатарбын, саатар муунта аҥаарын да курдук көстөрө буоллар!» — дии саныы-саныы тооройон чокуйар. Н. Якутскай
2. Бытааннык, кыра-кыратык атыллаа, оннук хаамп (кыра суон киһи, оҕо туһунан). Передвигаться медленно, короткими шажками (о толстом человеке маленького роста, о ребёнке)
Хааман тооройон эрэр. ПЭК СЯЯ
ср. др.-тюрк. тоҕра ‘резать’, каракалп. туурау, башк. турау, кирг. туура ‘крошить’

кэбий

кэбий (Якутский → Якутский)

туохт. Тугу эмэ кыра-кыралаан кээрэтэн ыстаа, кэрбээ (илин тиистэргинэн). Грызть, обгрызать что-л. понемногу (передними зубами)
Биһиги ампаарбытыгар кутуйах үгүс, ону-маны тэһитэ кэбийэн эрэйдииллэр. Далан
Аттыгар моҕотой сыбдьыгыраан кэлэн …… икки кэлин атаҕынан туран баран, курдургуу-курдургуу тугу эрэ кэбийэн омугулдьуйбута. Амма Аччыгыйа
Уһун суол устатыгар Лэппиэскэбин кэбийэбин, Умнуллубат оҕо сааспар Умсаахтаан эргиллэбин. «ХС»
Хат-хат өр ыстаа (сүөһү туһунан). Долго жевать, пережевывать что-л. (о животном)
Оҕонньор тапталлаах «Өрүөстээҕэ» үөт быыһыгар саһан, ээр-сэмээр оту кэбийэн сыҥааҕа энньэҥнии турар эбит. Л. Попов
Биэлэр тыбыыра-тыбыыра оту кирдиргэччи кэбийэллэр. В. Протодьяконов
Сыалай биир көтөҕү [сибэккини] үргээбит, онто илдьириһэн түһэн мөкүлэрин ньии, таҥасчыт тамыйах кэбийбитигэр дылы буоланнар. В. Гаврильева
ср. др.-тюрк. кев ‘грызть, жевать’