күөгэҥнээ диэнтэн дьаһ. туһ. Инники киһи кутаны ураҕаһынан баттыалаан күөгэҥнэттэ

даҕ. Долгулдьуйа, күөгэҥнии хамсыыр. ☉ Колыхающийся, волнующийся
Итирбитэ, туох барыта күөгэлдьигэс, дьалкылдьыгас буолбута ааһан хаалбыт. Болот Боотур

даҕ. Үөһэ-аллара күөгэҥниир, кутаҥныыр. ☉ Плавно вздымающийся, вздувающийся; пружинящий
Ууну иҥэриммит таба муоҕа үктээтэххэ дыгдаҥнас этэ. Далан
Кута курдук дыгдаҥнас муохтаах лаҥханы тэһитэ үктээн үрэҕи туораата. «Чолбон»

дьүһ. туохт. Үөһэаллара күөгэҥнээ, кутаҥнаа (сымнаҕас, инчэҕэй сир туһунан). ☉ Плавно колыхаться, волноваться (о зыбкой поверхности)
Кыһыл эбириэн лыахтар тэлээрэллэр, атаҕын анныгар сымнаҕас лабыкта дыгдаҥныыр. И. Гоголев
Курданарыгар тиийиитин саҕана бырыыта аны кута курдук дыгдаҥнаан, үөһэ-аллара күөгэҥнээн киирэн барда. Н. Заболоцкай
Тула уу чалыгыраата, дагдайан тахсыбыт ото дыгдаҥныы түстэ. В. Тарабукин

көр иҥнэритаҥнары
Санаатыгар, сирэ күөгэҥнииргэ, куталдьыйарга дылы, хараҕа ирим-дьирим буолуталаата, куула тыа иҥнэр-таҥнар барыталаан көһүннэ. Болот Боотур
Онно-манна иҥнэр-таҥнар үктэнэн, оронугар кэлэн, «тимис» гынан хаалбыта. И. Федосеев
Ыгылыйбыт, буочара быһытталанан, буукубалара иҥнэр-таҥнар барыталаабыттар. В. Яковлев

даҕ. Сымнаҕас, күөгэҥнии сылдьар (хол., сыттык туһунан). ☉ Мягкий, пухлый (напр., о подушке)
Түү долгураҥ бэриинэҕэ, Төгүрүк куталы сыттыкка, Көтө күүгэн суорҕаҥҥа, Бигиир биһик кырабаакка …… Арай биир уол киһи түһээбит. П. Тобуруокап

туохт. Улахан күөҥҥүнэн күөгэҥнии, кутаҥныы хамсаа. ☉ Двигаться, перемещаться, выделяясь крупным и мощным корпусом, телом
Хаҥас диэки биир дыгдалыйбыт дьахтар тиэстэ охсон либиргэтэ турар. Суорун Омоллоон
Күһүн борохуот Өлүөнэ өрүһү өксөйөн дыгдалыйан иһэр. Ф. Софронов
Күөх буруонан сапсыммахтыы Дуул тыраахтар дыгдалыйар. Д. Апросимов

даҕ. Үктээтэххэ күөгэҥниир, тимис гынар (үксүгэр куталаах сир туһунан). ☉ Неустойчивый, зыбкий (в большинстве случаев о дерне трясины). Куталдьыгас кутаҕа, Хомус окко хорҕойор Табыталлаах бастыҥа — Таллан куоҕас оҕото. С. Данилов
Хатыҥнар бэрт бытааннык үүнэллэрэ уонна биэс сыл кэриҥэ куталдьыгас, сытыган сиргэ турбахтаат, сиҥнэн түһэн сытыйаллара. М. Горькай (тылб.)

даҕ. Хаамтахха биир тэҥник күөгэҥниир, тимирчи барар (кута о. д. а. тустарынан). ☉ Зыбкий (о поверхности трясины)
Сиргэ харыйа лабаата кутаҥнас гына тэлгэтиллибит. Софр. Данилов
Кирилл Иванов сайын кутаҥнас туундараҕа, кыһын соччо уйуо суох чигди хаарга үөрэнэн, үөмэн эрэр курдук …… хаамар. Н. Габышев

дьүһ. туохт. Туохха эмэ уйдаран аргыый күөгэҥнии хамсаа (кэтирээн көстөр ньаппаҕар туох эмэ туһунан). ☉ Плавно колыхаться на волнах, на какой-л. зыбкой поверхности (о чём-л. широком, плоском)
Тыылара, туос тордуйаны ыыппыт курдук, ньалбыҥныы-ньалбыҥныы икки өттүнэн хардары-таары ууну баһыталаата. Эрилик Эристиин