Якутские буквы:

Якутский → Якутский

көмүллэт

көмүллээ диэнтэн дьаһ
туһ. Маннык барахсан Баракаас саҥҥа баһыттарбыт, Муода суолга булларбыт, Күнүүһүт өлүүгэ көмүллэппит. Өксөкүлээх Өлөксөй
Оттон эһэ тииһигэр бэйэтин да буолбатар, муҥ саатар, өссө биир-икки тарбаҕын көмүллэтэ сыспытын кини... үөҥҥэ түһэрэр этэ. Н. Заболоцкай
Афоня ыарыы, санаа охсуһуутугар көмүллэтэрэ. «ХС»

Якутский → Русский

көмүллэт=

побуд. от көмүллээ =; уҥуоҕун көмүллэппит безл. у него кости ломит, у него ломота в костях.

Еще переводы:

кылыар

кылыар (Якутский → Якутский)

туохт. Туора үүн, уһаа, алдьан (үксүгэр сүөһү тииһин туһунан). ☉ Иметь плохой зуб (слишком длинный или растущий вбок, сломанный — обычно о животных)
Кылыарбыт сүөһү үлтүрүйбүт тииһин төҥүргэһэ омурдун уонна тылын бааһырдан, аһаабат буолар, онон хоргуйан өлүөн сөп. АДГ СКУо
Ньирэй көрөөччү кылыарбыт борооскуга хаптаҕай игиини биитэр тимири булан, сотору-сотору балтатын икки ардыгар уган көмүллэтиэхтээх. МСИ ССНьЫаУО

саҥ

саҥ (Якутский → Якутский)

аат., эргэр. Киһи туохха эмэ үгэс оҥостубут кубулуйбат майгыта, быһыыта, кыдьыга. ☉ Привычка, склонность, повадка кого-л.
Маннык барахсан Баракаас саҥҥа баһыйтарбыт, Муода суолга булларбыт, Күнүүһүт өлүүгэ көмүллэппит. Өксөкүлээх Өлөксөй
Чэйиҥ, төһө кыалларынан, Көрүлүөҕүҥ-оонньуоҕуҥ, Төрүттэрбит саҥнарынан Түһүлгэ олохтуоҕуҥ. Күннүк Уурастыырап
ср. др.-тюрк. йаҥ ‘форма, образ, манера’, каракалп. заҥ ‘закон’, монг. зан ‘нрав, характер, поведение; повадки, замашки’

буллар

буллар (Якутский → Якутский)

  1. бул диэнтэн дьаһ. туһ. Чэ, дойдубун буллара оҕус. Амма Аччыгыйа
    Көмүспүтүн, саатар, оннун буллардарбыт үчүгэй буолуо этэ. Н. Якутскай
    Эмээхсин сүктэн кэллэҕин утаа ыйдаҥа тунал сырдыгар иҥиир сабы иннэ үүтүгэр булларар сытыы да харахтааҕа. В. Иванов
  2. Көрдөөһүнтэн кыайан саһыма, куотума эбэтэр тугу эмэ кыайан кистээмэ, куоттарыма (үксүгэр буолб. ф-ҕа мэлдьэх. этиилэргэ тут-лар). ☉ Давать обнаружить себя или что-л. скрываемое (обычно употр. в отриц. ф. или оборотах)
    Куһаҕан Ньукулай уола бэрт чугас саһан сытар быһыылаах буолан баран булларбата. М. Доҕордуурап
    Тоҕуста да ревизиялаабытыҥ иһин булларыам суоҕа. М. Доҕордуурап
    △ Муҥурданыма, муҥургун көрдөрүмэ (буолб. ф-ҕа). ☉ Быть недосягаемым, беспредельным в чем-л. (в отриц. ф.)
    Үс өргөс төлөнө ыһыллан сарбайар, Үөмэлэс дьүкээбил уотунан умайар, Муҥурун булларбат муус муора үллэҥниир, Мууһунан көбүөхтээн лиҥкинии түллэҥниир. П. Ойуунускай
    △ Туох эмэ куһаҕан суолга (хол., ыарыыга) ыллар, былдьат. ☉ Быть одолеваемым чем-л., страдать чем-л.
    Маннык барахсан Баракаас саҥҥа баһыйтарбыт, Муода суолга булларбыт, Күнүүһүт өлүүгэ көмүллэппит. Өксөкүлээх Өлөксөй
    [Дьаакып кинээс:] Ол курдук балай өлүүгэ булларбыт буоллаҕына сирдьитинэн да кэлиэҕин. А. Софронов
    ◊ Оннун (суолун) буллар кэпс. — кими-тугу эмэ ханна эмэ ыытан эбэтэр туохха эмэ биэрэн, кыаллар суолун, дьаһалын бул. ☉ Полностью избавляться от кого-чего-л., отправив или отдав его куда-л. Билигин аны хайдах эмэ гынан [Манчаарыны] тутан, суукка ыыттахтарына, суут кинини оннун булларыа этэ. МНН
    Ити биһиги эмээхсиммит курдуктар хайыы-сахха сүөһүлэрин оннун булларбыттар. Дьүөгэ Ааныстыырап