даҕ. Көмөр курдук, көмөргө майгынныыр. ☉ Углеподобный, углистый
Таас дьапталҕатын сырбаппыппар көмөрдүҥү хара тойуулар хаарга өрө ыһылла түспүттэрэ. «ХС»

аат. Мас умуллубут чоҕо. ☉ Почерневший остывший древесный уголь
Өлөксөй …… оһох көмөрүн сиэн хаабырҕатар. Амма Аччыгыйа
Хатыҥ маһын бүтэйдии уматтахха, кини көмөрүнэн худуоһунньуктар, харандаас курдук, уруһуйдууллар. Суорун Омоллоон
Холумтаҥҥа кэлэн быардыы охто сытан, көмөрү ыстыы-ыстыы сиир. Күндэ
◊ Көмөр хара — килбэлдьигэс хара. ☉ Блестяще-черный, черный-пречерный
Көмөр хара баттахпыт күрэҥсиэйиэн иннинэ …… көрсүспүччэ көрүлүөҕүҥ! А. Софронов
Көмөр хара тыс этэрбэһин атахтарынан охсунан тэбэннэ. Болот Боотур
Көмөр хара баттаҕа икки чанчыгынан, кырыарбыт курдук, маҥхайан эрэрэ. Н. Якутскай
ср. тюрк. көмүр ‘уголь’

аат. Туох эмэ тутуу (хол., дьиэ) умайбыт сирин онно. ☉ Пепелище
Күндү-мааны күл-көмөр буолбатах (өс хоһ.). Бүөтүккэ күл-көмөр анныттан күрдьүөтээтэ. Суорун Омоллоон
♦ Күл-көмөр (күл-күдэн) буол(ла) — туох да ордубакка умайан хаал. ☉ Уничтожаться огнем без остатка, сгореть дотла (букв. стал золой и углем)
Кириэппэс бөҕө иҥнэһиннэ, Куорат бөҕө кураанахтанна, Көбүөрүнэ бөҕө күл-көмөр буолла. Өксөкүлээх Өлөксөй
Ардыгар ити курдук киһиттэн сылтаҕа да суох тыалар умайаллар, айылҕа мөлүйүөнүнэн баайа күл-көмөр буолар, күдэҥҥэ көтөр. Амма Аччыгыйа
Баҕар, син билиэм этэ да, билигин, хайа, кини күлкүдэн буолан көттө ини. С. Ефремов. Күл-көмөр (күл-күдэн) гын (оҥор) — тугу эмэ күдэҥҥэ көтүт, суох оҥор, мэлит, имири эс. ☉ Превратить в пыль, прах, уничтожить огнем
Күнүкэйим оҕото, Көмүс сымыыттарын ханна Күлкөмөр гынаары, Күнүн сириттэн Күрэнэн хаалбыт Үлүгэркээнэй даа?! Өксөкүлээх Өлөксөй
Баайы бараабыт Кур үбү Күл-көмөр гыммыт, …… Хара норуоту Халтаҥ таҥастаабыт, Хаарга хаамтарбыт, Хамначчыкка хаайбыт Хаарты хара буор буолбат дуо?! А. Софронов
Ол кэмҥэ янычар биистэрэ Тойорҕоон олоортор, Гректэр киэн туттар сирдэрин Күл-күдэн оҥоортор. С. Данилов

почерневшие, остывшие угольки; көмөр хара баттах чёрные, как уголь, волосы.