туохт.
1. Хатырыгын ыраастаан, маһа кылбаччы көстүөр диэри хаптаччы суор. ☉ Очистить бревно от коры и стесать с одной стороны так, чтобы была ровная плоская поверхность
Өр-өтөр буолбатаҕа, сонос бэрэбинэлэри сирэйдии суорталаан тыраап охсоллор. Н. Якутскай
Хабырыыс Чакыананы кытта быыс буолар тоһоҕону сирэйдии охсон бэлэмниэхтээхтэр. А. Сыромятникова
Балаакка таһыгар титириги суоран сирэйдээбит уһун остуоллаахпыт. «ХС»
2. көсп. Ханна эмэ кэлэн, тиийэн тугу эмэ көр. ☉ Увидеть что-л., побывав где-л. «Аны тыымпы күөлү икки атахтаах сирэйдиир да үһүө», — диэн курутуйа саныы-саныы, мин тыа диэки тахсан истим. Н. Неустроев
Ааныс Василий Макаровиһы аанньа билбэт этэ, оскуоланы сирэйдээбэтэх киһи. А. Сыромятникова
Оҕонньор …… куораты сирэйдээбэтэҕэ. «ХС»
3. Аат тылы кытта туттуу түһүгүнэн ситимнэспит урут сыһыат туохтуур форматыгар «киминэн-тугунан эмэ тустаан» диэн суолтаҕа туттуллар. ☉ В форме деепричастия на -ан в сочетании с существительными в орудном падеже употребляется в значении «в лице кого-л., при посредстве кого-л.»
Ити Борисов, Саввинов Валерийдарынан ыччаты бары сирэйдээн көһүүнсүйбүтүнэн ааҕар табыллыбат. Э. Соколов
[А.Е. Кулаковскай] сүүһүнэн дьон уопсай өрүттэрин аата-суола суох киһинэн сирэйдээн көрдөрөрү ордорор. ФЕВ УТУ
Соловейынан, кырбыйынан сирэйдээн, поэт кимнээхтэри көрдөрбүтүй? КФП БАаДИ
4. Урут сыһыат туохтуур форматыгар «тус анаан-минээн» диэн суолтаҕа туттуллар. ☉ В форме деепричастия на -ан употребляется в значении «лично, персонально»
Саҥа сири барытын эппиэттээх хаһаайыҥҥа сирэйдээн туттаран эрэ ситиһиэххэ сөп. ПАК НТ
Холкуостаахтар үлэлэрэ сирэйдээн ыйыллыбат. КХҮТ
♦ Сири-саары сирэйдээ — сир-буор сирэйдээ диэн курдук (көр сир-буор)
Бэйикэй, хара ыт, бу айылаах оҥордоххун, сири-саары сирэйдиэм, кулугур кулгаахтыам. Эрилик Эристиин
Хайдах гынан Сэргээйэп уолун сири-саары сирэйдиэм буолла. М. Доҕордуурап
Сирбуор сирэйдээ көр сир-буор. Абаҕата Чоочо кэлэн: «Акаары, үөрэн!» — диир, Сир-буор сирэйдээтиҥ диэн Сирэйигэр силлиир. И. Чаҕылҕан
[Арыгы] хайдахтаах да өйдөөҕү өйүн сүүйэр, бэртэри да бэтиннэрэр, сир-буор сирэйдиир амырыын аптаах ас буоллаҕа. «ХС»