1) чинить, починять, ремонтировать; илим абырахтыыр он чинит сети; 2) латать, класть заплаты; куулу абырахтаа = латать мешок.

I шить; ырбаахыта тик = сшить рубашку; хам тик = зашить (напр. что-л. разорванное); самалык тик = латать, класть заплату.
II жалить; тигээйи тикпит его ужалила оса.

возвр.-страд. от абырахтаа = 1) чинить, починять, ремонтировать что-л. (для себя); 2) латать (для себя), класть заплату (себе); 3) чиниться, ремонтироваться, быть починенным, отремонтированным; куул барыта абырахтанна все мешки починены; 4) лататься, быть заплатанным # омурдун абырахтанар он рассказывает небылицы; төбөҕүн абырахтан = разг. опохмеляться.

туохт. Туох эмэ алдьанан хайаҕастаммытын абыраҕынан оһоро тик, оҥор. ☉ Заделать, залатать дыру, отверстие чем-л., поставить заплатку. Этэрбэс тилэҕин самаа. Түннүк тааһын самаа. Тимир солуур тэстибитин самаа. Оҕо ыстаанын тэлэ көппүтүн ийэтэ ханыытынан самаата
□ [Каменщиктар] кирпииччэттэн кирпииччэни самаан, салҕаан сүүнэ таас дыбарыаһы туталлар. А. Сыромятникова
ср. каракалп. жамау, уйг. йамимак, казах. жама, с.-юг. йама, др.-тюрк. йама ‘латать, штопать, ставить заплату; чинить’

туохт.
1. Туох эмэ алдьаммытын оҥор, чөлүгэр түһэр, өрөмүөннээ. ☉ Чинить, починить, ремонтировать, восстанавливать что-л. «Мандаар, ырбаахыҥ алдьаммыт дуу? Устан аҕал эрэ, абырахтаан биэриим»,— диэн мин ийэм куолаһын холкутата сатыы-сатыы эттэ. И. Гоголев
Ньылаарыс төһөлөөх элбэх солууру, чаанньыгы, тимир-алтан иһити үүйбүтэ, абырахтаабыта буолуой?! И. Федосеев
Биир сайын, өйүөлэнэн-тайааланан, тэйиччи үрэххэ быһыт абырахтыы тахсыбыттар. Күннүк Уурастыырап
2. көсп. Олох айгырааһынын, алдьаныытын-кээһэниитин чөлүгэр түһэр. ☉ Восстанавливать нормальную жизнь, разрушенное, расстроенное хозяйство
Сэрии алдьатыытын түргэнник абырахтыы, кини сырҕан баастарын оһоро охсуохха наада этэ. Далан
1922 сыллааҕы сайын Тааттаҕа сэбиэт талаллар, хаһаайыстыбаны, олоҕу абырахтыыр үлэҕэ киирбитинэн бараллар. Бэс Дьарааһын
3. кэпс. Айгыраабыт доруобуйаҕын көннөр; ыалдьыбыт дьоҥҥо үтүө туһалаах буол (хол., санаторийга эмтэнии). ☉ Поправлять свое здоровье; быть полезным для здоровья (напр., лечение в санатории)
[Олох тупсарыттан] Оҕонньор бэйэм Уолбар түспүккэ дылы буолабын, Айгыраабыт үүдэһиммин Абырахтаабыт курдук буолабын. С. Васильев
Атаас, өйдөө көннөрү, Абалаах олус абыраллаах: Араахымалаах дьоннору Абырахтыыр аналлаах. «ХС»
4. Алдьаммыты самалы гынан сап, абыраҕы уур, киллэһиги киллэр. ☉ Класть заплаты, латать. Эргэ тэрэпиискэ дуомунан абырахтаабыт ыстаана алдьаныа суоҕа дуо?
□ Саҥалаах ээ! Бии дьааһыкпар симэн сытыарар солкобунан абырахтыам этэ дуо? Амма Аччыгыйа
♦ Омурдун абырахтыыр — оҥорон, тупсаран кэпсиир; сымыйа-кырдьык икки ардынан кэпсиир, сымыйалыыр. ☉ Он говорит много выдумывая, прибавляет от себя; отливает пули
Бэйи эрэ, ол Дьэллик биирдэ эмэ сымыйалаата, чэ, муҥ саатар омурдун абырахтаата буолуо дуо? Н. Заболоцкай
Үксүн омурдун абырахтаан кэпсээн баран, кэнникинэн онтукатын бэйэтэ да итэҕэйбит курдук буолан барар этэ эдэр уолчаан. Амма Аччыгыйа