I
хон диэнтэн хай. аата. Тыаҕа хонуу
□ Хойутаан хаалан, түбэһиэх хонуу буолла. АаНА СТОТ
II
1. аат.
1. От үүнэригэр сөптөөх кураанах дэхси сир. ☉ Поле; поляна, луг
Хонууга хорос, сыһыыга сырбас гынар баар үһү (тааб.: туруйа, саһыл). Охсуллубут от сыта, дьикти үчүгэй сыт, хонууттан дыргыйар. Далан
Киэҥ хонууларга сылгы, ынах, бараан, осёл уонна тэбиэн халҕаһа курдук ааспыттар. Эрилик Эристиин
2. физ. Ханнык эмэ күүс сабыдыала биллэр, көстөр эйгэтэ (куйаара). ☉ Пространство, в пределах которого проявляется действие каких-л. сил, поле
Биһиги кыраныысса таһыгар магистральнай турба боруобаттары уу анныгар сыбааркалааһыҥҥа, магнитнай хонууга алюминийы уонна алтаны кутууга — лиссиэнсийэлэри атыылыыбыт. «ПА». Электромагнитнай хонуу. ЯРС
3. Саахымакка, дуобакка оонньуурга үрүҥ, хара харахтартан турар дуоска. ☉ Доска для игры в шахматы, шашки, поле
Ферзь бэйэтин дьүһүнүн курдук дьүһүннээх ортоку хонууга туруоралларын, а.э. үрүҥ ферзь — үрүҥ хонууга, хара ферзь — хара хонууга туруорулларын өйдөөн кэбиһиҥ. ПВН СБК
Бөгүүрэҕэ биитэр пешкаҕа ханнык эмэ объегы биитэр хонууну көмүскээһин соругун сүктэрэн баран …… эбээһинэһи төһө кыайан толоруоҕун дуу, толоруо суоҕун дуу сыаналаа. КА СОоО II-III
2. даҕ. суолт. Хонууга үүнэр, үөскүүр. ☉ Растущий, находящийся на поле, полевой. Хонуу сибэккилэрэ. Хонуу чыычааҕа. Хонуу ото
♦ Хонуута кыараабыт (кыччаа- быт) — албына-түөкэйэ биллэн, дьон итэҕэлиттэн тахсыбыт; дьон итэҕэйбэт буолбут. ☉ Вышел из доверия людей, ненадежный человек (букв. у него сузилось поле (круг) общения)
Ити курдук Мырдыс ойуун хонуута улам кыараан, аны сир үллэһигэ барар сураҕын истээт, ойуунуттан аккаастаммыт диэн сурах иһилиннэ, атыннык албаһыраары гыннаҕа! ГНС СТСДТ. Хонууттан оҕолон — сокуоннай эрэ суох оҕолон. ☉ соотв. приносить в подоле
Кини [Айталыына] хонууттан оҕолонуоҕуттан ылата, кыбыстарыттан дьонугар сылдьыбата, МТС-ка олороро. В. Протодьяконов
◊ Хонуу боруута бот. — кырыылардаах адаархай лабаалардаах, төбөтүгэр бөкүнүк бөдөҥ туораахтаах элбэх сыллаах от үүнээйи. ☉ Споровое многолетнее травянистое растение с большими листьями, хвощ полевой
Хонуу боруутун медицинаҕа иик хаайтарыытын, хаан барыытын, сүһүөх ревматизмын уонна тыҥа сөтөлүн эмтииргэ тутталлар. МАА ССКОЭҮү. Хонуу лууга — чочунаах диэн курдук. Хонуу куйаар — киэҥ нэлэмэн, кураайытыҥы дэхси сир, хонуу. ☉ Ровное пространство в зоне сухого климата, степь
Кубань хонуу куйаара былыр-былыргыттан элбэх эрэйи, үгүс кыргыһыыны көрбүт сир. П. Филиппов. Хонуу маага бот. — синньигэс умнастаах, араҕас, ардыгар үрүҥ дьүһүннээх, кумахтаах, таастаах кытылларга, сэппэрээк талахтарга, бэс чагдаларга үүнэр элбэх сыллаах от үүнээйи. ☉ Травянистое растение с тонким стеблем, желтыми, иногда белыми цветками, мак голостебельный.
ср. тув. хову ‘поле’