ложиться на бок, опершись на одну руку; ср. өттүгэстээ =.

образовывать ряд; садиться, становиться или ложиться рядом, в ряд; бары остуолга кэккэлээтилэр все уселись вокруг стола.

туохт. Илин лабааҕынан (сүөһү, кыыл тобугунан, киһи тоҕоноҕунан) өйөнөн, ойоҕоскунан иҥнэри сыт. ☉ Ложиться набок, опираясь на локоть (о человеке) или на колено (о животных)
Атыыр кунан оҕустар …… Харсан-харсан бараннар, Хайалара да кыайбакка, Муостарыттан иилсиһэн, Кыҥыһахтыы сыталларын курдук Модьу-хаан бэйэлээх Модьоҕолоохтор эбит. П. Ядрихинскай
Эһэ Кымырдаҕас оргулун Кырыы өттүн үрэйдэ, Кыһыл тылын таһааран, Кыҥыһахтыы кирийдэ. Т. Сметанин. Тэҥн. кээдьэҕэстээ

взаимн. от бастаа = II класть голову к голове; бастаһан сытыҥ ложитесь головами друг к другу.

несов. 1. түс, оҕут, суул; падать навзничь иттэннэри түс; 2. (об осадках) түс; снег падает хаар түһэр; 3. (дохнуть — о скоте) өл; 4. (выпадать — о зубах, волосах) түс; 5. прям., перен. (ложиться) туе; тень падает на землю сиргэ күлүк түһэр; на него падает подозрение күтүрэбил киниэхэ түһэр; 6. (об ударении) түс; 7. (уменьшаться, понижаться) түс, намтаа; температура больного падает ыарыһах температурата түһэр; цены падают сыана түһэн иһэр; # падать в обморок уҥан түс. ,

туохт. Чугас-чугас биир тэҥ арыттаах буолан кэккэлээн көһүн (хол., туох эрэ суола, ойуута эҥин). ☉ Ложиться на что-л., отпечатываться (напр., о следах); проявляться, выступать мелкими ровными частыми рядами (напр., о следах, ребрах)
Куобах бөһүөлэк уонна өрүс ыккардынааҕы чараас ойуурга суола-ииһэ уһаты-туора дыдыгыраабыт. Э. Соколов
Кутуйах олус аччыктаабыт, ойоҕоһун уҥуохтара дыдыгыраабыттар. «ХС»
△ Тэбис-тэҥ суолла хааллар (хол., хаарга). ☉ Оставлять ровный след (напр., на снегу). Дьиэтин диэки дыдыгырыы турда

1) лежать; ложиться; ороҥҥо сыт = лечь на кровать; кинигэ остуолга сытар книга лежит на столё; ыарыһах өйө суох сытар больной лежит без памяти; утуйаары сыттылар они легли спать; 2) быть, находиться; хаайыыга сыт = находиться в заключении; отууга сыт= находиться в шалаше; 3) перен. простираться; анныбытыгар күөх тыа тэнийэ сытар внизу простирается зелёный лес; 4) в сочет. с деепр. на =а. основного гл. выступает в роли вспомогательного гл. и означает продолжающееся действие: ааҕа сыт = продолжать читать; истэ сыт = слушать всё время; кэпсэтэ сыт = разговаривать беспрерывно; мин эппиппин этэ сытыам я буду говорить то, что сказал раньше.

туохт.
1. Төбөҥ ким эмэ төбөтүн диэки буолардыы сыт (икки киһини этэргэ). ☉ Ложиться головой друг к другу, голова к голове
Куурайдаах аһаан бүтэн …… бастаһа сытар гына орон оҥостон, чүмэчилэрин саба үрдүлэр. П. Аввакумов
Ол түүн Ваня хоноһотун хороох бэргэһэтин кэтэн, кэтэҕэриин ороҥҥо бастаһан утуйаллар. ПНИ ДКК
Уҥа диэки киирэр аан ойоҕоһунааҕы ороҥҥо икки обургу уолаттар бастаһан сыталлар. Г. Попов
2. Субуруһан сыт (икки күөл, үрэх туһунан). ☉ Располагаться (вытягиваться) одно за другим (об озерах, речках)
Үрэх хабыллар хаба ортотугар үс обургу күөллэр субуруччу бастаһа сыталлар. А. Бэрияк
Сир алын өттө дулҕаҕа, сэтиэнэххэ былдьаммыт. Сэттэ кэккэлэһэ уонна бастаһа турар үрэхтэртэн иккитигэр хотуур түһүө суоҕун курдук. Н. Босиков

туохт.
1. Өттүгэстээн сытан илиигинэн тайанан сыҥаах баттан. ☉ Ложиться на бок, подперев рукой щеку
Кубаача, кэпсээн бүтэн, Куруйан, сүөм түһэн, Муннукка кээдьэҕэстээн сытар, Муннун эрэ өрө сыҥар. С. Васильев
[Оҕонньоттор] кээдьэҕэстии сытан …… ааспыт уйгу күннэрин ахтыһаллар. УАЯ А. Тэҥн. кыҥыһахтаа
2. Бүтүн бэйэҕин хамсатан (самыыгынан, түөскүнэн, көхсүгүнэн) кырыыгынан бар, туохха эрэ кырыыгынан киирэ сатаа. ☉ Протискиваться куда-л. боком, двигаясь всем корпусом
Кыргыһыыга сылдьыспыт гвардия саллаата Кэлэн онно [уочаракка] киирээри кээдьэҕэстии сатаата. С. Тимофеев
Эконом бэргэһэтин сирэйигэр саба тардынна уонна халҕаһа дьону быыһынан кырыытынан кээдьэҕэстээн ааста. КММ Дь
Кэрэмэстэй саһылгын тутаҥҥын Кээдьэҕэстээн киирэҕин. «ХС»

сыһ., кэпс.
1. Тугу эмэ туохха эмэ ыга симэн. ☉ Плотно, туго (набивать, наполнять что-л. чем-л.)
«Собону тэриэлкэҕэ лыгыччы хоторон баран, утары көрсөн олорбут киһи, куһаҕана суох буолуо этэ», — Миша бэйэтин баҕатын быктарбыта. И. Федосеев
Кыһын били «балтараа туонналаах таратаайкатыгар» табаар бөҕөнү лыгыччы тиэйэн баран алта көстөөх сир гэ айаннаабыт. КНЗ ТС
2. Хамсаабат курдук ыга, кытаанахтык, лигиччи. ☉ Крепко, плотно, прочно (напр., садиться, ложиться)
[Оҥочоҕо] тоҕус киһи лыгыччы олорбуттар. И. Гоголев
Хаһыытаан көрдө. Матасыыкыл тыаһыгар Сөдүөт ону истиэх буолбатах, лыгыччы олорбутунан кыһалҕата суох айанныы турда. В. Яковлев
Массыы на туох баар ыйааһынынан бүтүннүүтүнэн мууска лыгыччы тү һ эн тур ара. Тулхадыйбат д.