прил. 1. (с хохлом) көҕүллээх; 2. разг. (лохматый) арбаҕар.

дьүһ. туохт. Хойуу, лаглархай, өрө арбайбыт көрүҥнэн. ☉ Иметь лохматый, взлохмаченный вид. Кампей Сидорович быһытталаммыт былыт тыалга үүрдэрэн, адьырыйан-будьуруйан устан эрдэҕинэ, үлэлиир сиригэр көһүннэ. П.Аввакумов

даҕ. Наһаа көп, сахсаҕар, арбаҕар. ☉ Лохматый, густошёрстный, длинношёрстный
[Эһэ] сэкир курдук түүтүгэр чопчулаһа тоҥмут муус кыаһаана аалсан тыаһыа диэн сэрэнэрэ сүрдээх. Н. Абыйчанин
Синньигэс биилинэн ыбылы ылбыт моҕотой эриэн сонноох, сэкир курдук кыһыҥҥы бэргэһэлээх …… казах аттыларынан хааман ааһан иһэр. Эрилик Эристиин
[Тоня] Трезору, сэкир түүлээх улахан ыты, сыабыттан сүөрдэ уонна ытын илдьэ куоракка киирдэ. Н. Островскай (тылб.)

I
1.
сахсаҥнаа диэнтэн холб. туһ. Өрүс кытыыларынан үөрдүспүт тураахтар аймалҕаны тутаннар сахсаҥнаһа көтөллөрө. Далан
2. Өс киирбэх санааҕар туох эмэ туолбаты оҥороору турун, өрүкүй, кэлбар (хас да эбэтэр элбэх киһиэхэ тутлар). ☉ Заблаговременно суетиться, хорохориться, легкомысленно решаясь на что-л., заведомо неосуществимое
Бандьыыттар соҕурууттан Нестор Каландарашвили этэрээтэ кэлиэр диэри сахсаҥнаһан бараннар мөлтөөн-ахсаан, …… сыҕарыйдар-сыҕарыйан испиттэрэ. Р. Кулаковскай
II
даҕ. Сахсаҥнаан хамсыыр, сахсаҥнаан көстөр, сахсаҕар түүлээх. ☉ Взъерошенный, лохматый
Чыычаах ыллыыр, кэҕэ этэр Чараҥ тыакам кэтэҕэр, …… Бадарааҥҥа сахсаҥнас Бараах үөрэ барылас. В. Чиряев

даҕ. Чэпчэкитэ, убаҕаһа, сахсархайа бэрт буолан биир тэҥник сыппат, адаарыйа сылдьар (хол., бытык). ☉ Лежащий неплотно, торчащий будучи лёгким, мягким, негустым (напр., о бороде)
Кини сэҥийэтин маҥан сэксэгэр бытыга өрө тахсан иннигэр тоһуйбут. Далан
Расторгуев аҕабыыт, кыһыл сэксэгэр бытыгар хоргуну, арыгыны таммалата-таммалата, аһыыр даҕаны, иһэр даҕаны. Л. Попов
Сэксэгэр сэҥийэ бытыктаах кырдьаҕас киһи болточчу курдаммыт эргэ тэлэгириэйкэтин көхсө сүр баҕайытык болдьоллон иһэрэ. В. Яковлев
ср. кирг. сэксэгэй ‘имеющий взъерошенные волосы’, алт. сексек ‘лохматый’, монг. сэгсгэр ‘торчащий, стоящий дыбом; нахохлившийся, взъерошенный’