даҕ., кэпс. Тульскай мааркалаах (саа). ☉ Тульской марки (ружьё). Оҕонньор туулускай саатын ылан, имэрийэ-томоруйа олордо
□ Арыылара чохоонускай, Куораттара Дьокуускай, Ньуоскалара москуоскай, Доруоптара туулускай. Е. Иванова

солбуйсуу (биир кээмэйдээх, быһыылаах дэтээллэр, агрегаттар массыынаны хомуйан оҥорууга элбэх аалыыта-чочуйуута суох хомуллар уратылара. Биир мааркалаах массыына, оҥоһук биир ааттаах ханнык баҕарар дэтэллэрэ бэйэ-бэйэлэрин толору солбуйсаллар, алдьаннахтарына уларытыллаллар.)

көлүөһүнэй тыраахтар кэпс. — көлүөһэлээх тыраахтар (тиһиликтээх тыраахтартан арааран этии). ☉ Колесный трактор (в противоположность гусеничному)
Оройуоҥҥа бастакы «ХТЗ» мааркалаах биир көлүөһүнэй тыраахтар 1934 с. кэлбитэ. АНХ СС
Сибиинньэ үлэтигэр биир көлүөһүнэй тыраахтары …… биэрэргэ сүбэлэстилэр. АГГ СТИи

саабыйар саа — урут тарҕана сылдьыбыт ньиэмэс мааркалаах биһирэммит булт саата. ☉ Охотничье ружьё немецкой марки «Зауэр» (в прошлом распространённое среди населения)
[Ыал атаах оҕотугар] аҕыс саастааҕар саабыйар саа, ахсыс кылааһы тахсыытыгар көлөөскөлөөх матасыыкыл анаммыта. ЧКС АК

туохт. Туох эрэ ураты уматыктаах буол; тугу эмэ (хол., маһы) уматык быһыытынан тутун. ☉ Иметь горючее, топливо; использовать что-л. в качестве горючего, топлива
ГБ-58 мааркалаах тыраахтардар мас чуурканан уматыктанан үлэлииллэрэ. «Кыым»

үөс алтан, үрүҥ алтан (химическэй састаабыгар 50% тиийэ цинкэлээх алтан. Бэрт кыра алюминий, тимир, марганец, ньиикэл, сибиниэс уо. д. а. эбиликтээх буолар. Үө. а. балачча бөҕө, имигэс, дьэбиҥҥэ ылларымтыата суох. Арааһа элбэх, ордук киэнник Л-68 мааркалаах Үө. а. туһаныллар (алтана 68 % диэн өйдөнөр).)

1. аат.
2. Талымастааһын, санааны өрө баран эгэлгэлэнии. ☉ Прихоть, причуда, каприз, блажь
   Оччолорго кэнэн, кэлии уолчаан сытыы-хотуу кыыс хас биирдии хаппырыыһын барытын толоро сатыыра. У. Ойуур. Аҕата, боростуой оробуочай киһи, кыыһын бары хаппырыыһын толорор туһугар иккилии-үстүү үлэҕэ тэҥинэн үлэлиирэ. НАК СК. Таксига төлөбүр үрдээһинэ биһиги хаппырыыспыт буолбатах, кыһалҕаттан оҥоһуллар. «Саха с.»
3. кэпс. Соһуччу, күүтүллүбэтэх суол (хол., эмискэ тиэхиньикэ туран хаалыыта). ☉ Неисправность, перебои в работе какого-л. технического средства по неизвестной причине
   [Толик:] Ат барахсан, хата, ордук диибин. Хаһан санаатыҥ да — миинэ түс, тэптээ-эр! Оттон массыына бодьууһа, хаппырыыһа, алдьанара эҥин. Л. Габышев. Бастаан утаа тиэхиньикэ хаппырыыһа бигэ тылы хотуох курдук буолбута, аҕыйах эриэйсэ кэнниттэн бырысыап алдьанан, сүөкээбэт буолбута. Н. Седалищев
4. даҕ. суолт.
5. Баҕата тута туоларыгар үөрэнэн хаалбыт, атаах, кыҥкый (хол., оҕо туһунан). ☉ Капризный, избалованный (о ребёнке)
   Саргы атаах, хаппырыыс дииллэрэ. Н. Лугинов
   Ордук дьиэ иһинээҕи чугас дьоммун хаппырыыс майгыбынан эрэйдээн эрэбин. «Күрүлгэн». Катя хаппырыыс, киҥнээх майгытын кытта Лев туруору, ордуос быһыыта сөп түбэһиспэтэ. «ХС»
6. кэпс. Элбэх көрүүлээх-истиилээх үлэлээх, наһаа бириинчик (хол., тиэхиньикэ туһунан); эмискэ соһуччу уларыйар (хол., айылҕа көстүүтэ). ☉ Ненадёжный в использовании, капризный (о технике); изменчивый, переменчивый (о явлениях природы, погоде)
   Ньурбаҕа КДП-4 мааркалаах от охсор хотуур баарын үгүстэр улахан хаппырыыс сэбинэн ааҕаллара уонна боруобалаан көрө-көрө быраҕан иһэллэрэ. ПНТ СС
   Хас сайын ахсын хаппырыыс халлаан спортсменнар оонньуулларын атахтыыр, быйыл эмиэ оннук буолла. ЮГ КХЭДьС