Якутские буквы:

Русский → Якутский

единственное число

сущ.
биир ахсаан

многозначное число

прил
элбэх бэлиэлээх чыыһыла

число

с. 1. мат. чыыһыла; дробное число дробтаах чыыһыла; целое число бүтүн чыыһыла; 2. (дата) чыыһыла, күн; в первых числах сентября балаҕан ыйын бастакы күннэригэр; какое сегодня число? бүгүн ханнык чыыһыланый?; 3. (количество) ахсаан; большое число людей элбэх ахсааннаах дьон; 4. (известное количество кого-чего-л.) ахсаана, иһэ; в числе присутствующих баар дьон ахсааныгар; в том числе ол иһигэр; 5. грам. ахсаан; единственное число биир ахсаан; множественное число элбэх ахсаан; # без числа ахсаана биллибэт элбэх, кэмэ суох.

число передаточное в зубчатой передаче

тиистээх бэримтэ тиэрдэр чыыһылата (хамсатыллааччы уонна хамсатар көлөһөлер тиистэрин ахсааннарын сыһыана.)

Категория: Машиностроение

Еще переводы:

чыыһыла

чыыһыла (Якутский → Русский)

число; боростуой чыыһыла простое число; булкаастаах чыыһыла смешанное число.

чётнай

чётнай (Якутский → Русский)

чётнай чыыһыла чётное число.

нечётный

нечётный (Русский → Якутский)

прил. чорбохтоох; нечётное число чорбохтоох чыыһыла.

плюс

плюс (Якутский → Русский)

мат. плюс; плюс бэлиэлээх чыыһыла число со знаком плюс, положительное число.

элбэх

элбэх (Якутский → Якутский)

  1. даҕ. Ахсаанынан баһаам үгүс («аҕыйах» диэҥҥэ утары суолталаах быһаарыыта суох аат). ☉ Многочисленный, состоящий из большого количества (о ком-чём-л.)
    Кыыс оҕо кыыкынайдааҕар элбэх! Саха фольк. Киэһээлик кулуупка элбэх дьон мустубуттара. М. Доҕордуурап
    Элбэх түннүк кылбаарар. С. Васильев
    Бу күөллэргэ чыыр бастар бараммат элбэх этэ. С. Курилов (тылб.)
  2. аат. суолт. Ахсаанынан аҕыйаҕа суох, үгүс ахсааннааҕа. ☉ Большое число, количество кого-чего-л., множество
    Охоноос бэрт элбэҕи кэпсээтэ. Амма Аччыгыйа
    Кыргыһыы уотугар элбэхтэр умсаннар сиэртибэ буоллулар. Күннүк Уурастыырап
    Кини этиитин элбэхтэр сэргэҕэлээтилэр, сөбүлээтилэр. М. Доҕордуурап
    Дьиэлээх тойон, кыратык итирэн, Дьикти элбэҕи сэһэргээтэ. С. Васильев
    ♦ Элбэхтэн элбэх охтуо (өлүө, үгүс), аҕыйахтан аҕыйах охтуо (ордуо, өлүө) көр аҕыйах
    [Бытыктаах хаайыылаах:] Оҕолоор, сибилигин босхолонуоҕуҥ, элбэхтэн элбэх охтуо, аҕыйахтан аҕыйах охтуо. С. Ефремов. Элбэх уу устан ааста калька. — ол кэмтэн элбэх кэм аастаҕа диэн суолтаҕа. ☉ С тех пор много воды утекло
    Онтон ыла син элбэх уу устан ааста. Хомус Уйбаан
    Элбэх хаар уулунна көр хаар. Ол кэмтэн, ама даҕаны, элбэх хаар уулуннаҕа. «ХС». Элбэх үрүҥү-хараны көр — олоххор араас моһоллору, күчүмэҕэйдэри, ыарахаттары көрүс. ☉ Пройти огонь и воду и медные трубы.
    ◊ Элбэх ахсаан тыл үөр. — предмет ахсаана элбэҕин (икки эбэтэр иккиттэн ордугу) көрдөрөр пуорма. ☉ Множественное число
    Саха тылыгар уопсай схематтан атыннык элбэх ахсааннара үөскэтиллэр тыллар бааллар. ПНЕ СТ
    Икки эбэтэр элбэх предмети көрдөрөр аат тыл элбэх ахсааҥҥа туттуллар: куобахтар, хайалар, сылгылар. КИИ СТ-2. Элбэх суолталаах тыл тыл үөр. — икки эбэтэр онтон ордук тус-туһунан өйдөбүлү бэлиэтиир тыл. ☉ Многозначное слово
    Элбэх суолталаах тыллары ханнык баҕарар саҥа чааһын иһиттэн булуохха сөп. ПНЕ СТ. Элбэх сыллаах бот. — хас да сыл устата үүнэр (үүнээйи). ☉ Существующий много лет, многолетний, долголетний
    Элбэх сыллаахтарга бары мастар, сэппэрээктэр, ону тэҥэ үгүс от үүнээйилэр киирсэллэр. КВА Б
    Элбэх сыллаах оттор, быраабыла курдук, икки хонууттан ордукка ыһыллыа суох тустаахтар. КПЫ. Элбэх тылланыы — норуот эбэтэр хайа эмэ бөлөх күннээҕи олоҕор-дьаһаҕар хас да тылы тэҥҥэ билэн кэпсэтиитэ. ☉ Многоязычие
    Элбэх тылланыы — биир күлүүскэ элбэх тыллаах буолуу. ЭБЭДьА
    ср. алт. элбек ‘достаток; достаточный, обильный’, тув. элбек ‘много’, монг., бур. элбэг ‘обильный, изобилующий; обилие, изобилие’
дробнай

дробнай (Якутский → Русский)

мат. дробный; дробнай чыыһыла дробное число.

множественный

множественный (Русский → Якутский)

прил. үгүс ахсааннаах; # множественное число грам. элбэх ахсаан.

умножиться

умножиться (Русский → Якутский)

сов. (увеличиться) элбээ, үксээ; число посетителей умножилось сылдьааччылар ахсааннара элбээтэ.

нуллаах

нуллаах (Якутский → Русский)

имеющий ноль, нуль; үс нуллаах чыыһыла число с тремя нолями.

нуль

нуль (Якутский → Русский)

ноль, нуль; чыыһыла нультан саҕаланар число начинается с ноля.