м. джентльмен (1. английской буржуазной обществоҕа буржуазной ".мораль кодексатыну> халбан-а суох тутуһааччы; 2. тас быһыытыгар-майгытыгар сиэри, сайаҕас майгыны тутуһааччы).

1. аат.
2. Үксүн сур дьүһүннээх, эһэни эрэ аннынан күүстээх, сиэмэҕин уонна тириитин иһин бултанар ыттыы быһыылаах адьырҕа. ☉ Волк. Сур бөрө. Торҕон бөрө
   □ Өлүү болдьохтоох, ол түүн торҕоннообут бөрөлөр икки табабытын тутан сиэн кэбиспиттэрэ. А. Кривошапкин (тылб.)
   Ырааҕынан уларыйа сылдьан үөр бөрөлөр улуйан онолуһаллар. Амма Аччыгыйа
3. көсп. Олус иҥсэлээх, дьонтон былдьыырын, дьону халыырын кэрэйбэт киһи. ☉ Человек хищнической морали, готовый обирать, грабить других ради наживы, личной выгоды
   Аны сүүрбэ сылынан …… норуоппут бука барыта кооперацияҕа холбоһуоҕа. Оччоҕо биир да чааһынай атыыһыты, баһаар курдьаҕаларын, куорат торҕон бөрөлөрүн уотунан да көрдөөн булуохпут суоҕа. П. Ойуунускай. Ол ымырыкааннары биһиги эппитинэн-хааммытынан билбит бөрөлөрбүт. И. Бочкарев
4. даҕ. суолт. Бөрө дьүһүнэ дьүһүннээх эбэтэр бөрөлүү сигилилээх. ☉ Имеющий волчий облик, образ или хищническую мораль
   [Оноҕочоон Чоохоон] икки баай ыаллардаах үһү, баай Хара Хаан диэн уонна биэс бөрө уолаттардаах удаҕан. Саха фольк. Ленин баар эбэҥки норуотун Имниин эстииттэн быыһаабыт, Соллоҥноох сур бөрө тойоту Туундара ньууруттан суйдаабыт. Эллэй
   △ Бөрө тириитинэн тигиллибит, оҥоһуллубут. ☉ Изготовленный, сшитый из шкуры, меха волка. Бөрө саҕынньах
   тюрк. бөрү
   ♦ Бөрө (бөрөҥ) тириитин кэт — киһиэхэ, дьоҥҥо киһилии сыһыаннаспат курдук майгылан, наһаа кырыктан. ☉ Становиться крайне злым, беспощадным к людям
   «Ити туох буруйдаах оҕону оҕустуҥ? Эмиэ бөрөтүн тириитин кэтэн кэлбит ээ», — кэргэнэ уолун көмүскэһэр. «ХС». Бөрө эмэһэтэ кэпс. — истибитин иҥиннэрбэт, эбэ-эбэ кэпсиир киһи; аһаҕас айахтаах киһи. ☉ Человек, не умеющий хранить тайну, крайне болтливый
   Ээ, бөрө эмэһэтэ, күөртээҥий! ПЭК СЯЯ
   ◊ Бөрө сиэнэ — ыт бөрөнү кытта булкуспутуттан төрөөбүт ыт. ☉ Помесь собаки с волком. Кини бөрө сиэнин ииппит. Бөрө тумса — түөрт сулустаах бөлөх сулус. ☉ Созвездие из четырех звезд. Бөрө тумса ордук чаҕылыйан көстүбүт

аат.
1. Ким эмэ киһи быһыытынан ис санаата, быһыыта, майгыта. ☉ Совокупность психических и нравственных качеств человека, его нравственный облик, нрав, характер. Сигилитэ куһаҕан
□ Өлбүт уонна бааһырбыт саллааттарын мээнэ хааллартаан баран, куоталларын эрэ дьылҕалыыллар диэн өстөөх аармыйаларын куттаҕастарыттан, сидьиҥ сигилилэриттэн бу табаарыстар кэлэйэллэр-сиргэнэллэр. Амма Аччыгыйа
Баай диэн олус да күүстээх буолар эбит, киһи сигилитин тиэрэ эргитэр, кубулутар. А. Сыромятникова
Харыйаны таҥнары соспут курдук өсөһүү — туохха да махтанары билбэт, тоҥ, хабараан сигили. В. Яковлев
Никифор олус оҕомсох киһи этэ. Кини оҕо аймаҕы таптыыра, оҕо сигилитин, быһыытын-майгытын үчүгэйдик билэрэ. Г. Нынныров
2. кэпс. Туох эмэ быһыыланар үөрүйэҕэ, быһыыта. ☉ Обычное поведение кого-л., обычное проявление чего-л. (напр., животного или какой-л. стихии)
Бачча сааһын тухары кини тыа кыылларын сигилилэрин биллэ ахан. И. Федосеев
[Хаппытыан] сылгылары, сигилилэрин табан, хара маҥнайгыттан үчүгэй көлө оҥортуур. А. Сыромятникова
[А. Кулаковскай] «Өрүс бэлэхтэрэ» поэмаҕа, аҕыйах да устуруока буоллар, Хаандыга [үрэх аата] сигилитин, сүүрүгэ дохсунун, уоҕун-кылынын бэрт сөпкө ойуулаабыт эбит. Н. Заболоцкай
«Сүөһү сигилитин билэр хайаан да наада», — диир Коля. «ХС»
3. Дьон бэйэ-бэйэлэрин ыккардыларыгар уонна уопсастыбаҕа сыһыаннарыгар тутуһар олоҕурбут сиэрдэрэ-майгылара. ☉ Совокупность принципов и норм поведения людей по отношению друг к другу и к обществу, мораль
Онон Баһылай быраатын кытта өстөспүтүн бу бириэмэ сигилититтэн туораабыт курдук көрбөт, буолуох буоллаҕа дии саныыр этэ. П. Ойуунускай
Кинилэр конституцияларынан, Кинилэр хараҥа сокуоннарынан Бигэргэтиллэр кыыллыы сигили, Бэйэ-бэйэни тутуһан сиэһии. А. Абаҕыыныскай
Саахымат күрэхтэһиилэрин ыытыы уонна күрэхтэһиилэр кыттыылаахтара бэйэ-бэйэлэрин кытта сыһыаннаһыыларын быраабылалара спортивнай сигилигэ олоҕураллар. ПВН СБК