дьүһ. туохт. Аат харата атыллаталаан хаамп. ☉ Еле передвигать ноги (напр., об усталом или опечаленном чем-л. человеке)
Аким Акимович, кырдьаҕас киһи кырдьаҕаһа өтөн, …… аа-дьуо саллаҥныыр. Н. Габышев
Баайка кырдьык, ыксаата, тугу гыныан, хайдах буолуон да билбэккэ, аат эрэ харата саллаҥнаан иһээхтээтэ. Д. Васильева
ср. кирг. салаҥда ‘болтаться, мотаться; изнемогать’

1. матайдаа диэнтэн атын., бэй. туһ. Сири атыылаһыыттан уонна атыылааһынтан үгүс үпхарчы матайданар. «ХС»
   [Уол аҕата] иэскэ ыллаарта, Баал биэрэргэ сылга үстүүтэ, Матайданан эстэн хаалта. А. Пушкин (тылб.)
2. Туох да көдьүүһэ, туһата суох тугу эмэ гыммыта буол, солуута суох кэл-бар. ☉ Мотаться без всякой пользы, хлопотать безрезультатно
   Улахан дьон [Машаны] быыһаары, ким мотуоркатын со буоттуу сатыы, ким тыы көрдөөн кытыыны кэрийэ сүүрэн матайдана сырыттаҕына, баспытааталларын тула бытырыыстаһан турбут оҕолортон биирдэстэрэ эмискэ ууга ыстанан кэбиһэр. Эр ч им э н. [Булчуттар] төттөрүтаары матайдана сылдьаннар, суолга быстыбыт сордорун туһунан дэлэкэлээх чуолкайдык өйдөнөр гына көрдөрөрүй бу айымньы?! «ХС»

туохт.
1. Олус түргэнник, ыксаабыттыы хамсан. ☉ Двигаться очень быстро, вертеться, метаться
Кыталык көтөрүм Кыһалҕата суохтук Кыҥкыр-лыҥкыр саҥараат, Өрө урбачыйан тахсан Көтөн сараадыйа турда. Саха нар. ыр. I
Дьаакып кумааҕыларын хомунан, номнуо урбачыйан эрэрин бэйэтэ да өйдүөмүнэ хаалла. Н. Заболоцкай
Ылдьаа иннинэн туох эрэ сүүнэ улахан урбачыйа көтөн, хараҕын иирдэрэ. М. Горькай (тылб.)
2. Элбэхтик кэл-бар, айаннаа. ☉ Разъезжать, колесить, мотаться
Бөрө бэрт ыраах сиринэн урбачыйбыта да, холооннооҕун булбатаҕа. Р. Кулаковскай
Ол-бу дойдулар, үрэх бастарын араас муннуктарынан урбачыйа сатаабыт бэйэтэ этэ. Н. Заболоцкай
Сир түҥэтигэр ыраах ыырдарынан, улаҕа нэһилиэктэринэн урбачыйара. БС ЫА