Якутские буквы:

Якутский → Якутский

урбачый

туохт.
1. Олус түргэнник, ыксаабыттыы хамсан. ☉ Двигаться очень быстро, вертеться, метаться
Кыталык көтөрүм Кыһалҕата суохтук Кыҥкыр-лыҥкыр саҥараат, Өрө урбачыйан тахсан Көтөн сараадыйа турда. Саха нар. ыр. I
Дьаакып кумааҕыларын хомунан, номнуо урбачыйан эрэрин бэйэтэ да өйдүөмүнэ хаалла. Н. Заболоцкай
Ылдьаа иннинэн туох эрэ сүүнэ улахан урбачыйа көтөн, хараҕын иирдэрэ. М. Горькай (тылб.)
2. Элбэхтик кэл-бар, айаннаа. ☉ Разъезжать, колесить, мотаться
Бөрө бэрт ыраах сиринэн урбачыйбыта да, холооннооҕун булбатаҕа. Р. Кулаковскай
Ол-бу дойдулар, үрэх бастарын араас муннуктарынан урбачыйа сатаабыт бэйэтэ этэ. Н. Заболоцкай
Сир түҥэтигэр ыраах ыырдарынан, улаҕа нэһилиэктэринэн урбачыйара. БС ЫА

эргичий-урбачый

эргий-урбай диэнтэн субул
көстүү. Үүйэ илиитин даллаччы туттан-баран эргичийэр-урбачыйар. Л. Попов
Татыйык сиэркилэҕэ көрүнэн, араастаан эргичийэр-урбачыйар. И. Гоголев
Мария сарсыарда эрдэ уһуктан баран, салгыы утуйан биэрбэккэ, эргичийэн-урбачыйан хата эбии сэргэхсийдэ. ТТК

Якутский → Русский

эргичий-урбачый=

1) вертеться во все стороны; носиться кругом; 2) перен. изворачиваться.

Еще переводы:

ерзает

ерзает (Русский → Якутский)

гл
куйбаҥныыр; эргичийэр-урбачыйар

быыкайкааннык

быыкайкааннык (Якутский → Якутский)

сыһ. Кыракыратык, олус дуона суохтук. ☉ Понемногу, чуть-чуть, чуточку
Сиэркилэҕэ көрүнэр, араастаан эргичийэр-урбачыйар. Оо-дьэ, бэрт кыратык мара буола түспүт киһи баар ини. Муҥ саатар, быыкайкааннык. И. Гоголев

урбачыс гын

урбачыс гын (Якутский → Якутский)

урбачый 1 диэнтэн көстө түһүү. Үүчэ кыыс эрэйдээх хараҕа аантан арахпат этэ, кини санаатыгар доҕоро Спартак субу урбачыс гына түһүөхтээҕэ. М. Соров
Анарааҥҥы буур кэлэрин кытта, сиргэммит сылгылыы таныытын тардырҕатан, умса холоруктаан, урбачыс гынан харсыбытынан бардылар. «Кыым»

эргичис-урбачыс гын

эргичис-урбачыс гын (Якутский → Якутский)

эргичий-урбачый диэнтэн көстө түһүү. Мылахов бэйэтин мөкүнүк суон быһыытыгар сөбө суох чэпчэкитик дьон быыһынан эргичис-урбачыс гынан бу ойон кэллэ. Н. Лугинов
Хабырылла-Сүөдэркэ Даайа диэки иккитэ-үстэ атыллаан баран, эргичис-урбачыс гына турдаҕа. Н. Павлов

дьиссипилиинэлээх

дьиссипилиинэлээх (Якутский → Якутский)

даҕ. Олохтоммут быраабылалары, бэрээдэги тутуһар. ☉ Аккуратно выполняющий установленные правила, дисциплинированный
Дьиссипилиинэлээх кылаас.  Кыра уолчаан, сааһын батыһан төһө да «эргичийдэр-урбачыйдар» уруок бириэмэтигэр олус дьиссипилиинэлээх, болҕомтолоох, кыһамньылаах, билиитинэн бастакы кылааска үөрэнэр оҕолортон ордуктара. ДьДьДь
Ордук үчүгэйдик сэбилэммит, кытаанах дьиссипилиинэлээх Македония аармыйата [гректэри кытары кыргыһыыга] кыайыылаах тахсыбыта. КФП БАаДИ

кылыҥкыдый

кылыҥкыдый (Якутский → Якутский)

туохт. Улаханнык кыйаханан кыыһыр-абар. ☉ Быть в сильном раздражении, сердиться, гневаться
Кыһыҥҥы киһи кылыҥкыдыйбытынан (өс хоһ.). Дьырыбына Дьырылыатта Кыыс бухатыыр обургу Кыыһыран кылыҥкыдыйда, Уордайан урбачыйда, Аһары абатыйда. П. Ядрихинскай
[Атыыр көҕүллээх тыһытын өлөртөрөн баран] кылгастык эргийэ көтөн кэлэн, миэхэҕэ өссө чугаһаан түһэн сырылаан кэбистэ уонна кылыҥкыдыйа соҕус, эмиэ да сүөлэҥэдийэн, кыланарга маарыннаахтык …… саҥарда. «ХС»
ср. хак. хылыхтан ‘сердиться, злиться, упрямиться’

урбачыт

урбачыт (Якутский → Якутский)

урбачый диэн курдук
Соноҕос ат сылгы Үөһэ көтө-көтө, Өрө тыбыырбахтаан, Хайа үрдүк мөҥүөнүттэн Үҥкүрүтүөх быһыынан Мөҕөн урбачыта сырытта. П. Ядрихинскай. Ойуун былаайаҕынан чарапчыланан тулатын урбачыта одуулуур, дүҥүрүн иһиллиир. И. Гоголев
Тимир Арсаанай обургу Дьэ, бу баран Улуу дойду улаҕатынан урбачытта, Киэҥ дойду кэтэҕинэн эргичиттэ. А-ИМН ОЫЭБЫ

барыылаах

барыылаах (Якутский → Якутский)

даҕ. Сыыдам, түргэн айаннаах. ☉ Быстрый, скорый, ходкий
Сири сиксигинэн эргийэн, дойдуну улаҕатынан урбачыйан бардахтарына, табалар барыылаах көлөлөр диэтэҕиҥ. ВВ ЫСЫ
◊ Баай барыылаах Байанайым (<Тойон> эһэм, эһэкэм) – саха өйдөбүлүгэр Байанай диэн уопсай аатынан биллэр тоҕус иччилэртэн саамай улаханнара уонна баһылыктара. ☉ В традиционных представлениях якутов – имя главного и старшего из девяти духов, известных под общим именем Баянай
Онно көрүөҥ тимир үйэҥ Олус чугас космоһын, Көрсүөҥ улуу булчут эһэҥ Баай барыылаах Байанайын. С. Данилов
Баай хара тыам иччитэ, Баттах сарын, Баай барыылаах эһэкэм. П. Ойуунускай
Баай хара тыам иччитэ баай барыылаах эһэм оҕолорбор мааны булдун тосхойбут. С. Васильев

улаҕатынан

улаҕатынан (Якутский → Якутский)

аат дьөһ.
1. Хайааһын туох эмэ ыраах түгэх өттүнэн буоларын бэлиэтииргэ туттуллан, чопчу суолталаах миэстэ сыһыанын көрдөрөр. ☉ Употребляется при обозначении чего-л., по отдалённым, глубинным местам которого совершается действие, и выражает конкретно-пространственные отношения (по отдалённым местам)
Улуу муоралары Улаҕаларынан урбачыйан, Киэҥ сирдэри Кэтэхтэринэн тэлэкэчийэн, Омук-омук сидэрин Уорҕаларынан оломноон [баран өлбүппүт ордук]. Өксөкүлээх Өлөксөй
Улуу дойдуну Улаҕатынан Уһуурда. С. Данилов
Орто дойдуну улаҕатынан Улуу кыайыыны уруйдуур Ураа ньиргийдэ. С. Васильев
2. Хайааһын ким, туох эмэ кэтэх өттүнэн оҥоһулларын бэлиэтииргэ туттуллар. ☉ Употребляется при обозначении чего-л., вдоль дальней, задней стороны которого совершается действие (за). Сайылыкка бу күөлү улаҕатынан барыллар
□ Тиэргэннэрин улаҕатынан ааһар кыракый аппа талаҕар чыычаахтар чыбыгыраһаллар. Н. Якутскай

амырыын

амырыын (Якутский → Якутский)

  1. даҕ.
  2. Сүрдээх дьулаан, киһи олус толлор, саллар. ☉ Очень страшный, внушающий большой страх, боязнь
    Биһиги оҕобут Ытык ыыспабытын Ытыгылаан сылдьыа суоҕа, Улуу дойдуларынан урбачыйыа, Киэҥ сирдэринэн тэлэкэчийиэ, Амырыын аартыктары арыйыа. Өксөкүлээх Өлөксөй
    Ол дьааһык киэһэттэн ыла, ойуун амырыын абааһыта Тойон киһи оҕолорун эккирэтэ сылдьан сиир идэлэммит. И. Гоголев
    Кини кыратык тохтоотор эрэ, балаҕан иһэ ньим буола түстэр эрэ, туох эрэ амырыын алдьархай түбүлүөххэ айылаах. Софр. Данилов. Тэҥн. дьулаан
  3. көсп. Олус күүстээх, от-мас тостурута барар (үксүн улахан тымныы туһунан). ☉ Весьма сильный, трескучий (о большом холоде, морозе)
    Аҕыс ый тухары амырыын тымныылаах хоту дойду киһитигэр уоттан ордук абыраллаах туох кэллэҕэй. Софр. Данилов
    Амырыын тымныылаах, уһун улугуруулаах кыһын эмиэ ыган кэлэн эрэрэ. Ю. Чернов (тылб.)
    Саха сирин амырыын тымныылаах айылҕата таас үйэ саҕана даҕаны бэйэтэ-бэйэтинэн этэ. «ХС»
  4. аат суолт. Туох эмэ дьулаана, суостааҕа. ☉ Нечто страшное, злобное, чудовищное
    [Хоноһолор] туох эрэ суостаахтан, амырыынтан куотар дьүһүннээхтэр. И. Гоголев
    Кэрэни-кэнчээрини кэрбииргэ, үтүөнү-үүнэри өһөрөргө анаппыт, айыыттан да, абааһыттан да атын амырыын буолбат дуо?! Суорун Омоллоон
    Аллараа бөҕө төлкөтө Амырыынын эбитин! Үөһээ бөҕө төлкөтө Төлөрүйбэтин эбитин! Өксөкүлээх Өлөксөй