гипсовать, накладывать гипс; тостубут илиини гипсэлээтилэр на сломанную руку наложили гипс.

нагружать что-л. чём-л., накладывать что-л. на что-л.; бу сыарҕаны олус ыар таһаҕастаабыттар на эти сани нагрузили слишком много.

наслаивать, накладывать; уу кумаҕы дьаптайбыт вода нанесла песку; үрдүгэр дьаптайан ис = наложить что-л. поверх чего-л. (аккуратными слоями).

1) щепать лучину; тымтай маһын чартаа = нащепать лучинок для корзинки; 2) накладывать шину из лучинок; атаҕын чартаа = наложить на (сломанную) ногу шину из лучинок.

туохт. Тостубут, бүлгүрүйбүт уҥуохха гиипсэнэн бэрэбээскэтэ оҥор. ☉ Гипсовать, накладывать гипс
Быраас илиитин гиипсэлээтэ. Луха илиитэ, атаҕа эчэйбитин быраастар гиипсэлээн сытыараллар. М. Доҕордуурап

1) укрывать, накрывать чём-л., накидывать что-л. (поверходеяла); 2) стлать, стелить (шкуру в сани); 3) перен. накладывать с верхом; наставлять, нагромождать; остуолу толору аһы үллүктээ = заставить стол едой # хаар түһэн үллүктүүр снег валит хлопьями.

туохт. Үрүт-үрдүгэр кыстаа, хос-хос уур, сап, тут. ☉ Накладывать что-л. друг на друга слоями, наслаивать
Быһыттарын арҕаһа түрдэс гынаат, ортотунан быһа барбыт да, дьаарыстаабыт модун бэрэбинэлэрэ үлтү кумаланан, дьаптайбыт халыҥ буордара тоҕо куорҕалланан үрэх икки эҥээригэр күөрэ-лаҥкы ыһыллан хаалбыт. Амма Аччыгыйа
Биһиги итиини туппат кирпииччэнэн миэтэрэнэн халыҥнаах кириэппэстэри дьаптайабыт. Ол түмүгэр эргиччи ночоот. Н. Лугинов
Сэтир бөҕөнү булунан, хос-хос дьаптайан, маһынан тэптэрэн, хахха оҥоһуннум. Р. Кулаковскай

туохт.
1. Маһы чараас гына тымтыктыы тыыр. ☉ Откалывать дерево тонкими слоями, щепками, драть, щепать (лучину)
Туу маһын чартаа эрэ. АаНА СТОТ
Сииктээх тымтыктары чартаан, араас кээмэйдээх тымтайдары оҥороллоро. ПСН УТС
Тымтай маһын чартаа. ЯРС
2. Тостубут, эчэйбит уҥуоҕу чардынан тут. ☉ Накладывать шину из лучинок при переломах
Атаҕын чартаан, биинтэнэн ыбылы кэлгийэн кэбиспиттэрэ. В. Яковлев
Аһылайкаан биэлсэри көмөлөһүннэрэн оҕо илиитин сахалыы, маһынан чартаан кэбистэ. Н. Босиков
Илии-атах уҥуоҕа эчэйиитин чартаан тутара. ФГЕ СТС

туохт.
1. Бөдөҥ-бөдөҥ бөлөҕүнэн хойуутук, өлгөмнүк түс (хаары этэргэ). ☉ Идти хлопьями, сплошной массой, валить, ложась толстым слоем (о снеге)
Кыһын, Кыс хаар үллүктүүрэ, Кырса суорҕанынан үлбүрүйэрэ. С. Васильев
Сымнаҕастык намылытан, Сыа хаар түһэн үллүктээбит. И. Петров
Маарыктаҕа кэлбиппит үһүс күнүгэр сарсыардаттан саҕалаан хаар түһэн үллүктээтэ. Я. Семёнов
2. Туох эмэ (хол., эһэ) тириитин кыһын олорон айанныыр ат сыарҕатыгар тэлгэтэ уур. ☉ Стелить шкуру (напр., медвежью) на сани
Дьөгүөрсэ олорор сыарҕатыгар таба тириитэ тэллэхтээбиттэрэ, эһэ тириитэ үллүктээбиттэрэ. Н. Якутскай
3. көсп. Тугу эмэ үрүт-үрдүгэр ууран чохчолоо, өрөһөлөө. ☉ Накладывать что-л. кучей, грудой
Коля остуолга бааҥкалаах кэнсиэрбэлэри, краковскай халбаһыылары, суухараны уонна да атыттары хостоон үллүктээн кэбистэ. Эрилик Эристиин
Миитэрэй кус бөҕөнү үллүктээбиттэриттэн соһуйбута. Н. Түгүнүүрэп
Эр дьон, талах олоппосторго аргынньахтыы олорон, сорохторо тымтык тыыран үллүктүүллэр. Р. Кулаковскай

1) класть, положить; ставить; остуолга уур = класть на стол; ставить на стол; оннугар уур = положить на своё место; ууран кэбис = положить, спрятать (чтобы сохранить); сыарҕаҕа уур = грузить на сани; кэһиигин уураар положи мне гостинец, подарок (обычай, по к-рому близкие люди, особенно любящие родственники, сохраняют и дарят друг другу что-л.; раньше это обычно были лакомства); 2) держать, хранить; үүтү омуһахха уур = держать молоко в подполе; дьиэҕэ уура сырыт = хранить что-л. дома; харчыны сберкассаҕа уур = хранить деньги в сберкассе; 3) перен. хоронить, закапывать в землю; 4) перен. ставить (печать, подпись); заверять (печатью, подписью); бэчээттэ уур = поставить печать; 5) ставить, накладывать, прикладывать что-л. (с какой-л. целью); түөннэ уур = прижечь больное место трутом; бааҥката уур = мед. поставить банки; 6) перен. проявлять усердие, старание, волю к чему-л.; кыһамньыгын ууран үлэлээ = работать старательно, усердно; улахаҥҥа уурбат он не придаёт этому значения; 7) постановлять, решать что-л.; приговаривать кого-л. к чему-л.; уопсай мунньах уурар... общее собрание постановляет...; хаайыыга уур = приговорить к тюремному заключению.