нарта; нарты; таба наартата оленья нарта.

нарта; нарты; табаны туркуга көлүй = запрячь оленей в нарту.

даҕ., түөлбэ. Улахана суох, кыра, чэпчэки (таба сыарҕата). ☉ Небольшие, легкие (оленьи нарты). Уолаттар доллоку сыарҕаларын көлүнэн күн тахсыыта айаҥҥа туруннулар

туохт. Туркулаах буол. ☉ Иметь нарты
[Васильев] уон иккилии табаны тутан, алта туркуланан бултуур түбэтигэр тахсар. ДӨАҮөКТ
Туналҕаннаах туркуланан Туундараны кэрийэр. Н. Курилов (тылб.)

туохт., түөлбэ. Тоҥуллалаах, дугалаах гына оҥор. ☉ Снабжать дугой нарты (делать горизонтальную дугу для нарт)
Сахалар хаһан эрэ былыр ат дуу, тэбиэн дуу сыарҕатын кыратык уларытан, табаны көлүйэргэ дьүөрэлээн, хомурҕаннаан, тоҥуллалаан, аалыктаан оҥорбуттар эбит диэн этиэхпин сөп курдук. «ХС»

I
аат. Табаҕа холбонор чэпчэки, кыра сыарҕа. ☉ Нарты
Сирдьит табаларын тохтотор, туркуларыттан түһэллэр. Н. Якутскай
Туркубар холбоммут көтөллөр Атара сэлиинэн көтөллөр. Н. Дьяконов
[Булчут] Сыыдам туркутун урбачытан Хаардаах дуолунан айанныыр. А. Михайлов (тылб.)
ср. эвенк. тууркин, турки, турку ‘нарты (собачьи, оленьи)’
II
аат.
1. Өрт ыытарга туттуллар төбөтө тырыыҥкаламмыт мас. ☉ Расщеплённый кол, употребляемый при пускании пала. Эһэм түргэн үлүгэрдик хас да турку оҥордо
2. түөлбэ. Хараҥаҕа балыктыырга тыы тумсугар туруору анньан уматар тымтык түрдьэтэ. ☉ Горящий пучок лучинок на носу лодки при ночном лове рыбы. Түүн балыгы атаралыырга туркунан сырдатыналлар. Тэҥн. уктаа III 1

1. көр кирээккэ. Сэргэчээн күрүмэтин устан үөһэ кырааккаҕа уурда уонна кээнчэтин атаҕар анньынна. Болот Боотур
2. Ыт сыарҕатын дьааһыктыы бүтэй кэннэ. ☉ Крытая часть собачьей нарты
   Орлосов ыт саҕынньаҕын устан, наарта кырааккатыгар өйөнөн иттэнэ сытта, сылайан, утуктаан минньигэс-минньигэстик дьааһыйталаата. Н. Габышев

остол мас түөлбэ. — аллараа төбөтө тимирдээх, үөһээ уһугар кыракый чуорааннаах наартаны тохтотор харыыр мас. ☉ Палка для остановки нарты (нижний конец у неё с железным наконечником, а верхний — с бубенцом)
Киһи түргэнник сыарҕаттан түһэн эһэни утары сыччах остол маһынан …… атаакалыырга быһаарыммыт. ППА СЭЫа

туохт. Айаннаан иһэр тугу эмэ (хол., сыарҕаны) бытаардар, тохтотор гына тугунан эмэ туормастаа, тохтот. ☉ Замедлять или останавливать посредством чего-л. движение какого-л. транспортного средства (напр., нарты), тормозить
Чэпчэкитик дэгэс гынан сыарҕатын миинэ олорбута, тарыырдыырга бэлэмнэнэн атаҕын туора тэппитэ. Болот Боотур
Наарталар киһи салайарыгар, тарыырдыырыгар бэриммэттэр. ВВ ЫСЫ
«Уҥа дьон эрдэн биэриҥ, хаҥастар тарыырдааҥ», — диэн кини эмискэ хаһыытаата. «ХС»

аат. Ы т ы, т аб а ны к өлү й э ргэ туттуллар уһун синньигэс чэпчэки сыар ҕа. ☉ Нарта, нарты
Омоох суолунан иккилии таба көлүллүбүт түөрт наартата субуһан иһэллэр. Н. Габышев
Үчүгэйдик салайар киһиэхэ наарта хаарга сыстыбакка көтөн иһэр дииллэр. Т. Сметанин
Ураһа аттыгар аллаах таба, х а й ы - ү й э ч э п ч э к и наартаҕа к ө л ү л л э н , бугуһуйан тэпсэҥэлии турар эбит. Тэки Одулок (тылб.)