бык диэнтэн атаах. Титириктэр үөрээхтииллэр, Тымныыттан куттамматтар, Хаартан арыый быгаахтыыллар, Оҕолуу наҥнайбыттар. И. Эртюков

наҥнай диэнтэн атаах. Намылыйа наскыйар Наҥнайаахтыыр лабаалаах, Күөгэйээхтии дол гуйар Күлүмүрдэс оонньуурдаах. Н. Ефремов

наҥнай диэнтэн б
тэҥ. көстүү. Оскуола остуораһа Дьаакып оҕонньор наҥнаҥнаан кэллэ. Н. Босиков

наҥнай диэнтэн субул
көстүү. Тыы кытылга тиксиитэ эмээхсин, балаҕаныттан тахсан, сүүрэн наҥнахачыйан аллара өрүскэ киирбитэ. Далан

көр кэмчиэркэй II
Билэбин Эһиги бэйэҕит, Кэрэтик да этиэх эрээригит, Кэмчиэҕит бэрдиттэн ньимийэҕит. П. Тобуруокап. Эн, хатыҥ, наҥнайан, …… Нуоҕайа хамсыырыҥ Кэмчиэ кыыс туттарын Санатар дэһэллэр… А. Федоров

наҥнай диэнтэн көстө түһүү. Айыы Нуоралдьын хотун Хап-сабар хатыгынайан туран, Бууктаах сонун, буобуралаах бэргэһэтин Таҥ нан симэнэн наҥнас гына түстэ. П. Ойуунускай

наҥнай диэнтэн холб. туһ. Хатыҥнар, хатыҥнар эһиги наҥнаһан кыра да этигит. Н. Босиков
Дьах таллар курдук [хатыҥнар] солкоҕо сууланан наҥнаһан тураллар. И. Федосеев
Айан суолугар киирэн үрэҕи өрө наҥнаспыт күөх хатыҥнар быыстарынан айаннатан элэҥнэппиттэрэ. М. Доҕордуурап

аат., эргэр.
1. Араас кээмэйдээх, быһыылаах-таһаалаах ол-бу кыра малы (хол., иннэлиги, сүүтүгү, чокууру, кыаны, хамсаны) угарга аналлаах сиэп курдук туттуллар, курга бааныллар эбэтэр санныга кэтиллэр сарыы эбэтэр тирии хаа. ☉ Небольшая кожаная или ровдужная сумочка (кошелёк, кисет, мешочек), подвязываемая к поясу вместо кармана или надеваемая через плечо, для хранения мелочи (напр., напёрстка, игольника, трубки, огнива)
Наҥнайа, өттүгүттэн сүөрэн ылан, киистэлээх, оҕуруолаах хаппары Сардаана кыыһыгар бэлэхтиир. Суорун Омоллоон
Маша кистээбит тирии хаппарын ылан кэппитэ уонна харчытын сороҕун кистии уктубута. Н. Якутскай
Саҕынньаҕын иһинэн кэтэ сылдьар хаппарыттан хататын ылан сахта, саһаҕаҕа уот хатаан, дьиэ иһин сырдатан көрдө. Болот Боотур
△ Ат ыҥыырыгар холбуу баайыллар обургу соҕус хаа. ☉ Сумка, подвязываемая к седлу лошади
Саһылы Дагдаҕар ыҥыырын хаппарыгар уктубута. Далан
Фотограф киһи хаппар курдук сүгэ сылдьар тэрилэ аата-ахса суох үгүс. С. Федотов
[Паабылап] Хаппары ылан ампаарга киирэн сүөкүүр. Солоҥдо, кырынаас, тииҥ, саһыл тириитин араартаан ааҕар. Н. Туобулаахап
2. Ойуун таҥаһа: уҥа саннын диэки ыйанар, кыырар кэмигэр абааһылары кытта күөн көрсөрүгэр хахха буолан, кинилэри тэйитэр аналлаах түөрт муннуктаах тимир. ☉ Четырёхугольная железная пластина, висящая на правой стороне борта шаманского костюма в виде клапана косого бокового кармана, символический щит шамана, отражающий удары злых духов во время борьбы с ними в процессе камлания.
◊ Маныыһыт хаппара — маныыһыт суумката диэн курдук (көр маныыһыт)
Биир сыллаах сыыс оттортон маныыһыт хаппара ордук элбэх. Хабах хаппар көр хабах. Кыыс хабах хаппарыттан хомуһун таһааран оонньоон дьырылаппытынан барда. Хаппар куҥ көр куҥ. [Бааһырбыт Сэмэн] Хардыылаатаҕын аайы, хаҥас атаҕын хаппар куҥун иһинэн иннэнэн тэһитэ кэйэргэ дылы. Н. Якутскай
Сөпкө сайдыбыт быччыҥнаах инниттэн-кэнниттэн көрдөххө хаптаҕай соҕус көрүҥнээх, түөһэ, лаппаакыта, сиһэ, самыыта уонна хаппар куҥа сөпкө толорулар. Сылгыһыт с. Холун битийэрин аалсыһар сирин хонноҕун анна, өрөҕөтүн кытта тардыһан холбоһор сирин быттыга, аалсыһар куҥун ис хаппар куҥа дииллэр. СЭЭУоК
ср. др.-тюрк. хап ‘сосуд, бурдюк, мешок’, тат. капчык ‘мешок, торба’