пасмурный, ненастный || пасмурно, ненастно; бүркүк күн пасмурный день; халлаан бүгүн бүркүк сегодня ненастно.

пасмурный, ненастный; бүккүк күн пасмурный день; бүккүк буолла наступило ненастье.

стать пасмурным, ненастным (о погоде).

даҕ., кэпс. Халыҥ былыттаах, хараҥа. ☉ Пасмурный, ненастный, хмурый (о небе, погоде)
Лүҥкүк күн буолла.  Туундара уруккутун курдук л ү ҥ к ү к , хараҥа. Н. Габышев

даҕ.
1. Былыттаах, былытынан бүрүллүбүт, ардыыр-тыалырар. ☉ Пасмурный, ненастный. Бүккүк күн. Бүккүк буолла
2. Бүччүм, чуумпу, кэлиитэ-барыыта, араллаана суох. ☉ Тихий, укромный
Бэрт бүккүк, бүтэҥи олохтоох нэһилиэк дьонун, сэрии сыллара онно-манна тириэрдэн, араас эрэйи-буруйу да көрдөрдөҕө. Далан

разг. недомогать, чувствовать вялость; ардахтаах күннэргэ супту уҥуоҕургуубун в ненастные дни я всегда чувствую вялость.

быть ненастным; дождить; диал. снежить; түүн ардыыһы ночью, очевидно, будет дождь.

даҕ.
1. Былыттаах, бүдүө-бадыа (халлаан, күн). ☉ Сумрачный, неясный, ненастный (о небе, погоде)
[Доҕорум] кэри-куру көрүҥэ …… түүппэх былыттаах халлаан курдуга. Н. Абыйчанин
Бороҥ былыттар усталлар, Быыстала суох элэҥнииллэр. Түүппэх баҕайы. Сөп-сөрүүн. «ХС»
2. көсп. Саппахтаах, курус (санаа). ☉ Грустный, печальный (о мысли)
[Бу түгэн] туох баар олорон ааспыт олоҕун, ыар-баттык буолар ааспыт хаардарын, өйгөр-санааҕар түмүллүбүт түүппэх санаалары ньылбы охсон, ханна эрэ ырыых-ыраах ый-күн ыпсыһыытыгар үтэйэн кэбиһэр. В. Миронов

серьга, серёжка; серьги; көмүс ытарҕа серебряная серёжка # күн ытарҕата солнечные лучи (в ненастную погоду); сүрэх ытарҕата любимое дитя (букв. серёжка на сердце).

даҕ.
1. Ардыы турар, ардах түһэ турар. ☉ Дождливый; ненастный (день)
Биир ардахтаах боруҥуй киэһэ холумтаннарын таһыгар айдаара олордохторуна, Сэмэн оҕонньор таһырдьаттан унньулус гына түстэ. Амма Аччыгыйа
Таһырдьа, ардахтаах сиппэрэҥ күн буолан, хараҥа. Н. Лугинов
Биир сүрдээх ардахтаах күһүҥҥү күн суруйааччылар бырабылыанньабыт мунньаҕа буолла. «ХС»
2. Сотору-сотору ардыыр, тохтообокко кэлэн түһэ турар. ☉ Дождливый, с частыми дождями (лето, осень)
Быйыл ардахтаах дьыл буолара буолуо, кус түөһүн уҥуоҕа хааннаах. И. Гоголев
Быйыл саас хатыҥ уута элбэхтик сүүрдэ, онон быйыл улахан ардахтаах сайын буолуо. В. Протодьяконов
Быйыл ардахтаах, сылаас күһүн турдаҕына, эрдэ хаар ыга түһэн, кэнчээри үүнээйилэр ситэ хагдарыйбакка хаалбыттар. Амма Аччыгыйа
△ Өҥ, үүнүүлээх. ☉ Урожайный, плодоносный
Ардахтаах (өҥ) дьылга ый ортотунааҕы ардах ый эргэтинээҕи ардаҕы кытта холбостоҕуна, ол да курдук ый эргэтинээҕи ардах ый саҥатынааҕы ардаҕы кытта холбоһор. ВСС ППУОЯ
3. эргэр. Түүнүгүрбүт, түүнүктээх. ☉ Закисший, заплесневелый (о молочных продуктах); покрытый плесенью
Туҥуй ынах тордохтоох Тунаа маҥан тунаҕын, Аҕам анах ардахтаах Араҕас илгэ арыытын Холлоҕос иһит аайы Холобура суох куттулар. Өксөкүлээх Өлөксөй. Айахтаах амсайбатах Ардахтаах ас үрдүн Айах туттубут. Саха фольк.