несов. разг. 1. на кого саба саҥар, буой; 2. кому-чему (выражать неодобрение) сирэн иһиир, саба иһиир.

саҥа алл. Соһуйууну, сөҕүүнү көрдөрөр. ☉ Выражает удивление
Оок, дьэ, алдьархайын да ытан эрэллэр. Кырдьык даҕаны: сир-халлаан титириир, от-мас дьигиһийэр. Т. Сметанин
ср. кирг. ок ‘восклицание, выражающее неодобрение, порицание’

саҥа алл. Кэмсиниини, кэлэйиини биитэр тугу эмэ сөбүлээбэтэҕи көрдөрөр. ☉ Выражает разочарование, раскаяние или неодобрение чего-л.. Һуйсиэ, барыахтаахпын умнан кэбиспиппин дии
□ Аманаатап: «Остуораска этиэҕим, булан хонноруоҕа, һуй-сиэ, остуораска этиэҕим». Л. Габышев

туттул. сыһыан холб. Саҥарааччы утары этэрин, аккаастыырын, сөбүлээбэтин көрдөрөр. ☉ Выражает возражение, отказ, неодобрение говорящего (зачем же). Туох гынаары, онно да баран абыраныах биллибэт. Туох гынаары, күнү быһа утуйарый. Бу, туох гынаары, бачча эрдэ хаар түстэ

туохт. Тугу эмэ сөбүлээбэтэххин биллэрэн бүтүн бэйэҕинэн дьигиһийэн, илгистэн ыл. ☉ Содрогнуться всем телом, выражая своё недовольство, неодобрение
Гавриил өһүргэнэн хадьыалана түстэ. ДАЛ УуУоО
Каака хадьыалана түстэ, сирэйин ханньараҥнатта. С. Курилов (тылб.)
Кэргэнэ кыыһыран хадьыаланна. ТМ ДК

аат сыһыан т. Саҥарааччы уһуннук буолан салгыппыт хайааһыны сөбүлээбэт, тохтотор сыһыанын көрдөрөр. ☉ Выражает неодобрение, отрицательное отношение говорящего к действию, которое неоправданно долго тянется, затянулось (до каких пор)
Өкүүчэ хотоҥҥо хайатын туруой. Эрилик Эристиин
Хайатын киэргэниэмий күтүөт оҕоҕо дылы. Софр. Данилов

1) см. да 1 1—7, 2 3; 2) образует модальные словосочет.: диэмэ (или этимэ) даҕаны ! и не говори! (согласие с говорящим); буоллун даҕаны ладно, пусть и так (согласие говорящего); буолумуна даҕаны конечно, так и должно быть (убеждение говорящего); син (или сөп ) даҕаны ну ладно (выражение согласия с оттенком вынужденности); айыы даҕаны ! что ты! (удивление, неодобрение, осуждение).

саҥа алл. сыһыан холб., түөлбэ. Олуона диэн сөбүлээбэт, аккаастыыр сыһыаны көрдөрөр. ☉ Выражает осуждение, неодобрение, отказ говорящего (да ну). Атыны да, ону эмиэ тугум диэн кэпсии сырыттаҕай?!
□ Эчи, атыны да, онно тиийэн чоргуйа турдаҕым ини, аны үүрэн түһэриэхтэрэ баар. Н. Заболоцкай
Эс, атыны даҕаны, кулуупка оччо кэпсиир, көрдөрөр баар ини! Н. Заболоцкай

аат. Кими, тугу эмэ сирэ, сэмэлии санаан сөбүлээбэти биллэрии. ☉ Неодобрение, осуждение, порицание кого-чего-л.
Сокуоннай сааһын туола илик эдэр кыыс, кэргэннэммэккэ сылдьан оҕолонноҕуна, улахан сааккасуукка, сиилээһиҥҥэ түбэһэрэ. Тумарча
«Дьэ, кини өрүөл, булан-талан сылдьар буолуохтаах», — Гриша куолаһыгар сөҕүү дуу, сиилээһин дуу баарын Толя өйдөөбөтө. «ХС»

сыһыан холб. Тугу эмэ сөбүлээбэккэ абааһы көрөн, сэмэлээн этэри көрдөрөр. ☉ Выражает резкое неодобрение, осуждение чего-л. (какого дьявола, какого же чёрта, да ну его)
Туох абааһытын баран, маны да ылыам суоҕа. Туох абааһытын баран, дьыалалаһан хааллыгыт? «ХС»
Ол, туох абааһытын баран, Лариса бачча күрүлүүр күнүс Витька-мотуруоһу кытары арыгы иһэ олороро буолуой! В. Яковлев