Якутские буквы:

Русский → Якутский

носорог

м. 1. (животное) носорог; 2. (жук) муостаах хомурдуос.


Еще переводы:

көрдөрүлүн

көрдөрүлүн (Якутский → Якутский)

көрдөр диэнтэн атын
туһ. Дыраамаҕа Латвия норуота үйэҕэ немецкэй рыцардар үөрдэрин утары национальнай босхолонуулаах охсуһуута көрдөрүллүбүтэ. Софр. Данилов
1879 сыллаахха Москубаҕа буолбут быыстапкаҕа носорог төбөтө көрдөрүллүбүт. ГКН МҮАа
Хаарталарга сир ньуура горизонталлар көмөлөрүнэн көрдөрүллэр. МНА ФГ

уокурук

уокурук (Якутский → Якутский)

аат. Сир-уот (хол., судаарыстыба, нэһилиэнньэлээх пуун) чааһа, сорҕото. Подразделение какой-л. территории (напр., государства, населённого пункта), округ
Бэрт ыраах уокурук киинигэр киллэрэн, Тэрэнтэй оҕотун эмиэ дьадаҥы соҕус ыалга айахтаабыт. Л. Попов
Бүлүү уокуругуттан былыргы носорог муостаах төбөтө, биллибэт кыыл чөмчөкөтө, морж аһыыта, былыргы үйэтээҕи баараҕай таба муоһа …… бэлэх киирбиттэрэ. П. Филиппов
Быыбардыыр уокурук — судаарыстыба баһылыгын эбэтэр дьокутааттар быыбардарын тэрийэн ыытарга нэһилиэнньэлээх пуун (хол., куорат, нэһилиэк) дьоно олорор сирдэринэн бөлөхтөргө арахсыылара. Избирательный округ
Быыбардыыр уокурук биитэр бөһүөлэк ахсын итириктиир дьону кэмигэр чуолкайдык учуоттуур наадалаах. ДьИэБ

көҥкөлөй

көҥкөлөй (Якутский → Якутский)

аат.
1. Ис өттө эмэхсийэн тохтон, бүтэйдии уһуллан хаалбыт хатыҥ туоһа. Оставшийся от прогнившей березы полый цилиндр бересты. Хатыҥ көҥкөлөйө
2. кэпс. Туох эмэ көҥдөйө. Полость, полое пространство, пустота в чем-л. (напр., дупло, пещера)
Туруук таас тэллэҕэр хоспох иһин саҕа киэҥ көҥкөлөй баар эбит. И. Гоголев
Тыһы носорог-чыычаах сымыыт баттыыр бириэмэтигэр атыыра мас көҥкөлөйүгэр бүөлээн кэбиһэр. ДьДьДь
Сир аннынааҕы көҥкөлөйгө киирэн кэллибит. А. Беляев (тылб.)
3. эргэр. Кыараҕас айахтаах иһиккэ убаҕас аһы (үксүн кымыһы) кутарга туттуллар көҥдөй мас моой, боруоҥка. Воронка кумысного меха (деревянная труба, вставляемая в отверстие шейки кумысного меха)
Мин оҕуруонан, көмүһүнэн симээбит-таҥаабыт таҥаспынсаппын көрө-көрөлөр, баҕар, кэнэҕэски ыччаттар кэрэтин бэркиһиэхтэрэ, мин оҥорбут-туппут, ойуулаабыт-бичиктээбит чороон айахпын, …… сиэллээх эбир-маҥан хамыйахпын, күөгүлээх көҥкөлөйбүн көрө-көрөлөр күндүтүк саныахтара. Суорун Омоллоон
4. түөлбэ. Хабарҕа. Верхняя часть горла.
5. муус. Саха национальнай музыкальнай инструмена: хайаҕастардаах, уҥуохтан эбэтэр мастан оҥоһуллубут үрэн оонньуур тэрил. Старинный якутский музыкальный духовой инструмент, сделанный из кости или дерева в виде трубки с отверстиями
Биир уҥуох көҥкөлөйү археолог А.П. Окладников көмүүттэн булан турар. Ол куба сототуттан оҥоһуллубут хас да хайаҕастаах тэрил эбит. «ХС»
Сааскы ыһыах саҕаланна: этигэн хомус имэҥирэр, Көҥкөлөй лүҥсүйэр. «ХС»
6. муус. Хомус тардар ньыма: куолай, бэлэс эркинин кытаатыннара тутан -н, -ҥ, -м дорҕооннору этэн үөскэтиллэр тыас. Прием игры на хомусе: звук, образуемый в результате подъема мягкого неба при артикуляции звуков -н, -ҥ, -м и остановки дыхания, напряжения стенок глотки, гортани.